M/V van de dag

Yellen moet Amerikaanse economie duw in de rug geven

Janet Yellen ©AFP

De recent verkozen Amerikaanse president Joe Biden is volgens Amerikaanse media van plan voormalig centraal bankier Janet Yellen voor te dragen als minister van Financiën.

Nu de Amerikaanse president Donald Trump eindelijk de machtsoverdracht begint, wordt ook duidelijk wie het economisch beleid van Joe Biden zal uitvoeren. Als de Senaat tijdig de voordracht goedkeurt, wordt Janet Yellen op 20 januari de eerste vrouwelijke minister van Financiën van de VS. Yellen krijgt als opdracht een groot pakket extra overheidsuitgaven door het Congres te loodsen om het economisch herstel te versnellen.

De 74-jarige Yellen heeft ervaring als centraal bankier, professor economie en adviseur van het Witte Huis. Gedurende 17 jaar heeft ze mee beslist over het monetair beleid en van 2014 tot 2018 was ze voorzitter van de Amerikaanse centrale bank (Fed). Yellen wordt beschouwd als een 'duif', omdat ze bij de Fed voorstander was van een soepel geldbeleid. Toch gaf Yellen ook het startschot voor de normalisering van de monetaire politiek. Ze zette eind 2015 een punt achter zeven jaar nulrentebeleid en begon in 2017 de fors gegroeide balans van de Fed af te bouwen.

De economische vooruitzichten zijn de jongste weken verslechterd.

Yellen zal snel actie moeten ondernemen, omdat de economische vooruitzichten de jongste weken zijn verslechterd. De stijging van het aantal coronabesmettingen heeft sommige staten en lokale overheden ertoe aangezet opnieuw beperkende maatregelen in te voeren. Die maatregelen zullen het economisch herstel afremmen. De Amerikaanse grootbank JPMorgan verwacht zelfs dat de Amerikaanse economie in het eerste kwartaal van 2021 krimpt.

Stimulus van 2.000 miljard dollar

Een van de eerste maatregelen van Yellen wordt wellicht het terugdraaien van een recente beslissing van de huidige minister van Financiën. Steven Mnuchin besliste vorige week dat de Fed vanaf 1 januari niet langer kan gebruikmaken van enkele kredietprogramma's om lokale overheden en kleine en middelgrote ondernemingen door de crisis te loodsen. Fed-voorzitter Jerome Powell had een verlenging van die programma's gevraagd.

Maar de belangrijkste opdracht wordt de goedkeuring van een pakket extra overheidsuitgaven door het Congres. Biden stelt voor ruim 2.000 miljard dollar extra in de economie te pompen. Hij wil de sociale uitkeringen met 200 dollar per maand verhogen, extra steun bieden aan kmo's en een deel van de hoge studieschuld van veel Amerikanen kwijtschelden.

We kunnen het ons veroorloven meer schuld te hebben omdat de rente wellicht laag zal blijven.
Janet Yellen
Toekomstig minister van Financiën van de VS

Yellen zit op dezelfde golflengte. 'We moeten de uitzonderlijke budgettaire steun voortzetten', zei ze in oktober in een interview met het persbureau Bloomberg. 'We kunnen het ons veroorloven meer schuld te hebben omdat de rente wellicht nog vele jaren laag blijft.'

De toekomstige minister signaleerde dat de VS de fout van tien jaar geleden niet mogen herhalen. Ze merkte op dat het begrotingsbeleid te snel is verstrakt na de financiële crisis van 2008-2009. Yellen beklemtoonde als Fed-voorzitster het belang van een sterke arbeidsmarkt. Ondanks de daling van de jongste maanden blijft de werkloosheid veel hoger dan voor de coronacrisis.

Ontsporing overheidsfinanciën

Het is verre van zeker dat Biden en Yellen voldoende steun vinden voor een groot pakket bijkomende stimulus, omdat er veel kans is dat de Republikeinen de meerderheid in de Senaat behouden. Duidelijkheid daarover is er pas op 5 januari, als in de staat Georgia verkiezingen voor twee senaatszetel worden gehouden. Mitch McConnell, de leider van de Republikeinen in de Senaat, wil de stimulus beperken tot zowat 500 miljard dollar. Het Witte Huis en de Republikeinen onderhandelen al sinds de zomer over extra stimulus, maar ze slagen er niet in een compromis te bereiken.

De Republikeinen vrezen dat de Democraten de grote extra uitgaven gedeeltelijk willen betalen met belastingverhogingen, omdat de overheidsfinanciën dreigen te ontsporen. Het Internationaal Monetair Fonds voorspelt voor dit jaar een begrotingstekort van 18,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daardoor zal de overheidsschuld oplopen van 109 procent van het bbp in 2019 naar 134 procent in 2020.

China is niet verantwoordelijk voor het groot Amerikaans handelstekort.
Janet Yellen
Toekomstig minister van Financiën van de VS

Yellen waarschuwde al dat het begrotingstekort op termijn niet houdbaar is. Maar in de nabije toekomst vindt ze extra hulp voor de economie belangrijker. Het is ook uitkijken of Yellen een goede onderhandelaar is. De toekomstige minister is een topeconome, maar ze heeft geen ervaring met onderhandelingen met het Congres over wetgeving.

Het Congres zal ook veel aandacht hebben voor Yellens visie op de relaties met China. Traditioneel leidt de minister van Financiën de handelsonderhandelingen met Peking. Yellen zei in 2018 dat China niet verantwoordelijk is voor het groot tekort op de Amerikaanse handelsbalans. Trump heeft de importtaksen op Chinese producten herhaaldelijk verhoogd en de vijandigheid van het Congres tegenover China is sterk toegenomen.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud