Advertentie
nieuwsanalyse

Amerikaanse nagelbijter wordt juridische veldslag

Het tellen van alle stemmen kan nog dagen duren. ©AFP

Na vier uiterst omstreden jaren wordt de Republikeinse president Donald Trump allerminst afgestraft door de Democraat Joe Biden. Integendeel. Toch spreekt hij van 'massale fraude' en roept Trump het Hooggerechtshof op de tellingen te laten stopzetten.

In de Verenigde Staten worden volop de stemmen geteld van de meest gecontesteerde presidentsverkiezingen in decennia. Zoals verwacht is het nog allerminst duidelijk of de Republikein Donald Trump 'four more years' krijgt, dan wel of de Democraat Joe Biden hem opvolgt. Uit coronavrees stemde een recordaantal Amerikanen per post, en die tientallen miljoenen stemmen verifiëren duurt langer.

'Wees geduldig, maar hoopvol', hield Biden zijn fans in thuisstaat Delaware voor tijdens een korte eerste reactie. 'We gaan winnen.'

Trump tweette dan weer: 'Wij staan ver voor, maar zij proberen de verkiezingen te stelen.' Tijdens een persconferentie in het Witte Huis sprak hij van 'enorme fraude' met de poststemmen, wat hij al maanden zonder bewijs voorspelt. Volgens hem heeft hij alle cruciale strijdstaten gewonnen, ook al zijn Nevada, Arizona en Georgia voorlopig nog 'too close to call' en zal het vooral in de 'rust belt', de staten Wisconsin, Michigan en Pennsylvania, nog dagen duren voor de uitslag bekend is. Trump vroeg het Hooggerechtshof niettemin de tellingen onmiddellijk te laten stopzetten.

Een ding is zeker: na vier uitermate omstreden jaren, waarin hij de politieke, raciale en maatschappelijke polarisatie oppookte, en te midden van een coronapandemie die hij consequent minimaliseerde, wordt Trump allerminst genadeloos afgestraft. Integendeel. Wie het ook haalt, de uitslag lijkt zeer nipt te worden. En de juridische procedureslag - beide kampen hebben een leger advocaten klaarstaan - uiterst bits en lang.

Biden leidt

Biden haalde tot dusver 227 kiesmannen binnen, Trump 213. Het blijft nagelbijten om te zien welke staten van kamp wisselen in vergelijking met de verkiezingen van 2016, toen Trump, wars van alle peilingen, de Democrate Hillary Clinton versloeg.

Pro memorie: de VS kennen geen proportioneel nationaal kiesstelsel, maar stemmen staat per staat. Die krijgen elk, op basis van hun inwonersaantal, een aantal kiesmannen, die toegekend worden aan de lokale winnaar. Er staan 538 kiesmannen op het spel. Wie er minimaal 270 binnenrijft, wordt dus president. In 2016 won Trump 304 kiesmannen, hij mag er dus hoogstens 34 verliezen.

Biden won in solide Democratische staten, zoals New York, Illinois en Californië. Trump zegevierde in traditioneel conservatieve staten, zoals Texas, Kentucky, Louisiana en Alabama. De talrijke cruciale strijdstaten zijn evenwel nog altijd grotendeels in nevelen gehuld, wat Trump ook beweert.

Florida

Biden zou Arizona (11 kiesmannen) afsnoepen van Trump, een zuidelijke staat die sinds de Tweede Wereldoorlog maar twee keer een Democraat verkoos. Minnesota (10) haalde hij alvast binnen, een Democratische staat waar Trump naar lonkte. De grote prijs van Florida, dat de voorbije decennia maar twee keer op de verliezende presidentskandidaat stemde, ging wel naar Trump, net als vier jaar geleden - goed voor 29 kiesmannen. Ondanks zijn vele aanvallen op illegale migratie uit Latijns-Amerika scoort Trump er dit keer beter onder latino's en Afro-Amerikaanse jongeren, een trend die zich ook in andere staten aftekent.

In de historisch Republikeinse staat North Carolina (15), waar Biden zich kansen toedicht, lijkt Trump ook stand te houden. Het traditioneel conservatieve Georgia (16) kent dan weer een nek-aan-nekrace - winst voor Biden zou zijn kansen op het Witte Huis aanzienlijk vergroten. De swing state Nevada (6) is nog een blinde vlek, die Trump, in tegenstelling tot 2016, wil binnenhalen. Ohio (18), dat sinds de Tweede Wereldoorlog alleen de verkiezing van John F. Kennedy in 1960 fout inschatte, ging opnieuw naar Trump.

Een ware procedureslag - beide kampen hebben een leger juristen klaarstaan - kan de bekendmaking van de nieuwe president zelfs weken uitstellen.

Het illustreert hoe de beslissing, behalve in Nevada, Arizona en Georgia, ook dit jaar vooral zal vallen in de noordelijke, verpauperde industriële 'rust belt', waar Wisconsin (10), Michigan (16) en Pennsylvania (20) eens te meer de aandacht opeisen. Trump legde destijds de basis voor zijn politieke aardbeving door de 'blauwe muur' in die drie traditioneel Democratische staten af te breken.

De marge was echter minimaal: samen amper 77.744 stemmen. Door het grote aantal poststemmen, die in Pennsylvania tot vrijdag mogen arriveren, en de erg nipte race worden de uitslagen van Wisconsin, Michigan en Pennsylvania pas over dagen verwacht. De dreigende juridische veldslag kan er zelfs weken aanslepen.

Huis en Senaat

Wie het ook wordt, zonder een parlementaire meerderheid wordt het voor Trump of Biden zeer moeilijk beleid te voeren. De resultaten in het Huis van Afgevaardigden, waar alle 435 zetels op het spel staan, en de Senaat, dat 35 van zijn 100 leden herverkiest, lopen even traag binnen. Verwacht wordt wel dat de Democraten hun controle in het Huis, die ze bij de midterms van 2018 terugwonnen, behouden.

Een herhaling van die blauwe golf in de Senaat tekent zich voorlopig niet af. De Republikeinen zijn er nu in de meerderheid met 53 zitjes tegenover 47 Democraten. Bidens partij moet dus vier zetels terugwinnen. Voorlopig lukte dat alleen met zetels in Colorado en Arizona. In Alabama heroverden de Republikeinen echter een Democratisch zitje.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud