analyse

Tweespalt in gematigde kamp speelt linkse Sanders in de kaart

De ouderdomsdeken van het Democratische lot, de 78-jarige Bernie Sanders, is de uitverkoren kandidaat van de progressieve partijflank van de Democraten.

De Democratische presidentsrace ligt na twee etappes nog niet in een beslissende plooi. Maar de krijtlijnen voor de strijd lijken wel uitgezet. Zolang de gematigde vleugel in gespreide slagorde naar de kiezer trekt, heeft de linkse Bernie Sanders de wind in de zeilen.

Een zucht van verlichting. Die moet de Democratische partijtop in de nacht van dinsdag op woensdag geslaakt hebben. Na de chaotische aftrap van het voorverkiezingenseizoen in Iowa ruim een week geleden verliep de tweede etappe van de presidentsrace zonder organisatorische incidenten. Zodra de stembureaus in New Hampshire de deuren gesloten hadden, stroomden de resultaten vlotjes binnen. Maar in tegenstelling tot voorgaande jaren wisten de kiezers in de noordoostelijke staat de strijd om de Democratische nominatie nog niet in een definitieve plooi te leggen.

Toch dienen zich na de confrontaties in Iowa en New Hampshire enkele voorzichtige conclusies aan. De ouderdomsdeken van het Democratische lot, de 78-jarige Bernie Sanders, is de uitverkoren kandidaat van de progressieve partijflank terwijl het gematigde kamp nog in dubio is over zijn favoriet: benjamin Pete Buttigieg, vijftiger Amy Klobuchar, ex-vicepresident Joe Biden of dark horse Michael Bloomberg. Welke troeven hebben de kandidaten achter de hand
om de strijd in hun voordeel te beslechten? En waar zijn ze kwetsbaar?

1. Sanders, favoriet maar te radicaal voor brede publiek? 

Zowel in Iowa als in New Hampshire kreeg Sanders de meeste stemmen achter zijn naam. De zelfverklaarde socialist ligt veruit het best in de markt bij progressieve kiezers. Gezondheidszorg voor iedereen, hogere belastingen voor de rijken of gratis onderwijs. Het zijn voorstellen die vooral min 45-jarigen en mensen met lage inkomens als muziek in de oren klinken.

Als de slecht scorende gematigde kandidaten hun conclusies niet trekken, heeft Sanders een goede kans om met de nominatie aan de haal te gaan.
Ben LaBolt
Ex-adviseur Barack Obama

De 78-jarige senator uit Vermont moet tijdens de volgende haltes in de presidentsrace bewijzen dat hij met die boodschap ook bij minderheidsgroepen en gematigde kiezers een gevoelige snaar kan raken.
Dat bleek de afgelopen dagen zijn zwakke plek.
Nooit won een Democratische kandidaat een voorverkiezing in New Hampshire met zo weinig stemmen als Sanders. Bovendien haalden Sanders’ gematigde tegenstanders Buttigieg, Klobuchar en Biden samen zowat 50 procent van de stemmen, ruim het dubbele van de ouderdomsdeken. ‘Het is duidelijk dat een meerderheid van de Democraten Sanders niet als president wil. Maar als de slecht scorende gematigde kandidaten hun conclusies niet trekken, heeft Sanders een goede kans om met de nominatie aan de haal te gaan’, zegt Ben LaBolt, een ex-adviseur van voormalig president Barack Obama. 

2. Buttigieg overtuigt blanke kiezer, wat met minderheden?

Een jaar geleden was hij voor het leeuwendeel van de Amerikanen nog een nobele onbekende. Toch zette ‘Mayor Pete’ van alle gematigde kandidaten de beste scores neer in Iowa en New Hampshire. Vooral de oudere kiezers en de hogere inkomens vielen voor zijn discours. De 38-jarige ex-burgemeester van South Bend bewees mensen te kunnen begeesteren met zijn pleidooi voor een generatiewissel. En zijn fondsenwerving draaide als een tierelier.

Maar kan Buttigieg de volgende weken ook bevestigen in minder blanke staten als Nevada, South Carolina of Texas? Uit verschillende rondvragen bleek dat hij de latino’s en de Afro-Amerikaanse kiezers veel minder aanspreekt.
Buttigieg droomt van een Barack Obama-scenario. Toen die in 2008 een eerste keer een gooi naar het presidentschap deed, wist hij twijfelaars over de streep te trekken na sterke prestaties in Iowa en New Hampshire. Zolang de gematigde Democraten in gespreide slagorde naar de kiezer trekken, is Buttigieg in het nadeel tegenover Sanders. En blijft hij ook overeind als de financieel slagkrachtige Michael Bloomberg zich begin maart in de strijd gooit? De partijtop vraagt zich dan weer af of de Verenigde Staten wel klaar zijn voor een homoseksuele president.

3. Klobuchar, krijgt ‘surprise’ van New Hampshire vervolg?

10%
Joe Biden en Elizabeth Warren haalden in New Hampshire geen 10 procent van de stemmen.

De kiezers in New Hampshire hebben wel vaker verrassingen in petto. Ook in 2020: ze gunden Amy Klobuchar een podiumplek. Maandenlang leek de 59-jarige senator uit Minnesota vruchteloos op zoek naar erkenning. Een sterke prestatie in het verkiezingsdebat afgelopen weekend bracht daar verandering in. Niet alleen verdrongen de kiezers zich de voorbije dagen op haar meetings, ook het geld stroomde plots vlot binnen. Vooral opgeleide vrouwen hadden in New Hampshire een boon voor haar.

Klobuchar heeft twee weken om te bevestigen. Een sinecure wordt dat niet. In vergelijking met haar rivalen kan ze maar op een klein campagneteam en een beperkte oorlogskas terugvallen. Grote staten als Californië en Texas, die op Super Tuesday stemmen, zijn nog onontgonnen terrein. Bovendien vist ze in dezelfde gematigde vijver als Buttigieg, Biden en Bloomberg.

4 Biden, kan topfavoriet het tij keren in minder blanke staten?

Voor aanvang van het voorverkiezingenseizoen leek niets of niemand Joe Biden uit koers voor het presidentschap te kunnen slaan. Al zowat een jaar voerde de ex-vicepresident van Obama de nationale peilingen aan. De voorbije dagen volgde de ontnuchtering. In Iowa kwam de 77-jarige gematigde politicus niet verder dan een vierde plek. In New Hampshire strandde Biden op stek vijf en raakte hij zelfs niet over de drempel van 10 procent.

Obama’s ex-rechterhand weigert desondanks de handdoek te gooien. Hij hoopt het tij te keren als kiezers in minder blanke staten als Nevada, South Carolina, Californië of Texas het woord krijgen. Biden rekent vooral op de steun van de Afro-Amerikanen. Maar in de recente geschiedenis is geen enkele kandidaat erin geslaagd de hoofdvogel af te schieten na wanprestaties in Iowa en New Hampshire.

5 Warren, vindt medetopfavoriet resetknop?

Elizabeth Warren zit in hetzelfde schuitje als Joe Biden. Maandenlang leek zij in de strijd om de Democratische nominatie de grootste uitdager van de ex-vicepresident. Die favorietenrol kon ze tot nu niet waarmaken. Wist de 70-jarige senator uit Massachusetts de schade in Iowa met een derde stek nog te beperken, dan volgde een wake-upcall in New Hampshire. De progressieve kiezer schaart zich achter Sanders en gunde Warren nog geen 10 procent van de stemmen. Een van haar favoriete campagnequotes is: ‘Daar heb ik een plan voor.’ Als de senatrice haar presidentiële droom nog even in leven wil houden, heeft ze maar beter een plan achter de hand om haar campagne te resetten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect