analyse

Trump voert slotoffensief tegen China voor vertrek uit Witte Huis

©REUTERS

De machtsstrijd met China laat Donald Trump ook tijdens de epiloog van zijn presidentschap niet los. Door Peking de duimschroeven nog eens extra aan te draaien poogt hij te voorkomen dat zijn opvolger, Joe Biden, de greep op het regime snel lost.

Sinds de Amerikaanse presidentsrace van begin november in zijn nadeel uitgedraaid is, laat Donald Trump zich nog maar weinig in het openbaar zien. Maar het nakende vertrek uit het Witte Huis weerhoudt de Republikein er niet van om, samen met zijn regering, nog eens stevig uit te halen naar China.

De machtsstrijd met Peking loopt als een rode draad door het mandaat van Trump. De ambitie om het Amerikaanse economische, (geo)politieke en technologische leiderschap te bestendigen zette hem van meet af aan op een ramkoers met zijn Chinese evenknie Xi Jingping.

Verhitte gemoederen

De twistpunten waren legio. Niet alleen ontketende Trump een conflict annex tarievenslag om een eind te maken aan 'China's oneerlijke handelspraktijken'. Om de opmars van Chinese techbedrijven af te remmen bemoeilijkte hij ook hun toegang tot Amerikaanse technologie.

Oliegigant CNOOC op zwarte lijst

De VS voeren de druk op het Chinese bedrijfsleven op. Vrijdag raakte bekend dat het ministerie van Defensie nog eens vier ondernemingen toegevoegd heeft aan zijn zwarte lijst: de oliegigant CNOOC, de chipproducent SMIC, China Construction Technology Co en China International Engineering Consulting Corp.

Volgens de VS zijn die bedrijven eigendom van of worden ze gecontroleerd door het Chinese leger. Een presidentieel decreet stelt dat Amerikaanse investeerders weldra geen aandelen meer mogen kopen van Chinese bedrijven op de zwarte lijst. Die telt nu 35 ondernemingen, waaronder de telecomreus Huawei.

Peking reageerde boos op de Amerikaanse demarche. 'De VS moeten stoppen de nationale veiligheid in te roepen om buitenlandse bedrijven buitenspel te zetten.'

Daarnaast kondigde Washington sancties af vanwege de groeiende Chinese invloed in de Britse ex-kolonie Hongkong en Pekings onderdrukking van de Oeigoeren, een moslimminderheid in de regio Xinjiang. Ook de coronapandemie en Amerikaanse wapenleveringen aan Taiwan, een eiland dat China als een afvallige provincie beschouwt, verhitten de gemoederen. Net als de Chinese aanspraken op bodemschatten in de Zuid-Chinese Zee.

Dat de machtsstrijd ook na de presidentsverkiezingen nog op de radar van Trump en co. stond, maakte minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo vorige maand al duidelijk. 'De VS zijn nog niet klaar met China. De Communistische Partij is een marxistisch-leninistisch monster, met een autoritair, bruut bestuur dat contradictorisch is met de menselijke vrijheid.'

Visum

In de nacht van woensdag op donderdag Belgische tijd ging Washington tot actie over. Per direct verstrengde het de visumregels voor de zowat 92 miljoen leden van de Communistische Partij en hun naaste familie. Dat visum is voortaan slechts een maand in plaats van tien jaar geldig. De maatregel treft politici. Maar ook miljoenen zakenlui, zoals Alibaba-topman Jack Ma, journalisten en academici hebben een partijkaart.

Tegelijkertijd deed Washington de import van katoen met als afzender Xinjiang Production and Construction Corps in de ban. Het verwijt dat aan het Chinese leger gelinkte bedrijf zich schuldig te maken aan slavenarbeid. De moslimminderheid is volgens de VS het slachtoffer van die praktijken.

De VS zijn nog niet klaar met China. De Communistische Partij is een marxistisch-leninistisch monster, met een autoritair, bruut bestuur dat contradictorisch is met de menselijke vrijheid.
Mike Pompeo
Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken

Daarnaast raakte bekend dat meer dan 1.000 Chinese onderzoekers de VS verlaten hebben nu het land zijn offensief tegen diefstal van technologie opgevoerd heeft. En een van dezer dagen belandt op het bureau van Trump een door Republikeinen én Democraten goedgekeurde wet die het mogelijk maakt Chinese bedrijven van Amerikaanse beurzen te verdrijven als die weigeren inzage te geven in hun boeken en niet bekendmaken of ze onder controle staan van een overheid.

Oogje dichtknijpen

De VS voerden de strengere auditregels in na het boekhoudschandaal rond het energiebedrijf Enron, bijna 20 jaar geleden. Ze gelden voor alle bedrijven die op aandelenmarkten in het land noteren, maar China weigert zich ernaar te schikken.

Voor Trump aan de macht kwam, knepen de Amerikanen een oogje dicht omdat ze goed garen spinnen bij de noteringen van ondernemingen als Alibaba, Baidu, China Telecom en JD.com. Volgens data van het Amerikaanse Congres stonden begin oktober van dit jaar 217 Chinese bedrijven op Amerikaanse beurzen. Goed voor een gezamenlijke waarde van 2.200 miljard dollar.

De beste strategie tegenover China? Garanderen dat de neuzen van al onze bondgenoten in dezelfde richting staan.
Joe Biden
Verkozen Amerikaanse president

Terwijl de Chinese autoriteiten Trumps demarches de voorbije jaren vrijwel steevast beantwoordden met represaillemaatregelen, houden ze het voorlopig bij verbaal protest. 'We hopen dat de mensen in de VS snel een rationeler beeld van China krijgen en hun haat en hun abnormale manier van denken over de Communistische Partij laten varen', klonk het in Peking.

Ommezwaai

Het communistische regime ziet in de demarches van Trump een poging om de volgende bewoner van het Witte Huis voor voldongen feiten te plaatsen. 'Trumps maatregelen zijn een manier om de manoeuvreerruimte van Joe Biden te beperken', meent Shi Yinhong, de directeur van het Centre on American Studies aan de Renmin University of China en een adviseur van de Chinese regering.

We hopen dat de mensen in de VS snel een rationeler beeld van China krijgen en hun haat en hun abnormale manier van denken over de Communistische Partij laten varen.
Chinese overheid

Een grote ommezwaai in het Amerikaanse Chinabeleid verwacht hij niet onder de Democraat. 'Al is Biden niet zo wild, losbandig en volatiel als Trump. Wellicht maakt hij het Chinabeleid wat voorspelbaarder en stabieler.'

Biden zelf gaf al aan niet van plan te zijn het roer meteen radicaal om te gooien. 'Ik ga niet meteen tot actie overgaan. Dat geldt ook voor de minihandelsdeal. De beste strategie tegenover China? Garanderen dat de neuzen van al onze bondgenoten in dezelfde richting staan', zei hij deze week aan The New York Times.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud