reportage

'Hoe bang is dat mannetje in het Witte Huis?'

Net als in tientallen andere Amerikaanse steden kwamen ook in Washington duizenden mensen de afgelopen dagen de straat op om het excessieve politiegeweld tegen een zwarte arrestant te veroordelen. ©AFP

Sinds Amerikaans president Donald Trump traangas en het leger inzet tegen antiracismedemonstranten voor het Witte Huis komen in Washington alleen maar meer mensen op de been. 'We gaan niet rustig toekijken en dit laten gebeuren.'

Shannon Winters houdt de Amerikaanse vlag ondersteboven tegen het hek dat het park voor het Witte Huis afsluit. Wie de vlag laat wapperen met de sterren aan de onderkant stuurt een noodsignaal, zegt het vlaggenprotocol. Dat is precies wat ze hier komt doen, vertelt Winters. Want ‘alles’ waar de vlag voor staat, is in haar ogen op het spel gezet toen de Amerikaanse minister van Justitie Bill Barr eerder deze week met behulp van traangas demonstranten van deze straat liet vegen.

Niet veel later bleek dat Barrs baas, president Donald Trump, naar de beschadigde kerk aan de overkant wilde kunnen lopen om daar voor een batterij camera’s een bijbel omhoog te houden. 'Alles was vreedzaam hier, tot de veiligheidsdiensten met geweld kwamen. Dat is het tegenovergestelde van wat ze horen te doen', zegt Winters. 'We gaan niet rustig toekijken en dat laten gebeuren.'

Cocaïnehandelaren

In het centrum van de Amerikaanse hoofdstad staan legervoertuigen geparkeerd. Militairen bewaken kruispunten en bedrijven die eerder met plunderingen en vernielingen te maken kregen. Agenten die voor de drugseenheid normaal cocaïnehandelaren opsporen, staan op wacht in de straten van Washington. Een eenheid in camouflagegroen blokkeert de toegang tot het Lincoln Memorial. Martin Luther King speechte daar in 1963 over zijn beroemde droom voor de VS, nu mogen boze burgers er niet komen.

Amerika vecht oorlogen tegen dit soort dingen en wordt geacht een leider in de wereld te zijn in de strijd tegen dit soort gedrag. Het is raar om het omgedraaid te zien.
Eric
Amerikaanse ex-militair

Het Pentagon heeft nog eens 1.600 militairen van het nationale leger paraat staan. In de rest van de VS kan Trump niet zomaar soldaten de straat op sturen. Dat kan volgens de wet alleen op verzoek van een gouverneur. Trump verzocht gouverneurs in een telefoontje om te ‘domineren’ in hun steden. Washington D.C. is geen staat, dus daar heeft Trump zelf meer macht. De hoogste generaal van de VS, Mark Milley, wandelde hier in uniform rond om de troepen te inspecteren.

Voor inwoners is al dat militaire machtsvertoon een reden om naar de straten rond het Witte Huis te komen. Het is er na het traangasincident drukker geworden. Veel aanwezigen zeggen dat ze weerwerk willen bieden aan de agressie. Ze zijn nu voorbereid. Groepen demonstranten delen veiligheidsbrillen uit en hebben gelabelde flessen met melk en een zoutoplossing klaargezet om pepperspray en traangas uit ogen te kunnen spoelen.

Ze staan achter een haastig opgebouwd extra hek. Daarmee is het park voor de ambtswoning van de president afgesloten. 'Trek die reluitrusting uit, ik zie hier geen rel', scanderen de demonstranten naar de schilden en zonnebrillen waarachter de agenten zich verschuilen. Het protest gaat hier niet langer alleen om de rechten van zwarte Amerikanen. 'Ik ben een vreedzame demonstrant, schiet geen traangas op mij alsjeblieft', heeft een dame op een stuk karton geschreven.

Opstandelingen

Oud-militair Eric (‘liever geen achternaam’) is hier om zijn vrijheid van meningsuiting te verdedigen. Nooit eerder vond hij het nodig mee te doen aan een protest. 'Extreem frustrerend', noemt hij de militaire inzet rond de demonstraties. ‘Veteranen tegen tirannie’, heeft hij op een bord geschreven. 'Amerika vecht oorlogen tegen dit soort dingen, en wordt geacht een leider in de wereld te zijn in de strijd tegen dit soort gedrag. Het is raar om het omgedraaid te zien.'

Sinds Donald Trump een park in Washington hardhandig liet ontruimen om met een bijbel te kunnen poseren voor de kerk van de Heilige Johannes, komen steeds meer mensen op straat in Washington. ©Photo News

Een legerhelikopter vliegt kort nadat de avondklok is ingegaan intimiderend over de menigte. Een dag eerder bleef een heli laag boven het protest hangen om mensen uit elkaar te drijven – een strategie die het Amerikaanse leger overzees gebruikt om opstandelingen schrik aan te jagen. De Nationale Garde van Washington DC zegt het besluit dat in eigen land te herhalen te onderzoeken.

Het extra hek tussen de politie en de demonstranten lijkt de spanning wat uit de lucht te nemen. Maar veel aanwezigen blijven nerveus. 'Het voelt iets veiliger met dat hek', vindt Adiam Gebrehiwot, een 25-jarige leraar. Dat ze in haar rug ook agenten met wapenstokken en schilden ziet, geeft een ongemakkelijk gevoel. Ze wijst op een zijstraat. 'We dachten: als er iets gebeurt kunnen we daarheen rennen. Maar een vriend zei dat ze daar óók staan.'

De volgende ochtend worden de deelnemers aan een protest nog verder weggehouden van het Witte Huis. Twee legertrucks en mannen met helmen, schilden, wapenstokken en kniebeschermers blokkeren de straat. Ze dragen opvallend genoeg geen insignes of namen op hun uniformen.

Dictator

De zorgen over de autoritaire trekken van de regering-Trump zijn in volle hevigheid opgelaaid. Woorden als ‘fascistisch’ en ‘dictator’ vallen in de oppositie. Een enkele anonieme medewerker van het Witte Huis liet in de media weten zicht te schamen, legerleiders stellen dat ze niet wisten dat demonstranten weggejaagd zouden worden en oud-defensieminister James Mattis verbreekt een lang stilzwijgen om te waarschuwen dat troepen worden ingezet om de rechten van burgers te schenden.

Als je niets zegt op het moment dat je stem gehoord moet worden, ben je een deel van het probleem.
Lenny Mansell
Demonstrant in Washington

De president en zijn bondgenoten zien het ingrijpen als een teken van kracht, orde en recht. Ze denken dat het in goede aarde zal vallen bij Amerikanen die verontwaardigd toekijken hoe protesten worden misbruikt door plunderaars. 'Geweldig gedaan', schreef Trump op Twitter, nadat het protest agressief uiteen was gejaagd. 'Overweldigende kracht. Dominantie.'

Maar Lenny Mansell zag de militairen en het traangas op tv, en besloot juist daarom zelf mee te doen. 'Als je niets zegt op het moment dat je stem gehoord moet worden, ben je een deel van het probleem', zegt Mansell, die zijn zoon heeft meegenomen. 'We hebben die militairen niet nodig. Het is belachelijk wat je ziet als je door Washington rijdt. Hoe bang is dat mannetje in het Witte Huis?'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud