analyse

VS en China besnuffelen elkaar in tijdperk na Trump

In de Amerikaanse staat Alaska vinden donderdag voor het eerst in acht maanden fysieke gesprekken plaats tussen de Verenigde Staten en China. ©REUTERS

Voor het eerst in acht maanden kijken politieke zwaargewichten uit de Verenigde Staten en China elkaar in de ogen. De machtswissel in Washington lijkt niet tot een snelle dooi in de relaties tussen de economische grootmachten te leiden.

In de Amerikaanse stad Anchorage verkeerden orde- en veiligheidsdiensten donderdag in een hogere staat van paraatheid. De zowat 290.000 inwoners tellende plaats in de noordwestelijke staat Alaska was de gaststad voor een ontmoeting tussen diplomatieke zwaargewichten uit de Verenigde Staten en China.

Door een besneeuwd landschap en een ijzige koude togen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, en 's lands nationaleveiligheidsadviseur Jake Sullivan naar het onderhoud met China's buitenlandchef Wang Yi en Yang Jiechi, een vooraanstaand lid van de Communistische Partij. De Amerikanen hadden geen treffender decor kunnen kiezen om de temperatuur in de betrekkingen te schetsen. Na vier jaar America First onder Donald Trump zijn die boudweg verkild.

Het bewijs? Het was al acht maanden geleden dat topdelegaties uit beide landen elkaar nog eens in de ogen hadden gekeken. Die ontmoeting, in Hawaï, draaide vorige zomer op niets uit. Vooral de Chinezen stuurden de afgelopen maanden aan op nieuw fysiek overleg. Nu Trump in het Witte Huis plaatsgemaakt heeft voor Joe Biden, hoopt Peking de banden met Washington weer wat aan te halen.

Strijd om hegemonie

Hoewel de Chinese economie de impact van de coronapandemie snel van zich afschudde en 2020 als enige grootmacht met positieve groeicijfers wist af te sluiten, doet de strijd om de economische, technologische, militaire en geopolitieke hegemonie met de VS de Aziatische reus pijn.

De ontmoeting in Anchorage biedt ons de kans om onze Chinese gesprekspartners van man tot man duidelijk te maken wat onze bezorgdheden zijn over bepaalde Chinese acties.
Antony Blinken
Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken

Chinese bedrijven als Huawei, ZTE of SMIC zijn gehandicapt omdat Washington de Amerikaanse verkoop aan die ondernemingen beperkte. Daarnaast zitten Amerikaanse reisbeperkingen voor leden van de Communistische Partij, Chinese studenten en journalisten van staatsmedia Peking dwars. Ook Trumps handelstarieven zijn de Chinezen nog altijd een doorn in het oog.

In Chinese middens viel de afgelopen dagen te horen dat Wang Yi en Yang Jiechi van plan waren al die maatregelen aan te kaarten bij hun Amerikaanse gesprekspartners en aan te dringen op een koerswijziging in het Amerikaanse Chinabeleid. Ze hoopten stiekem dat de ontmoeting in Alaska een opstapje kon zijn naar hernieuwd geregeld bilateraal overleg, zoals onder George Bush junior en Barack Obama.

Besognes

Met een quote aan de vooravond van het overleg temperde Blinken de verwachtingen. 'De ontmoeting in Anchorage biedt ons de kans om onze Chinese gesprekspartners van man tot man duidelijk te maken wat onze bezorgdheden zijn over bepaalde Chinese acties', zei hij tijdens een trip naar Japan en Zuid-Korea.

De lijst met Amerikaanse besognes is lang. De steeds stevigere greep van Peking op de Britse ex-kolonie Hongkong. De toenemende Chinese druk op Taiwan, een eiland dat Peking als een afvallige provincie ziet. 's Lands expansiedrang in de Zuid-Chinese Zee. Mensenrechtenschendingen tegen de Oeigoeren, een moslimminderheid in de provincie Xingjiang. Oneerlijke handelspraktijken. Schendingen van het intellectueel eigendomsrecht. Cyberaanvallen. Of de druk die China met importbeperkingen uitoefent op Amerikaanse bondgenoten als Australië.

Zolang China zijn woorden niet in daden omzet, zal onze toon tegenover Peking niet veranderen.
Amerikaanse regeringskringen

Dat een snelle dooi in de relaties niet voor morgen is, maakten de VS de voorbije dagen ook met daden duidelijk. Dinsdag verscherpte de regering-Biden de sancties tegen twee dozijn Chinese functionarissen die zich volgens haar schuldig maakten aan de ondermijning van de autonomie in Hongkong.

Een dag later liet het ministerie van Handel verschillende Chinese telecombedrijven dagvaarden 'om informatie te verzamelen die zal helpen te bepalen of de ondernemingen een bedreiging vormen voor Amerikaanse bedrijven, Amerikaanse werknemers en 's lands nationale veiligheid'.

Eind vorige week had de Federal Communications Commission, een overheidsorgaan bevoegd voor regelgeving over telecommunicatie, vijf Chinese ondernemingen, waaronder Huawei en ZTE, al als een bedreiging voor de Amerikaanse nationale veiligheid bestempeld.

Daden

'Zolang China zijn woorden niet in daden omzet, zal onze toon tegenover Peking niet veranderen', klonk het aan de vooravond van de gesprekken in Alaska stellig in Amerikaanse regeringskringen.

We zijn vastberaden onze belangen, soevereiniteit en veiligheid te verdedigen. Amerikaanse druk heeft geen enkel nut.
Chinese autoriteiten

Om hun onderhandelingspositie tegenover de Aziatische reus te versterken hengelden de Amerikanen sinds het aantreden van Biden nadrukkelijk naar internationale steun om de Chinese opmars af te remmen. Washington werkt aan een breed front met bondgenoten uit Europa, Azië en Oceanië.

De Chinezen lijken voorlopig niet onder de indruk van de Amerikaanse demarches. 'We zijn vastberaden onze belangen, onze soevereiniteit en onze veiligheid te verdedigen. Amerikaanse druk heeft geen enkel nut', luidde het in Peking.

Canada

Om die woorden kracht bij te zetten schiet China vrijdag het proces op gang tegen twee Canadezen die beschuldigd worden van de schending van de Chinese veiligheidswetten. Peking verhult amper dat die zaak een vergelding is voor de arrestatie van Meng Wanzhou, de financiële topvrouw van Huawei, in 2018 in Canada.

De autoriteiten in Vancouver hielden de dochter van Huawei-oprichter Ren Zhengfei op verzoek van de VS aan. Haar uitleveringsprocedure is in de eindfase beland. Peking gaf al te kennen dat de juridische problemen van de Canadezen van de baan kunnen zijn als de Amerikanen de zaak tegen Meng laten varen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud