Advertentie
Advertentie
analyse

Politiek dringt in VS binnen in directiekamers bedrijven

In de Amerikaanse stad Atlanta vonden eind maart verschillende protestacties plaats tegen de aanpassing van de verkiezingswet. ©EPA

In de VS roeren honderden bedrijven zich om het stemrecht voor alle Amerikanen te verdedigen. Onder druk van mondige consumenten en werknemers sluipen politieke en sociale kwesties steeds vaker de directiekamers binnen. Het activisme is niet zonder risico.

'Stemmen is de levensader van onze democratie. We roepen alle Amerikanen op samen met ons dat meest fundamentele recht van alle Amerikanen te verdedigen. We moeten ons allemaal geroepen voelen het stemrecht te verdedigen en ons verzetten tegen discriminerende wetgeving of maatregelen, waardoor niet alle stemgerechtigden een eerlijke en dezelfde kans krijgen om hun stem uit te brengen.'

De essentie

  • Honderden Amerikaanse bedrijven namen in Amerikaanse kranten de verdediging van het stemrecht op zich.
  • Het initiatief komt op een moment dat de Republikeinse parlementsleden in 43 van de 50 staten de verkiezingswet proberen bij te sturen.
  • Sinds het presidentschap van Donald Trump voelen bedrijven zich vaker geroepen zich uit te spreken over politieke en sociale thema's.
  • Met die stellingnames riskeren ze boycotacties door consumenten en een tegenoffensief door politici.

Die boodschap verspreidden meer dan 300 Amerikaanse ondernemingen, CEO's en andere toplui uit het bedrijfsleven woensdag via een twee pagina's grote advertentie in Amerikaanse kranten als The New York Times, The Wall Street Journal en The Washington Post. Onder meer Amazon, Google, GM, Starbucks, Netflix, Warren Buffett en Michael Bloomberg onderschreven het pleidooi.

America Inc. voelde zich geroepen zijn stem te laten horen omdat initiatieven om de verkiezingswet in verschillende staten aan te passen de samenleving al weken beroeren. Vooral de Republikeinse politici tonen zich actief. Volgens hen zijn bijsturingen nodig 'om eerlijke en vrije verkiezingen te garanderen'.

Afro-Amerikaanse gemeenschap

De bal ging aan het rollen in Georgia. Met een pennenstreek stuurde de Republikeinse gouverneur er eind maart de verkiezingswet bij. Die voert extra barrières in voor het stemmen per volmacht en per brief, geeft het deelstaatparlement meer macht bij het electoraal toezicht en maakt het strafbaar flesjes water uit te delen aan wachtende kiezers bij stembureaus.

Volgens tegenstanders benadeelt het initiatief minderheden, in het bijzonder de Afro-Amerikaanse gemeenschap. Die maakt in de zuidelijke strijdstaat een derde van het electoraat uit en deed bij de presidents- en parlementsrace van 2020 de balans overhellen naar Joe Biden en zijn Democratische partij.

300
bedrijven en CEO's
Meer dan 300 Amerikaanse ondernemingen, CEO's en andere toplui uit het bedrijfsleven spraken zich in een twee pagina's grote advertentie in Amerikaanse kranten uit voor het stemrecht.

Mensenrechtenactivisten schreeuwden moord en brand en trokken de straat op om hun ongenoegen te uiten. Met manifestaties en sit-ins bij de hoofdzetel van frisdrankenproducent Coca-Cola en bij de terminal van Delta Airlines op de luchthaven van Atlanta, en via oproepen tot een boycot van die merken probeerden ze de grote werkgevers van Georgia te dwingen kleur te bekennen.

Lange tijd tevergeefs, tot verontwaardiging van (niet-blanke) personeelsleden van die firma's. Pas nadat 72 Afro-Amerikaanse bedrijfsleiders - onder wie toplui van Merck, Time Warner en Starbucks - op 31 maart in een paginagrote advertentie in The New York Times Corporate America opgeroepen hadden stelling te nemen tegen 'oneerlijke en ondemocratische wetten', gingen bedrijven overstag. Ook Delta Airlines en Coca-Cola.

Commotie

In 43 van de 50 Amerikaanse staten circuleren voorstellen voor een aanpassing van de verkiezingswet. In de directiekamers sijpelde het besef binnen dat de commotie niet snel zou overgaan, met de twee pagina's tellende open brief in Amerikaanse kranten als resultaat.

Het initiatief is opmerkelijk. Want decennia lang hoedden CEO's zich ervoor openlijk een standpunt in te nemen over politieke en sociale thema's. Via lobbygroepen en werkgeversorganisaties poogden ze politici wel te beïnvloeden in kwesties die henzelf aangingen, zoals een gunstiger belastingregime en regelgeving. Maar aan emotioneel beladen onderwerpen waagden ze zich niet.

Je balanceert op een slappe koord als je je uitspreekt over beladen kwesties. De VS zijn zeer verdeeld. Welk standpunt je ook inneemt, je trapt altijd de helft van je klanten op de tenen.
Ken Langone
Medeoprichter Home Depot

En toen kwam president Donald Trump. Zijn polariserende beleid deed gevoelige dossiers zoals homo- en transgenderrechten, klimaatwetgeving, raciale gelijkheid of de controle op vuurwapens steeds vaker op het bureau van de CEO belanden.

Daar is de opkomst van sociale media niet vreemd aan. Via onlinekanalen dwingen klanten, werknemers en aandeelhouders bedrijven vaker maatschappelijke besognes te tackelen. Dat bleek uit de steun die veel ondernemingen vorig jaar na de dood van George Floyd uitspraken voor de Black Lives Matter-beweging.

Risico's

Maar het activisme brengt ook risico's met zich. 'Je balanceert op een slappe koord als je je uitspreekt over beladen kwesties. De VS zijn zeer verdeeld. Welk standpunt je ook inneemt, je trapt altijd de helft van je klanten op de tenen', zegt Ken Langone, de medeoprichter van Home Depot en een fan van Trump, over het dilemma in de zakenkrant The Wall Street Journal.

In politieke middens gaan stellingnames evenmin ongemerkt voorbij. Dat mochten Delta Airlines en Coca-Cola ondervinden toen ze hun afkeuring uitten over de nieuwe verkiezingswet in Georgia. Trump riep zijn aanhangers op de bedrijven te boycotten. Partijgenoten dreigden de fiscale voordelen van de luchtvaartmaatschappij te schrappen.

Het is gemakkelijk politieke verklaringen af te leggen maar tegelijkertijd geld te blijven geven aan politici.
Lawrence Glickman
Historicus

Of het initiatief van de honderden bedrijven en CEO's een bijsturing van de verkiezingswet in andere staten voorkomt, is een open vraag. Lawrence Glickman, historicus aan de Cornell University, betwijfelt het, zeker zolang ondernemingen politici en politieke partijen financieel blijven steunen.

'Het is gemakkelijk politieke verklaringen af te leggen maar tegelijkertijd geld te blijven geven aan politici', zei hij als auteur van een boek over de invloed van het bedrijfsleven op de politiek aan het persagentschap AP. 'Als Coca-Cola, Delta of andere bedrijven iets over het stemrecht zeggen, is dat voorpaginanieuws. Maar hoe vaak lees je op de voorpagina dat ze een campagne financieren? Ik betwijfel sterk of bedrijven bereid zijn de geldkraan helemaal dicht te draaien.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud