Trump weigert afstand te nemen van complotdenkers

Een QAnon-aanhanger woont een massabijeenkomst van president Donald Trump bij. ©AFP

De FBI noemt ze 'binnenlandse extremisten', maar volgens de Amerikaanse president Donald Trump 'houden ze van hun land'. De complotdenkers van QAnon krijgen steeds meer politieke invloed.

In de Verenigde Staten is er een satanisch netwerk van pedofielen, dat bestaat uit Democratische politici, 'deep state'-ambtenaren, liberale donoren als George Soros, mediabonzen en Hollywood-sterren. Hun doel, behalve kinderhandel en kannibalisme: de Republikeinse president Donald Trump omverwerpen. Gelukkig is Trump net, met militaire steun, verkozen om die machtige sekte neer te halen. Weldra volgt 'de storm': duizenden hooggeplaatste seksdelinquenten zullen worden opgesloten in Guantánamo Bay, of worden geëxecuteerd.

Ik weet niet zoveel van die beweging, behalve dat ze me erg leuk vinden. En ze houden van hun land.
Donald Trump
Amerikaans president

Dat is, kort samengevat, wat de volgelingen van QAnon geloven, een snel groeiend internetfenomeen dat een platform biedt voor allerhande extreemrechtse opinies. De politiedienst FBI omschreef ze als 'complottheorieën die hoogstwaarschijnlijk binnenlandse extremisten aanzetten tot misdaden en soms gewelddadige activiteiten'. Trump weigert ze echter te verwerpen. Integendeel.

Miljoenen volgers

'Ik weet niet zoveel van die beweging, behalve dat ze me erg leuk vinden. En ze houden van hun land', zei Trump woensdag. Hoewel hij eerder QAnon-aanhangers retweette en ontving op het Witte Huis, was het de eerste keer dat hij de radicale complotdenkers zo openlijk omarmde. Het zegt iets over hoe een ongefundeerde samenzweringstheorie opgeschoven is van de digitale rafelranden naar het epicentrum van de Amerikaanse politiek.

QAnon begon in het najaar van 2017 met een zekere Q, die beweert een hooggeplaatste functionaris te zijn met toegang tot geheime informatie van de regering-Trump. Zijn complotten werden eerst gedeeld op even schimmige als populaire fora als 4chan, EndChan en 8kun. Maar ze waaiden snel over naar meer conventionele sociale media. Twitter, Facebook, YouTube en TikTok verwijderden de voorbije weken duizenden QAnon-accounts, die miljoenen volgers hebben. Maar telkens duiken wel weer nieuwe platformen op.

Huis van Afgevaardigden

Stilaan gloort de overstap naar de echte politieke arena. Vorige week won Marjorie Taylor Greene de Republikeinse voorverkiezingen in een diepconservatief district in Georgia, waardoor ze begin november zo goed als zeker een zitje verovert in het Huis van Afgevaardigden. Ook Lauren Boebert heeft dat uitzicht, in Colorado. Beiden hangen expliciet QAnon aan.

En zo zijn er zeker een dozijn zielsverwanten die straks, zij het met minder slaagkansen, de Republikeinen vertegenwoordigen. Zoals Jo Rae Perkins, die vierde dat ze een gooi mag doen naar de senaatszetel voor Oregon door de eed te zweren als 'digitale soldaat' van QAnon.

De bijhorende slogan #WWG1WGA - 'Where We Go One, We Go All', waar een gaat, gaan we allen - werd ook al uitgesproken door Michael Flynn, Trumps ex-nationaleveiligheidsadviseur. En Jeff Sessions, Trumps gewezen minister van Justitie, gebruikte een QAnon-meme om vergeefs zijn oude senaatszetel te heroveren.

Tea Party

Sommigen zien in QAnon al de nog extremere opvolger van de Tea Party, de rechtse grassrootsbeweging die na de kredietcrisis een machtsfactor werd bij de Republikeinen. De partij is in dubio. 'Als de Republikeinen een relevante politieke kracht willen blijven, kunnen ze aanhangers van QAnon niet steunen', tweette Jeff Flake, die opstapte als senator uit onvrede met Trumps koers. Kevin McCarthy, de Republikeinse leider in het Huis, verwierp de racistische, antisemitische en islamofobe uitspraken die Taylor Greene eerder deed.

Trump daarentegen roemde de QAnon-kandidate uit Georgia als 'een echte winnaar' en 'toekomstige Republikeinse ster'. En partijdonoren financieren wel degelijk haar campagne.

Achterban opzwepen

De Democraten waren er donderdag snel bij om Trumps impliciete steunbetuiging aan QAnon te laken als een bewijs van hoe hij steeds meer terugvalt op zijn radicaalste achterban, in de hoop de achterstand in de polls goed te maken op hun presidentskandidaat Joe Biden. Zoals ze hem al langer verwijten de anti-establishmentsgevoelens net te voeden met de belofte 'het moeras van Washington leeg te pompen'.

Zo vergoelijkte hij destijds de neonazistische rellen in Charlottesville. Hij verspreidde de 'birther'-complottheorie dat zijn Democratische voorganger Barack Obama niet in de VS geboren is. En hij suggereerde vorige week nog hetzelfde over Kamala Harris, de running mate van Biden die Jamaicaanse en Indiase roots heeft.

Greene wuift alle kritiek weg. Ze verweet Flake net zelf in complottheorieën te geloven, door het onderzoek naar Trumps mogelijke banden met Rusland te steunen. 'Ik denk niet dat de Republikeinen veel van jou te leren hebben.'

Hyperpolarisatie lijkt zo een te zwakke term voor de cultuuroorlog die woedt in de VS. Dat doet Democraten én gematigde Republikeinen vrezen voor wat nog eens vier jaar Trump zou betekenen. Laat staan wat het verzet van zijn achterban zal zijn als hij het niet haalt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud