analyse

Duitse coalitie compleet ondergraven

Kanselier Merkel op campagne in Beieren. ©Sven Hoppe/dpa

De uitslag van de Europese verkiezingen in Duitsland leert alvast één ding: de dagen van de grote coalitie zijn geteld.

De zogenaamde 'grote coalitie' (GroKo) is al lang niet meer groot. Verkiezing na verkiezing verliezen de tandem CDU/CSU en SPD van hun pluimen. Bij deze Europese verkiezingen bleef de CDU/CSU wel de grootste, maar volgens prognoses houdt de partij nog 28 procent over. Het slechtste resultaat ooit.

Maar de sociaaldemocratische SPD kreeg pas echt een oplawaai en belandt op 15,5 procent. Daarmee is ze pas de derde partij, na de groenen, die op ruim 20 procent uitkomen.

Brokkenparcours

De GroKo heeft volledig afgedaan. Er waren al zes maanden onderhandelen nodig om de huidige coalitie op de been te krijgen. De SPD wilde er eerst niet aan beginnen, maar werd min of meer gedwongen door president Frank-Walter Steinmeier, afkomstig uit de SPD-stal.

15,5 procent
voor SPD
De sociaaldemocratische SPD kreeg pas echt een oplawaai en belandt op 15,5 procent en is nog slechts de derde partij.

De GroKo reed tot nu toe een brokkenparcours, maar bondskanselier Angela Merkel en vicekanselier Olaf Scholz kunnen op meer vertrouwen rekenen dan hun aangewezen opvolgers: Annegret Kramp-Karrenbauer voor de CDU en Andrea Nahles voor de SPD.

Ondanks de slechte uitslag verklaarde Kramp-Karrenbauer zondag dat haar partij voluit de kandidatuur van Manfred Weber als Europees Commissievoorzitter zal verdedigen. Het is maar de vraag of die in aanmerking komt. Noch de sociaaldemocraten, noch de liberalen (inclusief de Franse president Emmanuel Macron) noch de groenen lopen warm voor zijn kandidatuur. 

Nahles onder vuur

Bij de SPD komt vooral Andrea Nahles steeds meer onder vuur. Sinds haar voorzitterschap verliest de SPD iedere verkiezing. In Bremen viel zondag het allerlaatste rode bastion in Duitsland. Er komen dit jaar nog drie deelstaatverkiezingen aan. Ook daar vallen klappen te verwachten voor de sociaaldemocraten. 

De kans is dan ook groot dat de SPD ten einde raad de handdoek zal gooien en de GroKo zal opblazen.

De kans is dan ook groot dat de SPD ten einde raad de handdoek in de ring zal gooien en de GroKo zal opblazen. Officieel is er een 'evaluatiemoment' voor de Groko voor het einde van het jaar.

Geen van beide partijen kan met plezier terugkijken op het afgelegde parcours. Bovendien is zowel Kramp-Karrenbauer als Nahles erg verzwakt door de uitslag van de Europese verkiezingen.

Wat kunnen beide winnen bij het voortzetten van de GroKo? Bitter weinig. Het lijkt vooral het rekken van een lange politieke agonie. Vervroegde verkiezingen uitschrijven is dan een van de erg beperkte opties.

Gevolgen voor Europa

Vervroegde verkiezingen in Duitsland zouden wel eens tot in Brussel gevolgen kunnen hebben. Want dan komt kanselier Angela Merkel in het vizier voor een Europese topjob. En haar politieke gewicht is in Europa véél hoger dan dat van haar partijgenoot Weber.

Officieel is Angela Merkel geen kandidaat meer voor een nieuwe politieke job, noch in Duitsland, noch in Europa. Dat zei ze de voorbije week zelf. Maar het scenario dat bij vervroegde verkiezingen in Duitsland Merkel toch een Europese overstap maakt, blijft hardnekkig circuleren.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n