analyse

'Constructieve' top Biden-Poetin levert geen verzoening op

Joe Biden (links) en Vladimir Poetin. ©via REUTERS

De top tussen Joe Biden en Vladimir Poetin duurde een pak minder lang dan was aangekondigd. Ondanks een 'constructieve ontmoeting' is geen sprake van een dooi in de relaties tussen de VS en Rusland.

Genève als ontmoetingsplek voor de Amerikaanse en de Russische president: de Koude Oorlog leek woensdag helemaal terug te zijn. Zeker omdat zowel Joe Biden als Vladimir Poetin in de aanloop naar de top aangegeven had dat de relaties tussen beide landen op een dieptepunt zitten sinds de val van de Sovjet-Unie. De stapel conflictdossiers is de jongste jaren aangedikt - van cyberaanvallen over politieke repressie en mensenrechten tot militaire agressie.

Volgens het Witte Huis was het de bedoeling vijf uur samen te zitten. De bijeenkomst duurde drie uur. Tijdens een afsluitende persconferentie benadrukte Poetin dat geen sprake was van vijandigheid tijdens de 'constructieve gesprekken'. 'Het was geen kumbaya-moment waarop we elkaar knuffelden', zei Biden later, 'maar niemand heeft baat bij een nieuwe Koude Oorlog.' Een eerste stap was dat ze het eens raakten over de terugkeer van hun ambassadeurs.

De verwachtingen voor de topontmoeting waren niet hooggespannen. Het was niet de bedoeling om de relaties te resetten, zoals toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton in 2009 tevergeefs had willen doen. De voorbije weken herhaalde Biden dat hij vooral streefde naar 'stabielere en meer voorspelbare' betrekkingen met Rusland. Poetin gebruikte deze week exact dezelfde formulering in een interview met de Amerikaanse zender NBC.

Lot van Navalny

Een hoop vraagstukken vragen overleg op het hoogste niveau.
Vladimir Poetin
Russische president

'Het is altijd beter elkaar persoonlijk te ontmoeten om te bepalen waar we kunnen samenwerken rond gemeenschappelijke belangen en waar we van mening verschillen', zei Biden toen hij Poetin woensdagnamiddag de hand schudde op het bordes van de statige Villa La Grange, met uitzicht op het meer van Genève. Poetin antwoordde dat 'een hoop vraagstukken overleg op het hoogste niveau vragen'.

De wapenwedloop is een van de dossiers waarin Washington en Moskou willen samenwerken. Biden en Poetin raakten het eens over de noodzaak om 'strategische nucleaire stabiliteit' te garanderen. Er komen gesprekken over cyberveiligheid, een heikel thema na de Russische hacking van Amerikaanse computernetwerken en de inmenging in de verkiezingen. 'We tolereren geen pogingen die de democratische soevereiniteit van de VS ondermijnen', zei Biden.

Tijdens de top kwam onder andere het lot van Aleksej Navalny ter sprake, de oppositieleider die al enkele maanden in een berucht strafkamp zit en met gezondheidsproblemen kampt. 'Als Navalny sterft, zal dat verwoestende gevolgen hebben voor Rusland', zei Biden. Poetin verdedigde de opsluiting van Navalny en zei dat hij de Russische wet bewust heeft overtreden.

'Regionale macht'

Het initiatief voor de ontmoeting in Genève kwam van Biden. Dat was een opsteker voor Poetin, die in de uitnodiging een bevestiging zag van zijn status als wereldleider. Het was een heel verschil met Barack Obama, die Rusland ooit bestempelde als 'regionale macht'. Bij de start van de ontmoeting sprak Biden van een top tussen 'twee supermachten'.

Natuurlijk is Rusland een rivaal, maar het grootste gevaar komt volgens Biden toch van het oprukkende China.

Desondanks volgt Biden, die vicepresident was onder Obama, het spoor van zijn voormalige baas. Natuurlijk is Rusland een rivaal, maar het grootste gevaar komt volgens Biden van het oprukkende China. Dat bleek tijdens zijn recente Europese rondreis. Zowel de rijkelandenclub G7 als het westerse NAVO-bondgenootschap nam China in het vizier. Rusland kreeg hooguit een bijrol als geostrategische bullebak.

Rusland slaat wild om zich heen omdat het zich naar eigen zeggen bedreigd voelt door de VS en hun bondgenoten. 'Als een confrontatie onvermijdelijk is, moet je als eerste toeslaan', zei Poetin ooit. En hij annexeerde de Krim na de pro-westerse revolte in het buurland Oekraïne. Volgens Poetin is elk politiek protest in de Russische achtertuin het werk van het Westen, dat met de NAVO almaar dichterbij zou sluipen.

Nord Stream 2

In de marge van de NAVO-bijeenkomst deze week drukten de Europese leiders - met die uit de Baltische staten in de hoofdrol - Biden op het hart de Russische dreiging niet te onderschatten. Zij vonden het verontrustend dat Biden onlangs het verzet opgaf tegen de gaspijpleiding Nord Stream 2 tussen Rusland en Duitsland. De entourage van Biden beweert dat de beslissing geen knieval was voor de Russen, maar vooral bedoeld was om de relaties met Berlijn overeind te houden.

Om Poetin niet te veel in de schijnwerpers te zetten, had Biden een gezamenlijke persconferentie geweigerd. Ongetwijfeld speelde daarbij ook de herinnering mee aan de beruchte persconferentie die volgde op Poetins ontmoeting in 2018 met Donald Trump, de voorganger van Biden. Trump beweerde toen dat Moskou de presidentsverkiezingen niet had willen manipuleren, ook al hadden de Amerikaanse inlichtingendiensten daar bewijzen voor gevonden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud