analyse

Trump houdt Republikeinse partij in houdgreep

Sinds hij begin dit jaar het Witte Huis verlaten heeft, is Donald Trump niet zo vaak in het openbaar verschenen. ©REUTERS

Sinds Donald Trump afgezwaaid is als Amerikaans president is hij veelal uit het openbare leven verdwenen. Maar politiek uitgespeeld is hij niet. Vanuit Florida behoudt hij een ijzeren greep op de Republikeinse partij. Wie Trump afvalt, schuift de GOP opzij.

20 januari 2021. Terwijl Capitol Hill zich opmaakt voor de plechtige inauguratie van Joe Biden als 46ste president van de Verenigde Staten, gaat diens voorganger Donald Trump enkele kilometers verderop samen met zijn familie voor een (voorlopig) laatste keer aan boord van het presidentiële vliegtuig. De bestemming: Mar-a-Lago, Trumps resort in Florida.

Sindsdien is de zeventiger veelal uit het openbare leven verdwenen. Terwijl Biden de voorbije 3,5 maand een stille revolutie in gang zette in zijn land, verdreef de vorige bewoner van het Witte Huis zijn tijd met golfpartijtjes en entertainde hij bezoekers van zijn resort. Maar zijn verkiezingsnederlaag heeft de vastgoedmiljardair nog niet verteerd. Via zijn eigen website, een nieuwe vocale uitlaatklep na de verbanning van Twitter en Facebook, blijft Trump fraude bij de presidentsrace van 2020 aanklagen.

De essentie

  • Sinds Donald Trump begin dit jaar afscheid nam van het presidentschap verdween hij veelal uit het openbare leven.
  • Via een eigen website blijft hij claimen dat de Democraten de verkiezingen van 2020 gestolen hebben.
  • Omdat het discours bij een groot deel van de Republikeinse kiezers aanslaat, omarmt de Grand Old Party steeds meer het trumpisme.
  • Kritische stemmen in de partij verdwijnen van het voorplan en in deelstaatparlementen morrelen Republikeinen aan de verkiezingswet in de hoop het pad te effenen voor een terugkeer naar de macht.

Niet zonder succes. De retoriek over de 'gestolen verkiezing' heeft bij sommige Amerikanen twijfel gezaaid over de legitimiteit van Biden. Uit een peiling van de Amerikaanse nieuwszender CNN bleek vorige week dat zowat een derde van de ondervraagden van mening was dat de Democraat niet genoeg stemmen op een wettige manier vergaarde om het presidentschap naar zich toe te trekken. Die overtuiging leeft zelfs bij zeven op de tien Republikeinse kiezers.

Liz Cheney

De vaststelling zet de Grand Old Party (GOP) er steeds meer toe aan het trumpisme te omarmen. 'Dat is de kortste weg terug naar de macht', redeneren de partijtop en heel wat leden van het Congres en deelstaatparlementen. Wie zich niet in die strategie kan vinden, hoeft niet langer te rekenen op een prominente rol in de partij.

Dat ondervindt Liz Cheney dezer dagen. De dochter van voormalig vicepresident Dick Cheney is momenteel het nummer drie van de Republikeinse partij in het Huis van Afgevaardigden. Maar wellicht niet lang meer: woensdag stemt de GOP-fractie haar meer dan waarschijnlijk weg als voorzitter van de Republikeinse conferentie.

De Afgevaardigde van Wyoming viel uit de gratie bij heel wat partijgenoten omdat ze weigerde mee te gaan in het discours van Trump. Sterker nog, ze ging ertegen in.

Verkiezingsfraude

Niet alleen wees de 54-jarige advocate de miljardair aan als verantwoordelijke voor de bestorming van het Capitool op 6 januari, ze was ook een van de tien Republikeinse parlementsleden die enkele weken later voor diens afzetting stemden. Trumps claims over verkiezingsfraude wijst ze resoluut van de hand.

Toen de 45ste president vorige week aankondigde de 'Frauduleuze Presidentsverkiezingen van 2020' voortaan te omschrijven als 'DE GROTE LEUGEN', had Cheney meteen een antwoord klaar: 'De verkiezingen van 2020 zijn niet gestolen. Wie het tegendeel beweert, verspreidt DE GROTE LEUGEN en keert de rechtsstaat de rug toe en vergiftigt ons democratische systeem.'

In haar ogen is voor Trump geen plaats meer in de Republikeinse partij. In de krant The Washington Post riep ze haar partijgenoten enkele dagen geleden op 'zich los te wrikken uit de gevaarlijke, antidemocratische personencultus' rond Trump. 'De toekomst van de partij en onze democratie staan op het spel.'

Bamboe

Maar Trumps ijzeren greep op de GOP blijkt niet alleen uit de defenestratie van kritische stemmen in de partij. Die komt nog op andere manieren tot uiting. In de staat Arizona zijn Republikeinen een nieuwe controle begonnen van de verkiezingsuitslag van november.

De Republikeinen willen bewijzen dat de presidentsrace in een beslissende plooi gelegd is door valse, op papier met bamboevezels gedrukte kiesbrieven.

Op stembiljetten in Maricopa County zoeken de initiatiefnemers van de audit naar sporen van bamboe. Ze willen bewijzen dat de presidentsrace in een beslissende plooi gelegd is door valse, op papier met bamboevezels gedrukte kiesbrieven. Die zouden in het najaar van 2020 ingevlogen zijn uit Zuidoost-Azië.

De demarche kan niets aan de verkiezingsuitslag veranderen. Die is in januari gevalideerd door het Congres. Maar de Republikeinen zaaien zo wel weer twijfel.

Tegenaanval

Tegelijk bereidt de GOP zich voor op de volgende verkiezingen. In tientallen staten namen Republikeinen initiatieven om de verkiezingswet aan te passen. Volgens hen zijn bijsturingen nodig 'om eerlijke en vrije verkiezingen te garanderen'. Tegenstanders betogen dat die minderheden benadelen bij stembusslagen.

De Democraten openden in het Amerikaanse Congres al de tegenaanval. Met de 'For the People Act' sturen ze aan op een grote revisie van de verkiezingsregels. 'De wet gaat de ziel van Amerika helen door iedereen gelijke toegang tot verkiezingen te garanderen', zei Biden onlangs.

70 procent
Republikeinse kiezers
Zeven op de tien Republikeinse kiezers zijn ervan overtuigd dat Joe Biden de presidentverkiezingen niet op een wettige manier gewonnen heeft.

De president is vastbesloten het geloof in het democratische proces na vier jaar Trump te herstellen door de bevolking te bewijzen dat de overheid haar levensomstandigheden kan verbeteren. Met de vaccinatiecampagne en de miljardensteun voor gezinnen en bedrijven als meest tastbare bewijs.

Of die strategie volstaat om te voorkomen dat de GOP met trumpiaanse recepten weer de macht grijpt, zal bij de tussentijdse verkiezingen van 2022 en de presidentsrace van 2024 blijken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud