analyse

Mike Pence, het cement tussen Trump, evangelische christenen en conservatieve miljardairs

De Amerikaanse vicepresident Mike Pence ontpopte zich de voorbije vier jaar tot een trouwe waterdrager van president Donald Trump. Hij slaat de brug naar evangelische christenen en conservatieve miljardairs. ©REUTERS

In Amerikaanse presidentsraces zijn debatten tussen kandidaat-vicepresidenten doorgaans een voetnoot. Maar door de coronaperikelen van Donald Trump is de clash tussen Mike Pence en Kamala Harris opgewaardeerd. De president rekent op zijn luitenant, en diens banden met evangelische christenen en miljardairs, om zijn kansen op een herverkiezing gaaf te houden.

Een verplicht nummertje zonder noemenswaardige gevolgen voor de strijd om de sleutels van het Witte Huis. Dat zijn de verbale tv-confrontaties tussen de kandidaat-vicepresidenten in de Verenigde Staten doorgaans. Ook de editie 2020 leek op weg om als niet veel meer dan een stevige voetnoot in de annalen te belanden, zelfs al staat met Kamala Harris voor het eerst een anderskleurige vrouw met Indiase roots op de bühne.

Tot Donald Trump eind vorige week een tweet de wereld instuurde. De Amerikaanse leider had positief getest op het coronavirus. Het nieuws sloeg een maand voor de presidentsverkiezingen in als een bom. Wat als de 74 jarige miljardair - met zijn lichaamsbouw en zwakker hart een risicopatiënt - zijn kansen op 3 november niet zou kunnen verdedigen? Schoof running mate Mike Pence dan automatisch op in de pikorde? De kwestie werd nog prangender toen Trump enkele uren later overgevlogen werd naar een militair ziekenhuis.

Na wat conventionele en experimentele behandelingen is de president intussen weer thuis. Maar zijn exacte gezondheidstoestand blijft, spijts enkele optimistische boodschappen van de first patient, in nevelen gehuld. Trumps coronaperikelen hebben de Amerikanen wel met de neus op een feit gedrukt: met twee zeventigers in de presidentiële arena - de Democraat Joe Biden telt 77 lentes - is de kans op een invalbeurt van de vicepresident de komende vier jaar niet onbestaande.

Twee uitersten

In enkele dagen heeft het debat tussen de running mates daardoor een extra dimensie gekregen. En dus zullen veel spots woensdagnacht gericht zijn op de University of Utah in Salt Lake City, het decor voor de verbale clash tussen de 61-jarige Pence en de 55-jarige Harris.

Kamala Harris is de eerste anderskleurige vrouwelijke kandidaat-vicepresident. ©REUTERS

De kandidaat-vicepresidenten belichamen twee uitersten van het demografische en het politieke spectrum. Hij blank, zij gekleurd. Hij een ervaren rot, zij een politieke novice. Hij geboren en getogen in het oerconservatieve, religieuze midwesten van de VS, zij een spreekbuis voor de meer progressieve west- en oostkust van het land.

Pence en Harris zijn er allebei op gebrand de kiezers in het 90 minuten durende debat te overtuigen dat zij over de kwaliteiten beschikken om het presidentiële stokje (tijdelijk) over te nemen als hun baas de volgende vier jaar wat overkomt. Maar de druk op Pence is woensdagnacht ongetwijfeld het grootst.

Waterdrager

Nu Trump voorlopig aan zijn bed en zijn bureau in het Witte Huis gekluisterd is, krijgt zijn nummer twee de taak de kansen op een herverkiezing gaaf te houden. En dat op een moment dat de crises in de VS legio zijn. Niet alleen kampt het land met de ergste gezondheidscrisis in een eeuw en de zwaarste economische malaise in decennia, er woedt ook een verbeten strijd rond burgerrechten en de benoeming van een nieuwe opperrechter. Als klap op de vuurpijl heerst twijfel of Trump de verkiezingsuitslag bij een nederlaag zal accepteren.

80 procent
evangelische christenen
Ruim 80 procent van de blanke evangelisten schaarde zich in 2016 achter de Republikein Donald Trump.

Sinds Trump de politieke carrière van Pence in 2016 redde na diens getroebleerde gouverneurschap in Indiana, ontpopte de ex-radiopresentator zich tot een trouwe waterdrager. Hij draafde de afgelopen vier jaar wel vaker op om brandjes te blussen.

Dat beide heren elkaar vonden, mag op het eerste gezicht verbazen. Grotere tegenpolen zijn wellicht moeilijk te vinden. Terwijl Trump bijna prat gaat op zijn liederlijke levensstijl - hij is aan zijn derde huwelijk toe -, is Pence een evangelische christen die er op sociaal en moreel vlak erg conservatieve ideeën op nahoudt.

Evangelische christenen

Net dat behoudende profiel trok Trumps campagneteam in de aanloop naar de presidentsrace van 2016 aan. Het besefte maar al te goed dat de New Yorker niet zonder de steun van de evangelische christenen in het midwesten kon als hij een kans op de zege wilde maken. En wie kon beter dat onorthodoxe huwelijk tussen de losbandige ex-reality-tv-ster en de conservatieve achterban van de Republikeinse partij bezegelen dan de diepgelovige Pence?

Donald Trump en Mike Pence zijn op veel vlakken elkaar tegenpolen. ©AFP

De strategie pakte goed uit. Ruim 80 procent van de blanke evangelisten schaarde zich in 2016 achter de Republikein. En daar hebben zij anno 2020 geen spijt van. Nooit slaagde een president er in één termijn in zoveel rechtse opperrechters te benoemen. Trump ijverde ook voor strengere regels rond abortus, tegen homo- en transgenderrechten en voor bijbellessen op school.

Maar Pence slaat niet alleen een brug tussen Trump en de evangelische christenen. Hij heeft ook heel wat connecties in zakenmiddens. Tot zijn kennissenkring behoort menig conservatief miljardair. Zo ook de familie Koch, de schatrijke eigenaars van Amerika's op een na grootste privébedrijf Koch Industries.

Mecenas

De libertaire zakenlui ontpopten zich de voorbije jaren meer dan eens tot gulle mecenassen van allerlei politici, denktanks en lobbygroepen die hun antibelastings- en dereguleringsagenda genegen zijn. Een van die begunstigden was Pence.

Die investering van de Kochs loonde de voorbije vier jaar. De superrijken bleken de grote winnaars van Trumps belastinghervorming. Daarnaast gingen milieuregels - die een rem zetten op de olie- en chemieactiviteiten van Koch Industries - overboord. De beloofde investeringen in infrastructuur en de maatregelen die het leven van de 'vergeten mannen en vrouwen in de VS' wat aangenamer zouden maken, moesten meestal wijken voor de verzuchtingen van het Amerikaanse zakenleven.

Ik ben bezorgd dat de Kochs de regie helemaal in handen nemen als Pence het ooit tot president schopt.
Steve Bannon
Ex-hoofdstrateeg van Donald Trump

Dat zette analisten ertoe aan Pence te omschrijven als de 'stroman van de conservatieve geldmachine' in het Witte Huis. Zelfs Steve Bannon, Trumps voormalige hoofdstrateeg, toonde zich enkele jaren geleden onder de indruk van de invloed van de familie Koch op de vicepresident. 'Ik ben bezorgd dat de Kochs de regie helemaal in handen nemen als Pence het ooit tot president schopt.'

Maar zolang Covid-19 Trump niet definitief uit de presidentsrace kegelt, schikt Pence zich ongetwijfeld ook de volgende weken in de rol van trouwe luitenant. Om dan in 2024 een poging te doen om zijn ultieme jongensdroom te realiseren. Van de stem van de evangelische christenen en de conservatieve miljardairs lijkt hij in zijn race naar het Witte Huis alvast verzekerd.

Lees verder

Advertentie
Advertentie