Branden dreigen Sydney zonder elektriciteit te zetten

©GLEN MOREY via REUTERS

De bosbranden in Australië richten al weken een ravage aan, en beterschap is nog lang niet in zicht. Dit weekend wordt ‘een hoogoven’, waarschuwt de lokale overheid. Er vielen opnieuw twee doden en de elektriciteitsbevoorrading van Sydney komt in het gedrang.

In apocalyptische omstandigheden zoeken bewoners en toeristen in het zuidoosten van Australië betere oorden op, op de vlucht voor de verergerende bosbranden in de regio. De autoriteiten in de dichtbevolkte kuststreken in de staten New South Wales en Victoria roepen mensen op de buurt te verlaten omdat hun veiligheid niet gegarandeerd is. De zwaarste bosbranden in decennia worden nog erger met de komst van meer hete wind dit weekend. Het risico werd verhoogd van ‘zeer hoog’ tot ‘extreem’. ‘Het wordt een hoogoven’, zei de minister van Transport van New South Wales in de lokale pers. ‘We kijken aan tegen ongeziene risico’s voor levens en eigendommen in de komende dagen’, zei de premier van Victoria.

Sinds vrijdag kwamen opnieuw twee mensen om het leven in een bosbrand op Kangarooo Island, een populaire toeristische bestemming in Zuid-Australië. Het officiële dodental van de branden die het land al maanden teisteren, is daarmee opgelopen tot 23. Zeker 5 miljoen hectare natuur is door het vuur verwoest.

Intussen komt de elektriciteitsbevoorrading in Sydey en in andere delen van de Australische staat New South Wales in gevaar als gevolg van de bosbranden. De bewoners krijgen de raad om onnodig elektriciteitsverbruik zo veel mogelijk te vermijden. Matt Kean, de minister van energie van New South Wales, zegt dat de hoogspanningslijnen in de Snowy Mountains, in het zuiden van de staat, beschadigd zijn door de bosbranden. Hij verwacht daardoor vanaf 18 uur (lokale tijd) problemen met de elektriciteitsvoorziening. Om stroomonderbrekingen te voorkomen, wordt aan de inwoners gevraagd om het gebruik van elektriciteit zo veel mogelijk te beperken. Zo wordt aangeraden om de pompen in zwembaden uit te schakelen, de lichten in onbemande kamers te doven en om geen was- en afwasmachines te gebruiken.

Reservisten

De regering heeft zaterdag ook 3000 reservisten opgeroepen om mee te helpen bij de bestrijding van de bosbranden. Het is de grootste inzet van reservisten in de Australische geschiedenis. Volgens defensieminister Linda Reynolds is het de eerste keer dat reservisten verplicht ingezet worden.

In de kustplaats Mallacoota begon het Australische leger intussen met de evacuatie van honderden mensen die zich de voorbije week hadden verschanst op het strand, omdat andere vluchtwegen door het vuur waren afgesneden. Hun enige uitweg is de zee. Het leger brengt de getroffen mensen via schepen naar Melbourne. Getuigen vertellen in de media over hoe de lucht eerst pikzwart was door de rook, en later bloedrood werd als het vuur steeds dichter kwam.

Fysiek ongemakkelijk

Er is geen ontkomen aan. Je proeft, voelt en ruikt de rook.
Stijn Vanoverbeke en Aranka Delombaerde
Gents koppel in Australië

Enkele honderden kilometers noordelijker, in de miljoenenstad Sydney, hangt de zware rook ook in de lucht. Die komt zowel van de branden uit het zuiden als van die in het nabijgelegen nationaal park Blue Mountains. ‘Er is geen ontkomen aan. Je proeft, voelt en ruikt de rook’, zeggen Stijn Vanoverbeke en Aranka Delombaerde, een Gents koppel dat jaarlijks voor een lange periode naar Australië reist en al grote delen van het land doorkruiste. ‘Alsof je de hele dag naast een kampvuur zit. Het is fysiek ongemakkelijk.’ Hoewel het leven in de stad zo normaal mogelijk verdergaat, is de situatie extreem onvoorspelbaar en daardoor gevaarlijk, zeggen ze. ‘De schaal is voor Europeanen ook amper te vatten.’

De situatie is het acuutst in het zuidoosten, maar er woeden al weken honderden brandhaarden in verschillende delen van het land. Een gebied van 5,8 miljoen hectare brandde al af, bijna twee keer zo veel als de oppervlakte van België. Ter vergelijking: bij de bosbranden in de Amazone deze zomer brandde 0,9 miljoen hectare af, in Californië in de zomer van 2018 was dat 1,8 miljoen hectare. Al meer dan 20 mensen lieten het leven, en ruim 2.000 huizen werden verwoest. Miljoenen dieren zouden zijn gestorven.

Australië heeft ieder jaar een bosbrandseizoen, maar dat is deze keer veel intenser dan gebruikelijk. Het begon vroeger, en op abnormale plaatsen, zoals in het vochtige en koele regenwoud in de bergen van Queensland, zegt Mark Parrington, wetenschapper bij de Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS), een Europese organisatie die de intensiteit en de uitstoot van bosbranden op aarde opvolgt via data van satellieten. ‘De toestand is erg uitzonderlijk.’

Hoofdstad Canberra zat in de wereldwijde top drie van steden met de meeste luchtpollutie deze week. De branden vervuilen en vertroebelen de lucht tot in Nieuw-Zeeland, ruim 2.000 kilometer verderop. De koolstofmonoxide zal zelfs de Stille Oceaan oversteken tot Zuid-Amerika, zegt Parrington.

Warme winden

Hoewel de branden op verschillende manieren ontstaan, is het duidelijk dat ze door de droogte en de hitte de perfecte voedingsbodem vinden. 2019 was het droogste en het warmste jaar ooit gemeten in Australië. Op 16 december werd met 40,9 graden de hoogste gemiddelde temperatuur ooit gemeten, een record dat een dag later werd verpulverd toen het kwik gemiddeld naar 41,9 graden klom. De lente zag de minste regenval in 120 jaar.

Kort

Australië kent ieder jaar een bosbrandseizoen, maar dat is deze keer veel intenser dan gebruikelijk. In totaal is al een gebied van bijna het dubbele van de oppervlakte van België afgebrand. Het einde is nog lang niet in zicht. De extreme hitte en droogte - verergerd door de klimaatverandering - vormen een perfecte voedingsbodem. Twee weken geleden kende Australië met gemiddeld 41,9 graden de warmste dag ooit gemeten.

Droogte en hitte zijn normaal tijdens de Australische zomers, maar de klimaatverandering maakt de toestand erger, wat tot een cocktail van ideale ingrediënten leidt voor zware bosbranden, van meer vegetatie om op te branden tot minder regen om ze te bestrijden. Het gevaarlijkst zijn de warme winden die van de woestijn in het binnenland naar de kustgebieden blazen, maar die door het weer onvoorspelbaar van richting kunnen veranderen. ‘Zuid-Australië is sinds 1950 in sneltempo 1,5 graden warmer geworden, wat de condities rijp maakt voor verwoestende branden’, tweette de Amerikaanse klimaatwetenschapper Zeke Hausfather.

Geen regen in zicht

Het einde van de vuurzee is nog niet in zicht. Bij branden van dit kaliber is het wachten tot ze uitgeraasd zijn, of tot voldoende regen valt. Maar er worden geen substantiële hoeveelheden regen voorspeld in de getroffen gebieden. Hoewel de temperaturen al naar records zijn geklommen, is de zomer in het zuidelijk halfrond nog maar net begonnen. Het IPCC, het klimaatpanel van de Verenigde Naties, waarschuwde al dat het zuiden van Australië alleen maar kwetsbaarder wordt voor bosbranden.

De branden in Australië komen na een uitzonderlijk jaar voor bosbranden over heel de planeet.
Mark Parrington
wetenschapper CAMS

De ravage komt aan het einde van een ‘extreem druk’ jaar op het vlak van bosbranden over de hele planeet, zegt Parrington. Die leidden de eerste elf maanden van 2019 tot de uitstoot van 6,38 miljard ton CO2 in de atmosfeer. Hij is vooral verrast door brandhaarden op ongewone plaatsen in de wereld: Syrië, Indonesië en in Alaska en Siberië. ‘De uitstoot is gevaarlijk voor de gezondheid van alle leven op de planeet.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud