nieuwsanalyse

De routine van alweer een schietpartij

Roseburg, een typisch hoekje small town America, in shock na een moordende schietpartij. ©AFP

‘Op een of andere manier is dit een routine geworden’, zei president Obama na alweer een massaschietpartij op een Amerikaanse school. Hij heeft gelijk, en dat gaat als volgt.

Van onze correspondent in San Francisco

Het begint met een tweet. Altijd een tweet. Eerst van een lokale tv-zender of van de sheriff, de brandweer of een hulpdienst. Dan springen nationale media erop, daarna steeds meer andere journalisten.

Wat opvalt is telkens opnieuw hetzelfde jargon. Active shooter. School in lockdown. Gunman at large. Multiple casualties. Wat volgt is chaos. Iedereen wil weten hoeveel doden. Aantallen circuleren, de meeste verkeerd. Anonieme bronnen worden geciteerd, de meeste zitten fout.

Onbevestigde geruchten worden gedeeld, meestal met de disclaimer dat het om onbevestigde geruchten gaat en dat we ze dus niet noodzakelijk ernstig moeten nemen, maar niet altijd.CNN gaat volop in breaking modus, Wolf Blitzer is Wolf Blitzer. Een eerste foto passeert. Die zegt niet veel. Mensen met paniek op hun gezicht die door politie worden weggeleid, want er is massaal veel politie.

En dan wordt duidelijk dat de schutter is doodgeschoten, al dan niet door zichzelf, of is gearresteerd. Het gevaar is voorbij. Het lokale politiehoofd geeft een persconferentie en legt uit wat er is gebeurd, hoe een gestoorde eenzaat er opnieuw in is geslaagd een groep mensen neer te maaien op een openbare plek, vanwege een of andere zieke overtuiging en met een wapen dat hij legaal heeft verkregen.

Eindelijk weten we het aantal doden en gewonden. Onze gedachten en gebeden gaan uit naar de families van de slachtoffers. We moeten samenkomen als gemeenschap. We komen hier sterker uit.

Dan spreekt Obama, boos. Zonder voorbereide tekst of autocue, maar ‘off the cuff’. De woede, het onbegrip, de frustratie, het zit allemaal in zijn stem. Opnieuw. De president staat machteloos tegen de heilige koe van Amerika: aan vrij wapenbezit raak je niet.

Obama krijgt de kritiek dat hij een drama meteen politiek recupereert, als de lijken nog niet koud zijn. De wapenbezitters steigeren omdat de president het telkens opnieuw aandurft dezelfde ‘demagogische’ taal te spreken. Terwijl hij het enkel wil hebben over strengere regels en controles voor iedereen die een vuurwapen koopt – iets waar een grote meerderheid van de Amerikanen mee instemt. Maar de minste poging tot inperking van vrije wapendracht wordt als dictatoriaal afgedaan.

©AFP

Een wake wordt gehouden. Overal beelden van mensen die elkaar in de armen vallen. Kaarsen branden. Tranen rollen.

Een nationaal debatje komt op gang, maar het gaat nergens heen. De meeste politici zeggen niets. Krantencommentaren zullen aanhalen dat Amerika het enige geavanceerde land is met dit probleem. Dat het hoog tijd wordt dat we, als land, hier iets aan doen. Dat mensen met mentale stoornissen beter moeten worden opgevangen. Statistieken zullen circuleren. Dat er evenveel wapens als mensen zijn in Amerika.

Dat Amerika 15 keer meer doden door vuurwapens telt dan Duitsland. Dat er bijna elke dag ergens in het land een massamoord is. Er zal verwezen worden naar Australië, dat ook lakse wapenwetten had, tot een man in 1996 in een restaurant in Tasmanië 12 mensen neerschoot en de politiek prompt reageerde met nieuwe, strenge regels. Sindsdien kende Australië geen enkel dergelijk voorval meer.

Enkele dagen nog zal de shooting nieuws blijven. Persoonlijke details worden duidelijk, van dader en slachtoffers. Verhalen van hartverscheurend verlies komen boven, net als verhalen van heldhaftig verzet. Misschien dat de geluidsfragmenten van de noodoproepen naar 911 nog worden gedeeld.

©AFP

In een parallel universum zal het gaan over de manier waarop de media verslag doen van alweer zo’n ramp. Dat dan weer wel. Over hoe journalisten via twitter proberen in contact te komen met ooggetuigen. (‘Schandalig!’ – ‘Ze doen gewoon hun werk.’) Over hoe media de motieven van de dader zullen uitspitten en hem de postume faam geven waarvan hij droomde. Over hoe een doorgaans slaperig stadje overspoeld wordt door reporters, voor alle foute redenen.

Slachtoffers zullen worden begraven. De eerste begrafenis is nog nieuws, de andere niet meer.

Newtown

Volgende week, als de nieuwscyclus opnieuw is opgeschoven, Donald Trump weer iets dwaas zal hebben gezegd, er een nieuwe verkiezingspeiling uit is of de overheid weer net een shutdown zal hebben vermeden, zal ook dit voorval wegdeemsteren uit de aandacht, tot iets op de achtergrond.

En dan is Roseburg niet langer gewoon een stadje in Oregon, maar een plek waar een shooting is gebeurd. Een metafoor, net als Newtown, Charleston, Blacksburg, Aurora, Tucson, Columbine. Massamoorden zijn een fact of life in Amerika. Een epidemie.

In Amerika oefenen kinderen op school niet wat ze moeten doen in geval van brand, maar in geval van een schutter op de dool. De deur barricaderen, onder je bank kruipen en muisstil zijn. Schietpartijen zijn business as usual. Maar er zal niets veranderen. Hetzelfde refrein zal zich herhalen over een paar maanden, of sneller. 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect