M/V van de dag

Jim Mattis, de ex-minister die brandhout maakt van Trump

Viersterrengeneraal Jim Mattis was twee jaar Amerikaans minister van Defensie onder president Donald Trump. ©AFP

Gewezen viersterrengeneraal en minister van Defensie Jim Mattis verwijt de Amerikaanse president een gebrek aan 'volwassen leiderschap' tijdens de rassenrellen.

'Donald Trump is de eerste president in mijn leven die niet probeert het Amerikaanse volk te verenigen - die zelfs niet doet alsof. Integendeel, hij probeert ons te verdelen.'

In Normandië werden onze troepen eraan herinnerd dat de Nazi-slogan 'Verdeel en Heers' was. Ons antwoord is: 'In Eenheid ligt Kracht'.
Jim Mattis
Gewezen Amerikaans minister van Defensie

Met een brandbrief aan zijn oude baas heeft Jim Mattis laten weten 'woedend en verafschuwd' te zijn door het 'misbruik van uitvoerende macht' waarmee Trump reageert op het raciale protest in de Verenigde Staten. Ook zijn opvolger Marc Esper en de huidige legertop hebben al hun ongemak uitgedrukt om militairen in te zetten tegen betogende landgenoten. 'We zien nu de gevolgen van drie jaar zonder volwassen leiderschap.'

Nazislogan

Tijdens de eerste twee jaar van Trumps presidentschap stond Mattis aan zijn zijde, al schuwde hij ook toen de kritiek niet. Het bevel de Syrische dictator Bashar al-Assad te laten vermoorden negeerde hij. Na het neonazistische geweld in Charlottesville, dat Trump vergoelijkte, verwierp hij elke vorm van racisme en wees Mattis op het nationale motto 'E pluribus unum' - uit velen één.

Dat herhaalt hij nu, waarbij Mattis Trump zelfs met de vijand lijkt te vergelijken: 'Voor de invasie van Normandië werden onze troepen eraan herinnerd dat de nazislogan 'Verdeel en heers' was. Ons Amerikaans antwoord is: 'In eenheid ligt kracht.'

Autoritair model

Finaal nam Mattis eind 2018 zelf ontslag als minister van Defensie, uit onvrede met Trumps beslissing zijn troepen terug te trekken uit Syrië. Ook toen schreef Mattis een vernietigende brief, waarin hij Trump verweet in de kaart te spelen van 'kwaadaardige actoren' als 'China en Rusland, die de wereld willen herscheppen naar hun autoritair model'.

Zij die een karikatuur maken van onze grondwet, moeten we verwerpen en ter verantwoording roepen.
Jim Mattis
Gewezen Amerikaans minister van Defensie

Trump stelt zich graag voor als een sterk leider met ongekende militaire macht - 'uw president van recht en orde' - en hij sabelde zijn criticaster terstond neer als ''s werelds meest overschatte generaal'. Toch lijkt Mattis iets meer kennis te hebben van het leger dan een man die tijdens de Vietnamoorlog viermaal uitstel van dienstplicht vroeg en kreeg.

44 jaar diende Mattis bij de elitetroepen van de US Marine Corps. Hij speelde een hoofdrol in de eerste Golfoorlog en bij de invallen in Afghanistan en Irak, en sloot zijn militaire carrière af als opperbevelhebber van de NAVO en chef van de Amerikaanse strijdkrachten in het Midden-Oosten.

Zware beleidsfouten

Mattis - bijnaam: Mad Dog - is allerminst onbesproken. Zijn retorische bravoure wekte geregeld tegenstand, maar hij werd ook geroemd om zijn strategisch genie en intellect. Toen de 'krijger-monnik' opstapte als minister, gingen alarmbellen af.

Mattis gold als de laatste overlever van de 'as van volwassenen' rond Trump. Eerder waren ook pragmatische krachten als kabinetschef John Kelly en veiligheidsadviseur H.R. McMaster vervangen door regelrechte haviken. Een gematigde Republikeinse senator waarschuwde toen al dat 'we afstevenen op zware beleidsfouten die onze natie bedreigen'.

Nieuw pad

'Zij die een karikatuur maken van onze grondwet moeten we verwerpen en ter verantwoording roepen', stelt Mattis, vijf maanden voor de Amerikaanse verkiezingen. Zijn impliciete stemadvies aan een diep verdeeld land: 'We kunnen ons herenigen zonder hem.'

Alsook: 'Enkel door een nieuw pad te kiezen - of beter, terug te keren naar het oorspronkelijke pad van onze stichtende idealen - zullen we als natie weer bewonderd en gerespecteerd worden, in binnen- en buitenland.'

Republikeinse senatrice twijfelt of ze Trump nog steunt

Hoewel Donald Trumps omstreden aanpak van het raciale protest amper tegenkanting krijgt in zijn eigen partij, heeft Lisa Murkowski, een Republikeinse senatrice uit Alaska, donderdag laten weten te twijfelen om ze hem dit najaar nog wil steunen bij de presidentsverkiezingen. 'Ik worstel ermee, al een hele tijd.'

Murkowski schaarde zich volledig achter de brandbrief die gewezen minister van Defensie Jim Mattis schreef: 'Ik was dankbaar. I denk dat de woorden van generaal Mattis waar zijn, eerlijk en nodig en hoog tijd.'

Ook gewezen presidentskandidaat Mitt Romney, de enige Republikeinse senator die begin dit jaar de vergeefse afzettingsprocedure tegen Trump steunde, noemde Mattis' kritiek 'indrukwekkend en gezaghebbend'.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud