nieuwsanalyse

Democraten beginnen oorlog met Trump, en met zichzelf

Joe Biden. ©AFP

Een leger Democraten begint vannacht de lange mars naar het Witte Huis. Maar wie straks de oorlog met Donald Trump wil aangaan, moet eerst een interne ideologische strijd winnen. Willen de Amerikanen een linkse revolutie, of net een terugkeer naar ‘the middle of the road’?

Een voormalige vicepresident, een ex-minister, zeven senatoren, vijf (gewezen) leden van het Huis van Afgevaardigden, twee (ex-)gouverneurs, evenveel (ex-)burgemeesters, een techentrepreneur en zelfs een schrijfster van spirituele bestsellers, een recordaantal van 20 kandidaten dingt naar de Democratische nominatie om op 3 november 2020 deel te nemen aan de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Vannacht en morgen houden ze, verdeeld in twee groepen van tien, hun eerste televisiedebat. De komende maanden volgen er nog elf. De voorverkiezingen beginnen in februari.

De Democatrische basis kookt van haat tegen Trump, maar ze wil niet noodzakelijk radicale verandering.
Michael Tomasky
Amerikaanse essayist

Vroege favorieten hopen nu vooral geen fouten te maken, verre outsiders willen niet te snel afvallen. Maar allen delen ze één doel: voorkomen dat de Republikeinse president Donald Trump nog eens vier jaar zijn hyperpolariserende, ultranationalistische, raciaal getroubleerde ‘America First’-beleid kan voeren.

©Mediafin

Middle class Joe

In alle polls staat Joe Biden voorlopig ver op kop (zie grafiek). Met zijn 36 jaar als senator en acht jaar als vicepresident onder Barack Obama koppelt Biden enorme ervaring aan grote naambekendheid en een geoliede fondsenwervingsmachine. Met zijn volkse imago van ‘middle class Joe’ scoort hij vanouds goed bij blanke arbeiders, die in 2016 massaal overliepen naar Trump. Zijn band met Obama maakt hem ook onder Afro-Amerikanen de duidelijke favoriet.

Toch doemen nu al grote vraagtekens op. Is een 76-jarige blanke man, die vrouwen soms iets te innig omarmt en er conservatieve abortusstandpunten op na houdt, de toekomst? Iemand die de jongste dagen zware kritiek kreeg omdat hij erop wees, in een onhandige poging politieke courtoisie en compromisbereidheid te doen herleven, dat hij ooit had samengewerkt met voorstanders van rassenscheiding. En vooral: iemand die warme banden met het bedrijfsleven koestert.

De 20 kandidaten

Michael Bennet, senator Colorado

Joe Biden, ex-vicepresident

Cory Booker, senator New Jersey

Pete Buttigieg, burgemeester South Bend

Julian Castro, ex-minister van Huisvesting

Bill de Blasio, burgemeester New York

John Delaney, ex-afgevaardigde Maryland

Tulsi Gabbard, afgevaardigde Hawaii

Kirsten Gillibrand, senatrice New York

Kamala Harris, senatrice Californië

John Hickenlooper, ex-gouverneur Colorado

Jay Inslee, gouverneur Washington

Amy Klobuchar, senatrice Minnesota

Beto O’Rourke, ex-afgevaardigde Texas

Tim Ryan, afgevaardigde Ohio

Bernie Sanders, senator Vermont

Eric Swalwell, afgevaardigde Californië

Elizabeth Warren, senatrice Massachusetts

Marianne Williamson, schrijfster

Andrew Yang, techentrepreneur

Herstel versus revolutie

Met andere woorden: zit Biden wel in het juiste kamp nu de ideologische oorlog in de Democratische Partij nog volop woedt? Washingtonwatchers hebben het over ‘restoration versus revolution’. Snakken de kiezers naar een herstel van de normaliteit na Trump, of willen ze nog meer politieke revolutie, dit keer ter linkerzijde?

Sinds het debacle van 2016, toen met Hillary Clinton een soortgelijke establishmentfiguur van Trump verloor, is de links-populistische vleugel in opmars. Het succes bij de recente midterms, toen de Democraten het Huis van Afgevaardigden heroverden, teerde bovendien vooral op vrouwen, millenials en minderheden. Is dit nog wel de partij van Biden, of eerder van militante jongedames als Alexandria Ocasio-Cortez? ‘I’ll be damned als dezelfde politici die jarenlang niet ingrepen nu zeggen dat we een ‘middle of the road’-aanpak nodig hebben om onze levens te redden’, fulmineerde het 29-jarige politieke fenomeen onlangs tegen Biden.

Gewezen vicepresident Joe Biden geldt als de vroege favoriet voor de Democratische nominatie. ©AFP
Linkse populisten zoals Bernie Sanders vinden Biden te gematigd. ©AFP
Elizabeth Warren. ©REUTERS
Kamala Harris. ©AFP
Pete Buttigieg. ©EPA

Zelf kan ‘AOC’ - de minimumleeftijd is 35 - nog geen presidentskandidaat zijn, maar haar mentor Bernie Sanders geldt andermaal als de belangrijkste uitdager. De onafhankelijke senator uit Vermont was bij de primary’s van 2016 al een luis in Clintons pels met zijn onbeschaamd socialistische beloftes: gezondheidszorg voor alle Amerikanen, gratis onderwijs, een kwijtschelding van de 1.600 miljard dollar bedragende studentenschulden en een groene New Deal. Te betalen door de rijken, de bedrijven en Wall Street fors te belasten.

Representatief?

Het probleem voor Sanders is dat - behalve dat ook hij 77, blank en man is - veel kandidaten intussen zijn standpunten overnamen. Vooral Elizabeth Warren, een felle critica van Wall Street, begon sterk aan haar campagne en snoept progressieve kiezers af. Wat verder in de polls volgt Kamala Harris: ook vrouw, maar jonger en met Indiaas-Jamaicaanse roots. Of Pete Buttigieg, de verrassing tot dusver: amper 37, ex-militair, openlijk homoseksueel.

Elizabeth Warren. ©REUTERS

Toch blijft de vraag hoe representatief die twitterende, gehypete linkse kandidaten zijn. De stedelijke kusten waar Sanders, Warren en Harris vandaan komen, zijn de cruciale ‘swing states’ in de Midwest niet. Uit een onderzoek van Gallup bleek dat maar 41 procent van de Democratische kiezers een linksere koers wil. Met ‘Een stem voor een Democraat is een stem voor radicaal socialisme en het einde van de Amerikaanse Droom’, gooide Trump vorige week al olie op het vuur. ‘De Democratische basis kookt van haat tegen Trump’, schrijft de essayist Michael Tomasky in The New York Review of Books, ‘maar wil niet noodzakelijk een radicaal programma van verandering.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect