Steve Bannon haalde deze week zijn belangrijkste slag thuis. Tegen een stroom van advies in bleef de presidentiële strateeg Donald Trump influisteren dat hij uit het internationale klimaatakkoord moest stappen.

Van onze correspondent in de VS

Toen Donald Trump donderdag vanuit een zonovergoten Rose Garden van het Witte Huis aan de wereld meedeelde dat Amerika niet langer meedoet aan de globale inspanningen om klimaatopwarming te beperken, keek Steve Bannon tevreden toe vanop de eerste rij. Zijn baas had net zijn hoop waargemaakt en de internationale gemeenschap op stelten gezet. En hij was als winnaar uit een interne machtsstrijd gekomen.

Trump stapte uit de internationale klimaatdeal met nationalistische motieven. Het akkoord van Parijs is slecht voor Amerika, en de regering-Obama had, door het te ondertekenen, de belangen van andere landen voorop geplaatst, luidde de boodschap vanuit het Witte Huis. Een gloriemoment voor Bannon, de rechtse, controversiële en nationalistische strateeg van de president wiens invloed de voorbije maanden zou zijn getaand. Trumps klimaatbeslissing bewees dat niets minder waar is.

De populistische ex-campagneleider is de speerpunt van de nationalistische vleugel in Trumpland en had zich volgens Amerikaanse media de voorbije weken vastgebeten in het klimaatdossier, vastberaden om het meest van al te wegen op de president. 

Tegen alle advies in van bedrijfsleiders, Europese staatshoofden, de paus, minister van Buitenlandse Zaken (en ex-oliebaas) Rex Tillerson en, niet het minst, van dochter Ivanka Trump (die zelfs Al Gore had ingeschakeld) had president Trump oor naar de ‘America First’-argumenten van Bannon. 

De populistische ex-campagneleider is het speerpunt van de nationalistische vleugel in Trumpland. Hij had zich volgens Amerikaanse media de voorbije weken vastgebeten in het klimaatdossier, vastberaden om het meest van al te wegen op de president. Hij counterde alle argumenten pro-Parijs met becijferde claims als zou het klimaatakkoord nefast zijn voor de Amerikaanse economie. En hij zorgde er – samen met Scott Pruitt, de baas van milieuagentschap EPA – voor dat Trump zo veel mogelijk in contact kwam met invloedrijke Republikeinen die hem daarin volgen.

Samenzwering

Kamp-Bannon won het pleit. Trump bleef bij zijn verkiezingsbelofte. Tot groot plezier van veel conservatieven in zijn spoor die niet geloven in klimaatverandering en de wetenschap erover; het afdoen als een globalistische samenzweringstheorie. 

Net als bijvoorbeeld abortus en wapenwetgeving is klimaat in de VS één van de maatschappelijke hangijzers waarover diepe ideologische verdeeldheid bestaat. De gemoederen lopen hoog op. Onder invloed van lobbyisten en andere belanghebbenden die met succes twijfel zaaien via denktanks en welgezinde media legde de Republikeinse partij de menselijke verantwoordelijkheid voor klimaatverandering naast zich neer. Democraten schuiven het klimaat dan weer naar voor als een van de belangrijkste prioriteiten.

Die emotionele kloof staat elke vorm van eensgezindheid in de weg om klimaatverandering te erkennen als probleem waar de grootste economie ter wereld iets aan kan doen.

©AFP

Voor Bannon is de Amerikaanse terugtrekking een van de grootste triomfen sinds hij in het Witte Huis werkt. Berichten over zijn ondergang, die de voorbije weken begonnen op te duiken, bleken zwaar overdreven – en ingefluisterd door zijn tegenstanders. In de media verschenen geruchten over zijn mogelijk vertrek, onder druk van de meer gematigde, New Yorkse en kosmopolitische Trump-fluisteraars, met op kop schoonzoon Jared Kushner en dochter Ivanka. Zelfs Trump zelf noemde Bannon in interviews simpelweg ‘a guy who works for me’ en zei ‘ik ben mijn eigen strateeg’.

Maar de invloed van Bannon, voormalig hoofdredacteur van de combattieve anti-establishment nieuwssite Breitbart, op de president is helemaal niet verkleind. Dat bleek deze week extra toen de regering-Trump signaleerde dat ze van plan is het reis- en immigratieverbod voor inwoners van een groep moslimlanden, dat helemaal de stempel draagt van Bannon en dat illegaal werd verklaard, aan te vechten tot het Supreme Court. Televisiepresentator Joe Scarborough had het vrijdagochtend herhaaldelijk over 'president Bannon'.

Meer nog, door het Rusland-onderzoek, dat met de getuigenis van James Comey voor de Senaat volgende week weer volop in de schijnwerpers zal staan, is het eerder Jared Kushner wiens positie kan wankelen. Kushner is namelijk persoonlijk in het vizier van de FBI gekomen. En de veronderstelling dat Ivanka Trump veel politieke macht uitoefent in het Witte Huis blijkt ook steeds meer een mythe.

Onderbuik

De 64-jarige Bannon is de man die de onderbuikgevoelens in conservatief Amerika wist om te zetten in de grootste electorale schok in generaties. Hij kwam laat aan boord van Trumps campagne, maar realiseerde, samen met Kellyanne Conway, een ommekeer die niemand voor mogelijk hield, onder meer door Trump te 'ontketenen' van de eigen Republikeinse partij.

Hij bereikte de politieke top na een eclectische carrière. Bannon spendeerde vier jaar bij het leger, studeerde aan Harvard, werkte op Wall Street, werd rijk in de entertainmentwereld, is mede-eigenaar van de rechten op de populaire sitcom Seinfeld en was in de jaren 90 zelfs betrokken bij Biosphere 2, het wetenschappelijke megaproject om het aardse ecosysteem na te bouwen.

©REUTERS

Vervolgens ging hij politieke documentaires maken en financieren die voornamelijk een conservatieve agenda hadden. Hij werkte samen met mediafiguur Andrew Breitbart, de oprichter van Breitbart News, een rechts-conservatief antwoord op de 'liberale en bevooroordeelde media'. Toen Breitbart in 2012 stierf, nam Bannon de leiding over. Zo werd de site, in de woorden van Bannon zelf, een platform voor de alt-right, de opruiende, op het internet geboren en extreem-rechtse beweging die een stuwende kracht werd achter de populariteit van Trump.

'We noemen onszelf 'the Fight Club'. Je komt niet naar ons voor een warm en gezellig gevoel', zei Bannon vorig jaar over de site die hij toen nog leidde en die nog steeds een belangrijk platform is voor Trump-supporters.

Chaos

Bannon staat ook bekend om zijn duistere wereldvisie, en om zijn voorliefde voor chaos. In een zeldzaam interview na de verkiezingen zei hij: 'Duisternis is goed. Dick Cheney. Darth Vader. Satan. Dat is macht. Het helpt ons alleen meer wanneer ze blind zijn voor wie we zijn en wat we doen'. Met 'ze' bedoelde Bannon de elite van liberals en medialui.

Nu, in het Witte Huis, herinnert Bannon Trump eraan dat hij zijn achterban (die volgens de peilingen afbrokkelt) tevreden moet houden wil hij ook zijn tweede verkiezing winnen. De campagnebelofte nakomen over de terugtrekking uit het klimaatakkoord was daarin een belangrijke factor.

Dat Bannon, via zijn oppermachtige baas, deze week grote delen van het bedrijfsleven en van de diplomatieke wereld tegen zich in het harnas heeft kunnen jagen, en dat hij Amerika een beetje meer heeft kunnen isoleren van de rest van de wereld, moet dus ook smaken als een persoonlijke overwinning.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud