M/V van de dag

Yair Lapid, Israëlische ex-tv-vedette ontpopt zich als architect van anti-Bibi-verbond

De Israëlische centrumpoliticus Yair Lapid is de architect van de nieuwe regering zonder Benjamin Netanyahu. ©AFP

Voor het eerst in twaalf jaar zijn de Israëli's ontwaakt in een land dat niet bestierd wordt door Benjamin Netanyahu. De man die dat ondenkbaar gewaande scenario voor elkaar kreeg, is Yair Lapid. De ex-tv-vedette liet er het premierschap voor schieten.

Als een arrogante minkukel zonder diploma en een politiek lichtgewicht. Zo zette Benjamin 'Bibi' Netanyahu Yair Lapid weg sinds de 57-jarige duizendpoot zowat een decennium geleden de Israëlische politieke bühne bestormde. De leider van de seculiere centrumpartij Yesh Atid ('Er is een toekomst') liet de uithalen van het Likoed-kopstuk van zich afglijden. Maandag heeft zijn wraak wellicht zoet gesmaakt. Lapid realiseerde wat niemand eerder lukte: Netanyahu van de troon stoten.

Voor het eerst in twaalf jaar trad in Israël een regering aan die niet onder leiding staat van het 71-jarige politieke dier. Netanyahu's voormalige ultrarechtse bondgenoot Naftali Bennett nam het dirigeerstokje over. Hij vuurt een bonte coalitie aan, bestaande uit twee linkse, drie rechtse en twee centrumpartijen aangevuld met een Arabische beweging.

De essentie

  • In Israël is voor het eerst in twaalf jaar een regering aangetreden die niet onder leiding staat van Benjamin Netanyahu.
  • De ultrarechtse Naftali Bennett is ingezworen als premier van een bonte coalitie.
  • Maar de architect van de anti-Bibi-regering is Yair Lapid.
  • Voor de voormalige tv-vedette was het verdrijven van Netanyahu het afgelopen decennium uitgegroeid tot een persoonlijke missie.

De constructie van dat kabinet is een huzarenstukje. De acht partijen hebben niks gemeen. Sterker nog, hun agenda's botsen op meerdere punten. Toch slaagde Lapid erin de blokken in elkaars armen te drijven. Met de wens Netanyahu naar de oppositiebanken te verwijzen als cement.

Politieke microbe

De kiemen voor de anti-Bibi-regering zijn een klein decennium geleden gelegd. Na een carrière als columnist voor Israëls best verkopende krant, gastheer van 's lands best bekeken tv-show, schrijver van romans, toneelstukken en tv-drama's, en gastrollen in enkele films begon bij Yair Lapid de politieke microbe te kriebelen.

In de nasleep van protesten over sociale rechtvaardigheid in 2011 besloot de zoon van schrijfster Shulamit en ex-minister Tommy Lapid een nieuwe partij uit de grond te stampen. Zijn doel? Een stem geven aan de worstelende middenklasse.

Voor heel wat landgenoten was 'de George Clooney van Israël' niet veel meer dan een mooi gezicht zonder al te veel inhoud.

Voor heel wat landgenoten was 'de George Clooney van Israël' niet veel meer dan een mooi gezicht zonder al te veel inhoud. Toch slaagde Lapid er in 2013 in zijn één jaar oude partij naar de tweede plek te leiden, na Likoed.

Die prestatie mondde uit in een regeringsavontuur. Netanyahu vertrouwde Lapid de portefeuille Financiën toe. Lang duurde de samenwerking niet. In 2014 stuurde 'Bibi' zijn minister wandelen.

Nederigheid

Lapid interpreteerde het mislukte experiment als een les in nederigheid. In de luwte van de camera's construeerde hij een uitgebreid politiek netwerk. En hij stelde zich een nieuw doel: Netanyahu van de macht verdrijven.

In 2019 overtuigde hij de centrumpoliticus Benny Gantz om de handen in elkaar te slaan bij de parlementsverkiezingen. Hoewel Lapid meer politieke ervaring had, gunde hij Gantz het kopmanschap van de alliantie Blauw-Wit.

De strategie wierp vruchten af. Blauw-Wit legde Likoed het vuur aan de schenen. Maar nadat Gantz in het voorjaar van 2020 tegen afspraken met Lapid in toch in zee gegaan was met Netanyahu, brak de leider van Yesh Atid met het centrumblok.

Premierschap

Voor de stembusslag in maart - de vierde in twee jaar - begon Lapid kleinere linkse, rechtse, centrum- en Arabische partijen te masseren om een anti-Bibi-front te smeden. Daar wilde hij zelfs het premierschap voor laten schieten.

Lapid interpreteerde het mislukte regeringsexperiment als een les in nederigheid.

Nadat Yesh Atid op 23 maart als tweede partij uit de parlementsrace gekomen was, voegde Lapid de daad bij het woord. Hij bood Naftali Bennett het premierschap aan, ook al haalde diens Yamina tien zetels minder dan zijn eigen beweging. Het opflakkerende geweld tussen Israël en Hamas dreigde Lapids project nog even te doen ontsporen. Maar begin juni stemden acht partijen toch in met het monsterverbond tegen Netanyahu.

Bennett mag de coalitie tot 2023 leiden, daarna verwisselt hij van job met minister van Buitenlandse Zaken Lapid. Áls de bonte coalitie het tot dan uitzingt. Want Netanyahu staat klaar om de nieuwe regering bij de kleinste misstap plat te walsen.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud