Obligatiemarkt krijgt hoofdpijn van begroting VS

©REUTERS

De snelle toename van het begrotingstekort in de VS dreigt de langetermijnrente meer dan verwacht te doen stijgen. 'Een rente boven 3 procent maakt de weg vrij voor nog veel hogere rentes', waarschuwt een specialist.

De obligatiemarkten hebben een nieuwe kopzorg. Na de toename van de inflatieverwachtingen, die de langetermijnrente sterk hebben doen stijgen, moeten ze nu een forse verslechtering van de Amerikaanse begrotingsvooruitzichten slikken.

Het tijdelijke Amerikaans begrotingsakkoord van eind vorige week zal de overheidsuitgaven in 2018 en 2019 met zowat 300 miljard dollar verhogen. Daarom verhoogt de Amerikaanse bank JP Morgan haar groeiprognose voor de Amerikaanse economie naar 2,6 procent voor 2018 en 1,9 procent voor 2019. De werkloosheidsgraad zal dalen naar 3,2 procent, het laagste peil in 50 jaar.

Hoe Donald Trump belastinggeld wil spenderen

De Amerikaanse president Donald Trump maakte maandag een voorstel aan het parlement over voor een begroting voor 2019. Het parlement, dat over de begroting het laatste woord heeft, zal het voorstel zo goed als zeker niet aanvaarden.

Het voorstel van Trump laat daarom vooral zien welke politieke keuzes hij maakt als het parlement hem niet zou tegen houden:

  • Totale uitgaven stijgen met 300 miljard dollar naar 4.400 miljard dollar
  • Buitenlandse Zaken bespaart 27 procent. Ook minder geld voor ontwikkelingssamenwerking.
  • 25 procent knip in budget voor milieu
  • De spoorwegmaatschappij Amtrak verliest de helft van het budget
  • De belastinghervorming kost 11 miljard dollar aan niet langer geïnde inkomsten
  • Defensie krijgt 13 procent - of 80 miljard dollar - extra. Ook naar de veteranen gaat vijftien procent meer budget.
  • 13 miljard dollar extra voor de strijd tegen drugs
  • 18 milljard dollar voor de bouw van de Mexicaanse grensmuur 
  • 782 miljoen dollar om 2750 extra grenswachters aan te werven en 2,7 miljard dollar om illegalen op te pakken.
  • Begrotingstekort verdubbelt naar 984 miljard dollar

 

De keerzijde van de medaille is een sterke stijging van het begrotingstekort, want het Congres heeft eind vorig jaar al een forse belastingverlaging goedgekeurd. JP Morgan ziet het begrotingstekort in 2019 oplopen naar 5,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). ‘Dat is het grootste deficit in 50 jaar als de periode rond de Grote Financiële Crisis (2007-’09) buiten beschouwing wordt gelaten.’

De VS hebben nu al een overheidsschuld van 108 procent van het bbp, meer dus dan België. Ruim een kwart van die schuld is wel in handen van de sociale zekerheid. De netto-overheidsschuld bedraagt zowat 80 procent van het bbp.

De sterke stijging van het begrotingstekort heeft tot gevolg dat de schatkist meer obligaties moet uitgeven. Een groter aanbod van obligaties weegt op de koers en doet de rente stijgen. Daarom verhoogde JPMorgan de voor eind 2018 verwachte Amerikaanse tienjaarsrente van 2,85 naar 3,15 procent. De tienjaarsrente steeg gisteren even naar 2,89 procent, het hoogste peil sinds januari 2014.

 

‘Het begrotingsakkoord in de VS is slechts een van de vele factoren die een opwaartse druk uitoefent op de langetermijnrente’, stelt Philippe Gijsels, hoofdstrateeg van BNP Paribas Fortis. ‘Ook de sterke economische groei, de inflatie, en het einde van de stimulerende obligatieaankopen van de Amerikaanse centrale bank (Fed) spelen een rol.’

Geert Gielens, hoofdeconoom van Belfius, zit op dezelfde golflengte. ‘Het grotere begrotingstekort moet normaal de opwaartse druk op de rente versterken, zeker omdat de Fed zijn balans afbouwt.’ De Fed vermindert sinds begin dit jaar zijn portefeuille staatsobligaties en herverpakte woonkredieten met 20 miljard dollar per maand.

Beide specialisten zien de Amerikaanse langetermijnrente verder stijgen. Gijsels: ‘Wij voorspellen een Amerikaanse tienjaarsrente van 3 procent eind dit jaar, maar zullen die prognose wellicht optrekken. 3 procent is een rond getal en dus psychologisch belangrijk. Een Amerikaanse rente boven 3 procent zou betekenen dat de dalende rentetrend sinds het begin van de jaren 80 voorbij is. Dan is de weg vrij voor veel hogere rentes van 4 of zelfs 5 procent. Dat kan een schok veroorzaken die ook de aandelenmarkt aantast.’ Gielens ziet de Amerikaanse tienjaarsrente tot minstens 3,25 procent stijgen.

De Europese langetermijnrente zal volgens de twee specialisten minstens gedeeltelijk de beweging van de Amerikaanse volgen. Maar Gielens gelooft dat de Duitse en Belgische tienjaarsrente eind dit jaar niet veel hoger zullen zijn dan nu. ‘De rentestijging zal eerst volatiliteit veroorzaken op de Europese aandelenmarkten, daarna kunnen de beurzen weer stijgen. Europa bevindt zich in het begin van een opgaande conjunctuur. De stijging van de lonen is beperkt, de winsten kunnen dus nog groeien.’

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content