Moody's en co. concurreren weer met rooskleurige kredietratings

De toplui van de ratingbureaus Fitch, Moody's en S&P (vlnr) tijdens een hoorzitting in het Amerikaans Congres, waar ze op de rooster gelegd werden voor hun rol in de financiële crisis. ©BLOOMBERG NEWS

Kredietbeoordelaars snoepen als vanouds marktaandeel van elkaar af door uitgevers van schuldpapier zo gunstig mogelijke ratings te geven. De concurrentie van nieuwe spelers heeft de zaken verergerd, leert onderzoek van The Wall Street Journal.

Een huizenhoog belangenconflict in het hart van het financieel systeem is terug van nooit weggeweest. Een tijdreis van goed tien jaar volstaat, naar de financiële crisis van 2008. Die werd mee mogelijk gemaakt door de gebakken lucht waarmee de kredietratingbureaus S&P, Moody’s en Fitch gretig het schuldpapier oppompten dat het financieel systeem besmette met waardeloze Amerikaanse woonkredieten.

De zes onderzochte ratingbureaus hebben criteria in hun risicomodellen aangepast om dat telkens beloond te zien worden met een stijgend marktaandeel.

In hun drang om inkomsten binnen te halen kleefde het trio topratings op rommelpapier. De uitgever van het papier betaalt, en die kiest uiteraard de beste rating omdat die de goedkoopste financiering mogelijk maakt. Dat is het belangenconflict. Het kostte S&P een boete van 1,5 miljard dollar, met de bekentenis dat het zijn ratingmodellen aanpaste - lees: versoepelde - om marktaandeel te winnen. Moody’s moest 864 miljoen dollar ophoesten.

Hervormingen

Fundamentele hervormingen bleven uit. De hoop werd gevestigd op nieuwe spelers om de kwaliteit van het ratingproces te verbeteren. Dat heeft niet gewerkt. Integendeel, de nieuwkomers hebben ertoe geleid dat kredietratings weer zonniger dan ooit ogen.

Dat leert een uitgebreid onderzoek van de zakenkrant The Wall Street Journal, die 30.000 ratings analyseerde in de periode 2008-2019. De focus lag op gestructureerde producten, die vergelijkbaar zijn met de herverpakte hypotheken van de financiële crisis. Daarbij worden een pak woonkredieten gebundeld en verdeeld over verschillende tranches met elk een eigen risicoprofiel. Ditmaal gaat het vooral over het herverpakken van leningen voor commercieel vastgoed (CMBS) en risicovolle bedrijfsleningen (CLO’s).

Ratinginflatie

De zakenkrant stelt vast dat de kredietbeoordelaars steeds gunstiger ratings geven in hun jacht op marktaandeel. De zes onderzochte spelers - naast de grote drie de uitdagers DBRS, Kroll Bond Rating Agency en Morningstar - hebben sinds 2012 elk sommige criteria in hun risicomodellen aangepast om dat telkens beloond te zien worden met een stijgend marktaandeel. Vooral in de boomende segmenten van de obligatiemarkt, die voor CMBS- en CLO-papier op kop, is er sprake van ratinginflatie.

©Mediafin

Opvallend is dat de kleinere uitdagers de aanjagers zijn. Hun kredietratings voor hetzelfde schuldpapier zijn typisch rooskleuriger dan die van de drie marktleiders (zie grafiek). De verschillen zijn soms enorm: hetzelfde papier kan de allerhoogste AAA-rating krijgen bij de ene en een rommeletiket bij de ander. Voor CMBS-papier - een markt van 1.200 miljard dollar - gaf Morningstar in minstens 36 procent van de gevallen een hogere rating dan de grote drie. In slechts 2 tot 8 procent van de gevallen gaf Morningstar, dat vorige maand DBRS overnam, een lagere rating.

Achtervolgen

De top drie moet achtervolgen en doet dat door de eigen risicomodellen te versoepelen. Zo had S&P in de eerste jaarhelft van 2015 een marktaandeel van 36 procent in de CLO-markt, het laagste cijfer in vijf jaar. In het najaar van 2015 maakte een modelaanpassing het makkelijker hogere ratings uit te delen, waarna het marktaandeel van S&P meteen steeg naar 43 procent. In 2018 bedroeg het 48 procent.

Intussen boert de sector goed: de omzet ging in 2017 een vijfde hoger naar 7,1 miljard dollar. De aandelen van S&P en Moody’s noteren dicht tegen recordhoogte.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect