'Europa ontbeert leiderschap om Trump te stoppen'

Donald Trump en Xi Jinping. ©REUTERS

De escalerende handelsoorlog tussen de VS en China dreigt Europa in een perfecte storm te doen belanden, waarschuwt professor Matthias Matthijs vanuit Washington. ‘Europa speelt met vuur.’

Nadat de Amerikaanse president Donald Trump eind vorige week nieuwe importtarieven had opgelegd aan China, reageerde Peking maandag met een devaluatie van zijn munt, waarop de VS de Chinezen het label van ‘muntmanipulator’ opplakten. Volgens Matthias Matthijs, hoogleraar politieke economie op de Washington-campus van Johns Hopkins University, dreigt Trump met zijn escalatie nu ook de gewone Amerikaan pijn te doen.

Hebben we een volgende fase in de handelsoorlog bereikt, met een valutaoorlog als nieuwe dimensie?

Matthias Matthijs: ‘Het is zeker een escalatie. Het is niet de eerste keer dat Trump kritiek heeft op het muntbeleid van andere landen. Hij heeft ook de Europese Centrale Bank (ECB) er al van beschuldigd de euro te manipuleren. Trump neemt dus niet alleen zijn eigen centrale bank onder vuur, maar ook die van Europa en China. Het is zijn typische tactiek om via Twitter de retoriek op te voeren en crisissen te creëren die hij dan kan oplossen.’

Het is de grote frustratie van Trump dat hij als CEO van America Inc. niet dezelfde controle als de Chinese regering heeft.
Matthias Matthijs
Professor Johns Hopkins (VS)

‘Het probleem is dat er in Europa geen duidelijk leiderschap is om Trump een halt toe te roepen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel staat zwak en de top van de ECB zit in een overgangsfase (voorzitter Mario Draghi vertrekt begin november en hoofdeconoom Peter Praet is net vervangen, red). Ook de Bank of England zit in een transitie.’

Kan Trump wel terugslaan door de dollar te verzwakken? De Chinese staat heeft toch veel meer controle over haar munt en economie?

Matthijs: ‘Het is de grote frustratie van Trump dat hij als CEO van America Inc. niet dezelfde controle heeft. Op budgettair vlak wordt hij nu geblokkeerd door het Huis van Afgevaardigden, waar de Democraten in de meerderheid zijn.’

‘Qua handelsbeleid heeft hij wel meer macht, maar zijn nieuwe importtarieven op de resterende Chinese goederen die nog niet belast werden zullen ditmaal de gewone Amerikaan pijn doen. Tot nu toe werden typische consumentengoederen slim ontzien. Nu dreigt ingevoerd speelgoed duurder te worden, en dat net voor het belangrijke kerstseizoen. Intussen verslechtert de handelsbalans met China meer, het tegenovergestelde van wat Trump wil.’

China toont zich strijdvaardiger in het besef de tijd aan zijn kant te hebben. De klok tikt voor Trumps herverkiezingscampagne. Heeft hij zijn hand overspeeld?

Matthijs: ‘Trump en China zijn afhankelijk van elkaar. De VS hebben zeker niet de bovenhand, maar ook China staat voor uitdagingen. Er is de onrust in Hongkong, terwijl China als de dood is voor oplopende inflatie (een zwakkere yuan maakt import duurder, red). China is zich ook bewust van de negatieve economische gevolgen van het handelsconflict.’

‘Het mes snijdt dus aan twee kanten voor beiden. Trump wil zijn kiezers tonen dat hij het China moeilijk maakt en een betere deal kan binnenhalen, de Democraten steunen hem trouwens in zijn anti-Chinese retoriek, maar tegelijk heeft Trump zijn lot verbonden aan de beurzen. Als die te veel dalen keert hij zijn kar en verzekert hij iedereen dat het allemaal zo erg niet is. Hij beseft ook wel dat China een gelijkwaardige partner is.’

‘Europa moet zich nu zorgen maken over een perfecte storm. Er dreigt een harde brexit eind oktober, er zijn de Italiaanse begrotingsperikelen, er is de regering-Merkel die kan vallen. Europa kan het zich dan niet permitteren dat zijn twee grootste exportmarkten - de VS en het VK - tariefmuren opwerpen. Het speelt met vuur.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect