Trump laveert door rassenrellen met nixoniaans kompas

Trump liet vreedzame betogers in het park voor het Witte Huis ontzetten om zich bij de kerk van de heilige Johannes te laten fotograferen met een bijbel in de hand. ©AFP

Veel Amerikanen reageren verbijsterd op hoe president Donald Trump het raciale protest in zijn land niet schijnt te begrijpen. Trump luistert vooral naar de 'stille meerderheid' die 'recht en orde' wil. 'Het volk zal geen zwakte vergeven.'

Naarmate de rassenrellen in de Verenigde Staten driester worden - al vijf agenten zijn neergeschoten, van wie een levensgevaarlijk in het hoofd - schroeft ook Republikeins president Donald Trump de dreigende retoriek op. Betogers blijft hij extreemlinkse 'gangsters', 'tuig' en 'uitschot' noemen. De politie roept hij op 'hard' te reageren, het leger 'staat klaar'.

Zij die deze stemmen van pijn en verdriet het zwijgen willen opleggen, begrijpen de betekenis van Amerika niet. Of hoe het een betere plek kan worden.
George W. Bush
Gewezen Amerikaans president

Tegenstanders verwijten Trump na de dood van George Floyd geen begrip te tonen voor de woedende kreet tegen hardnekkig racisme en ongelijkheid in zijn land. Democratisch presidentskandidaat Joe Biden betichtte hem ervan 'de vlammen van haat aan te wakkeren'. 'Zij die deze stemmen van pijn en verdriet het zwijgen willen opleggen, begrijpen de betekenis van Amerika niet. Of hoe het een betere plek kan worden', laakte zelfs George W. Bush.

Law and order

Trump laveert door zijn zoveelste politieke crisis met een andere Republikeinse ex-president als gids: Richard Nixon. 'Law and order', 'Silent majority', tweet Trump keer op keer. Net zoals Nixon in 1968, te midden van rassenrellen na de moord op Martin Luther King en protest tegen de Vietnamoorlog, verkozen werd door te appeleren aan de stille meerderheid van Amerikanen die snakte naar recht en orde.

Vijf maanden voor zijn herverkiezing op het spel staat, en polls Biden op voorsprong plaatsen, ziet de immer combattieve Trump in de aanvallen vooral electorale kansen om de diepe maatschappelijke divisies, die al lang voor zijn presidentschap bestonden, te maximaliseren en zijn achterban te activeren. Of dat een meerderheid is, doet er niet echt toe. Meer dan 49 procent steun heeft hij de voorbije vier jaar nooit gekregen. Maar ook zelden minder dan 40 procent, wat de trouw van zijn basis bewijst. In 2016 raakte hij verkozen met 46 procent van het kiespubliek, en 3 miljoen stemmen minder dan Hillary Clinton. Dat kan opnieuw, maar dan moeten de 'America First'-aanhangers wel weer massaal opdagen.

Lockdownprotest

Wie die zijn? Cru gesteld: niet de woedende Afro-Amerikanen, van wie destijds maar 8 procent op hem stemde. Wel de verpauperde blanke arbeiderklasse, die de voorbije decennia miljoenen jobs naar het buitenland zag verdwijnen, en opnieuw keihard getroffen is door de economische coronacrisis. Het verklaart waarom Trump de voorbije maanden het - vaak gewapende - straatprotest tegen de lockdownmaatregelen van Democratische gouverneurs wel aanmoedigde. En waarom dat vooral in Rust Belt-staten als Wisconsin, Michigan en Pennsylvania was - Democratische bastions die destijds met slechts enkele tienduizenden stemmen naar Trump overhelden.

Alles is vergeven als je maar je volk beschermt. Doe je dat niet, heb je afgedaan. Het volk zal geen zwakte vergeven.
Tucker Carlson
Talkshowhost Fox News

Trump scoort ook zeer sterk op het platteland, waar nu met angst en vervreemding gekeken wordt naar de brandende binnensteden. Bij conservatieven, die het verval van traditionele waarden eerder laken dan racisme. Bij extreemrechts, dat eerder zichzelf gesterkt voelde toen Trump het neonazistische geweld in Charlottesville vergoelijkte, of Mexicanen 'verkrachters' noemde. En bij evangelische christenen.

Dat Trump maandag vreedzame betogers in het park voor het Witte Huis liet ontzetten om naar de nabijgelegen kerk van de heilige Johannes te stappen, werd bekritiseerd als een zoveelste daad van zelfverheerlijking. Veel Amerikanen zagen een teken van sterkte. En met een bijbel zwaaien, scoort altijd in de VS.

Death Star

Zo bouwt Trumps campagne voort op wat al tijdens de coronacrisis fors opgeschroefd werd: de basis opjutten door tegenstanders keihard aan te vallen. De schuld van de gezondheidscrisis werd bij Democraten gelegd. Bij China en de Wereldgezondheidsorganisatie. Voorganger Barack Obama en ex-vicepresident Biden werden beticht van een complot om zijn gezag te ondermijnen. Stemmen per brief, wat veel staten promoten in tijden van social distancing, noemde hij frauduleus, waarna Twitter een factcheck op zijn account plaatste. En de melding dat Trump 'geweld aanmoedigt', toen hij bij het begin van de rassenrellen tweette dat 'als het plunderen begint, het schieten begint'. Trump zag vooral het zoveelste bewijs dat rechtse stemmen gemuilkorfd worden door de 'lamestream media'. 

Tegengas van zijn eigen Republikeinse parlementsleden krijgt hij nog amper, van conservatieve commentatoren evenmin. Integendeel. Woest omdat betogers een journalist van Fox News hadden belaagd, jutte Tucker Carlson, een van de grootste sterren op Trumps huiszender, hem deze week nog op. 'Alles is vergeven als je maar je volk beschermt. Doe je dat niet, heb je afgedaan. Het volk zal geen zwakte vergeven.'

Zeker is dan ook dat Trumps campagne de komende maanden enkel meer de confrontatie zal opzoeken. Zijn campagneleider Brad Parscale vergeleek die zelfs met de Death Star, het verwoestende ruimteschip van Darth Vader in de 'Star Wars'-films. Best mogelijk dat dat Trump 'four more years' oplevert. Wat dat voor de eenheid van het land betekent, is een andere vraag.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud