Advertentie
Advertentie

Biden voert een stille revolutie door

©REUTERS

Minder woorden, meer daden. Dat was na vier bewogen jaren onder Donald Trump het leitmotiv van Joe Biden tijdens zijn eerste 100 dagen in het Witte Huis. Weg van sociale media gooide de 46ste president van de VS het roer om. Al is ’s lands eigen- belang, ook bij een Democraat, nooit veraf.

In de Amerikaanse hoofdstad Washington D.C. had Capitol Hill woensdag veel weg van een versterkte burcht. In en rond het parlementsgebouw verkeerden de ordediensten - bij wie de beelden van de bestorming van het Capitool op 6 januari nog op het netvlies gebrand staan - in de opperste staat van paraatheid omdat Joe Biden zijn opwachting maakte voor zijn maidenspeech in het Congres.

President Biden speecht voor het eerst in het Congres.

De 78-jarige Democraat greep de verkapte State of the Union aan om zijn prioriteiten voor de komende maanden in de verf te zetten. De toespraak kwam er aan de vooravond van een eerste symbolische mijlpaal in zijn presidentschap: het is vandaag precies 100 dagen geleden dat de jurist zijn intrek nam in het Witte Huis.

Sinds Franklin D. Roosevelt in het voorjaar van 1933, in volle Grote Depressie, een vliegende start nam als president om het economische ontij te keren, ontsnapt geen enkel Amerikaans staatshoofd meer aan een eerste evaluatie zodra 100 dagen op de teller staan. Ook Biden niet.

Waar gaat het over?

De Amerikaanse president Joe Biden zit vandaag precies 100 dagen in het Witte Huis. Sinds het presidentschap van Franklin D. Roosevelt, in volle Grote Depressie, vormt die symbolische mijlpaal de aanleiding voor een eerste evaluatie van het staatshoofd.

Hoe bracht Biden het ervan af?

De Democraat ving zijn mandaat aan met 61 concrete beloften. Daarvan heeft hij er 25 gerealiseerd. Voor 33 andere engagementen geldt dat de eerste stappen gezet zijn, maar vaak zitten die initiatieven vast in de parlementaire mallemolen. Rond drie punten hield Biden geen woord.

Wat zijn de belangrijkste realisaties?

Biden boekte vooruitgang in de strijd tegen de coronapandemie. De vaccinaties kwamen op stoom. De president ontvouwde ook ambitieuze plannen om de economie aan te vuren en jobs te creëren.

Net als FDR stootte hij op een bewogen moment in ’s lands geschiedenis door tot het hoogste politieke ambt. Na vier jaar polariserend beleid onder Donald Trump zijn de Verenigde Staten meer dan ooit Verdeelde Staten, worstelend met raciale en sociale ongelijkheid. En dat midden in de ergste pandemie in meer dan een eeuw, die het land in 2020 in de diepste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog stortte.

Hoewel die eerste drie maanden zelden richtinggevend of beslissend zijn voor het uiteindelijke welslagen van een presidentieel mandaat, is de symbolische mijlpaal in de hoofden nooit ver weg. ‘We beloven de Amerikanen in de eerste 100 dagen vooruitgang te realiseren, hard te werken en dingen bij te sturen zodat ze niet langer in de foute maar in de juiste richting evolueren. Dat wordt onze maatstaf voor succes’, zei Bidens stafchef Ron Klain vlak voor de inauguratie. Hoe oogt, drie maanden later, het rapport?

1 Tegenpool van Trump

Als de antithese van Trump. Zo presenteerde Biden zich vorig jaar in de strijd om het Witte Huis. Voor Amerikanen die verslingerd geraakt waren aan het geanimeerde presidentschap van de miljardair is het mandaat van zijn opvolger wellicht een afknapper. Drama schotelden Biden en co. het land niet voor. Geen onverwachte ontslagrondes. Geen impulsieve twittersalvo’s. Geen scheldtirades aan het adres van tegenstanders en evenmin ontsporende persconferenties.

We gaan dingen bijsturen zodat ze in de juiste richting evolueren. Dat wordt onze maatstaf voor succes.
Ron Klain Stafchef Joe Biden

Sterker nog, de president verscheen veel minder dan zijn voorgangers in het openbaar. Daar is corona niet vreemd aan. Maar het is ook een bewuste strategie. ‘Na vier jaar alomtegenwoordigheid van Trump snakken Amerikanen naar minder woorden en meer daden’, luidt de redenering van Bidens entourage.

Drie maanden na zijn aantreden krijgt de Democraat van zijn landgenoten een betere quotering dan zijn voorganger. In een rondvraag van Pew Research Center geeft 59 procent Biden goede punten, terwijl Trump na zijn eerste 100 dagen in het Witte Huis kon rekenen op een voldoende van 39 procent van de Amerikanen.

2 Oorlogsverklaring aan corona

Terwijl Trump de ernst van het coronavirus lang loochende en de bestrijding van de gezondheidscrisis aan de 50 staten overliet, verhief Biden de aanpak van de pandemie - die al bijna 573.000 Amerikanen het leven kostte - tot dé prioriteit. Bij zijn inauguratie verklaarde hij het longvirus de oorlog en verplichtte hij mondmaskers en social distancing op openbare plaatsen.

59%
Uit een rondvraag van Pew Research Center blijkt dat 59 procent van de Amerikanen Joe Biden een positieve score geeft.

Biden zette een turbo op de vaccinatiecampagne. De kaap van 100 miljoen injecties - behoedzaam geprikt voor 29 april - rondden de VS op zijn 58ste dag als president. Op dag 92 werd de 200 miljoenste spuit gezet. Intussen heeft 43 procent van de Amerikanen op zijn minst een dosis van een coronavaccin gekregen. Bijna een op de drie inwoners is volledig ingeënt.

De campagne blijft niet zonder effect. Op 20 januari registreerden de VS nog meer dan 200.000 besmettingen per dag en overleden dagelijks meer dan 3.000 mensen aan de longziekte. Vandaag stelt het land 54.500 infecties in een etmaal vast en eist Covid-19 minder dan 700 levens in 24 uur.

Reden tot overdreven optimisme is er niet. Want de vaccinatiebereidheid onder de bevolking neemt af. De president en zijn team wacht de komende weken de moeilijke taak sceptici te overhalen zich toch te laten prikken. ‘Dan komt het rijk der vrijheid tegen 4 juli (de nationale feestdag, red.) in zicht’, houdt Biden zijn land- genoten voor. Of dat een realistisch scenario is, zullen de volgende 100 dagen uitwijzen.

3 Stroomstoot voor economie

Om ’s werelds grootste economie de ergste recessie in decennia te helpen verteren en haar te wapenen voor de toekomst, haalde Biden het grof geschut boven. Hij bracht een drietrapsraket in stelling: het American Rescue Plan - een stimuluspakket van 1.900 miljard dollar met directe steun voor gezinnen en bedrijven -, het American Jobs Plan - een infrastructuur- en jobplan met een prijskaartje van 2.300 miljard dollar - en het American Families Plan, waarin kinderopvang, gezondheidszorg en onderwijs centraal staan.

Franklin D. Roosevelt. ©© Bettmann/CORBIS

Het is van Roosevelts New Deal geleden dat een Amerikaanse leider de economie zo fel poogde te doperen. Of de duizenden miljarden het komende decennium daadwerkelijk naar de vooropgestelde projecten vloeien? Biden slaagde er in maart in het stimuluspact door het parlement te loodsen, de twee andere pakketten wacht - gezien de krappe Democratische meerderheid in het Congres - een onzeker lot.

Ondanks het enthousiasme voor Bidens drietrapsraket onder traditionele Republikeinse kiezers, zoals blanke arbeiders, kan het Build Back Better-project de parlementsleden van de Grand Old Party allerminst begeesteren. Haast per definitie zijn zij koele minnaars van Big Government. Bij de gedachte aan hogere belastingen voor bedrijven en de rijksten in de maatschappij gaan ze nog meer steigeren.

En laat Biden nu net naar hen kijken om zijn Rooseveltiaanse plannen te financieren. Zelfs voor sommige gematigde Democraten gaan de fiscale voorstellen te ver. Mogelijk rest Biden de komende 100 dagen niets anders dan de vaststelling dat ook voor ‘de machtigste man ter wereld’ geldt dat tussen droom en daad heel wat wetten en praktische bezwaren staan.

4 Voorvechter minderheden

Ruim 150 jaar na de afschaffing van de slavernij blijft raciale gelijkheid een toekomstideaal in de VS. Dat maakte de coronapandemie nog eens duidelijk. Niet alleen trof de longziekte de Afro-Amerikaanse gemeenschap zwaarder, dat deel van de bevolking voelde de economische impact ook harder.

En dus zette Biden, die zijn verblijf in het Witte Huis deels dankt aan zwarte kiezers, het streven naar een inclusieve maatschappij hoog op zijn to-dolijst. De regering, de meest diverse in de Amerikaanse geschiedenis, kreeg de opdracht raciale ongelijkheid en systemisch racisme uit beleid, wetten en overheidsprogramma’s te bannen. Het strafrecht gaat op de schop. En er zitten antidiscriminatieregels rond huisvesting in de pijplijn.

Terwijl Biden en co. naarstig timmeren aan die inclusieve samenleving neemt het aantal haatmisdrijven tegen Aziatische Amerikanen hand over hand toe en blijven Afro-Amerikanen disproportioneel vaak sneuvelen tijdens politie-interventies.

Maar terwijl Biden en co. naarstig timmeren aan die inclusieve samenleving neemt het aantal haatmisdrijven tegen Aziatische Amerikanen hand over hand toe en blijven Afro-Amerikanen disproportioneel vaak sneuvelen tijdens politie-interventies. Tegelijkertijd buigen tientallen deelstaatparlementen zich over Republikeinse voorstellen om te morrelen aan de verkiezingswet. Met één doel volgens tegenstanders: minderheden ontmoedigen te gaan stemmen.

Met een ambitieuze politiehervorming en een federaal initiatief om alle gemeenschappen gelijke toegang tot verkiezingen te garanderen hoopt Team Biden de komende maanden enkele obstakels op de weg naar een ingesloten maatschappij op te ruimen. Net als de voorstellen rond een strakkere controle op de wapenverkoop dreigen die plannen in de parlementaire mallemolen vermalen te geraken.

5 Multilateralisme prediken

Bye bye isolationisme, leve het multilateralisme. Die boodschap stuurde Biden de internationale gemeenschap na de machtswissel in Washington.

Om zijn woorden kracht bij te zetten, hernieuwde de Democraat enkele uren na zijn aantreden per decreet het Amerikaanse lidmaatschap van de Wereldgezondheidsorganisatie en het klimaatakkoord van Parijs.

Biden organiseerde een virtuele klimaattop. ©Photo News

De ommezwaai is mee ingegeven door een scheut realisme. Als Biden één ding bijgebleven is van vier jaar America First onder Trump, dan is het wel dat de Amerikanen er in hun eentje niet in slagen de opmars van China af te remmen. Via frontvorming met Europese en Aziatische bondgenoten hopen de VS Peking de komende jaren te dwingen het spel volgens de internationale regels te spelen. Tegelijk houdt hij de veelbesproken handelstarieven uit het tijdperk-Trump overeind.

Voor het eerst in jaren spreekt Washington ook krassere taal aan het adres van Rusland. Een grote cyberaanval en inmenging in Amerikaanse verkiezingscampagnes kwam de Russen op sancties te staan. Voor de beteugeling van de autoritaire, expansionistische trekken van de Russische president Vladimir Poetin rekent Biden als nooit tevoren op de NAVO-partners.

Ondanks die animositeit hoedt Biden zich ervoor de bruggen met China en Rusland helemaal op te blazen, doordrongen als hij is van het besef dat hij die grootmachten meer dan ooit nodig heeft om wereldproblemen zoals corona of de klimaatverandering, ook in Amerika’s belang, aan te pakken.

6 Immigratie, de grote kopzorg

Het migratiebeleid van Trump ontmantelen was een actiepunt dat hoog op Bidens prioriteitenlijst stond. Hij verwees de bouw van een muur op de grens met Mexico naar de prullenmand en het inreisverbod voor mensen uit moslimlanden ging op de schop. Maar een toestroom van tienduizenden migranten aan de grens met Mexico zette Biden ertoe aan te temporiseren met de afbouw van Trumps beleid.

Tot desillusie van progressieve partijgenoten tornde de Democraat voorlopig niet aan het vluchtelingenplafond van zijn voorganger. En dus blijven jaarlijks slechts 15.000 erkende vluchtelingen van over de hele wereld welkom in de VS. Biden had toegezegd dat aantal te verviervoudigen maar, beducht voor een aanzuigeffect, hield hij tot nu geen woord. Valt rebellie in eigen rangen te voorkomen als die belofte nog lang dode letter blijft?

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud