analyse

VS wacht nog lange weg naar raciale gelijkheid

In de Verenigde Staten trokken veel mensen de straat op na de uitspraak in het proces over de dood van George Floyd. ©AFP

De Verenigde Staten reageren opgelucht op de uitspraak in het proces over de dood van George Floyd. Tegelijk leeft het besef dat het pad naar raciale gelijkheid en een gedragsverandering bij de politie nog lang is. 'Ik roep iedereen op haat het hoofd te bieden om het hart en de geest en wetten en beleid te veranderen', zei president Joe Biden.

Een grote zucht van opluchting ging dinsdagavond door de VS nadat de uitspraak in het proces over de dood van George Floyd gevallen was. Na wekenlang getuigenissen aangehoord te hebben en tien uur beraadslaging kwam een jury in de stad Minneapolis tot de conclusie dat de voormalige blanke agent Derek Chauvin verantwoordelijk was voor de dood van de 46-jarige Afro-Amerikaan. De agent had op 25 mei 2020 zowat negen minuten lang zijn knie in diens nek geduwd. Op de drie aanklachten - doodslag, doodslag door nalatigheid en onopzettelijke doodslag - luidde het antwoord eenstemmig 'schuldig'.

In het hele land trokken meteen duizenden mensen de straat op. Afro-Amerikanen, blanken en latino's deelden gevoelens van opluchting en voldoening. Vooral in de zwarte gemeenschap was de verademing groot. Tot het laatste nippertje was die beducht voor een vrijspraak of een veroordeling voor een minder vergrijp.

De essentie

  • De VS reageren opgelucht op de uitspraak in het proces over de dood van George Floyd.
  • President Joe Biden spreekt van een mogelijke 'reuzenstap in de mars naar meer gerechtigheid in de VS'.
  • Maar de weg naar een inclusieve maatschappij blijft lang.
  • Niet alleen sneuvelen nog altijd Afro-Amerikanen bij politie-interventies, de Republikeinen dienden in deelstaatparlementen ook voorstellen in om aan het stemrecht te morrelen.

De geschiedenis leert dat agenten zelden veroordeeld worden voor moord. In de VS vinden jaarlijks zo'n duizend fatale schietpartijen met agenten plaats. 'Sinds 2005 zijn 139 agenten gearresteerd op verdenking van moord of doodslag, omdat ze tijdens hun dienst bij zo'n schietpartij betrokken waren. Slechts zeven van hen zijn wegens moord veroordeeld', becijferde Philip Stinson, strafrechtspecialist van Bowling Green State University.

Vooral bij de Afro-Amerikaanse gemeenschap lieten zulke zaken vaak een wrange nasmaak na. Uit officiële data blijkt dat Amerikanen met een donkere huidskleur in verhouding vaker te maken hebben met hardhandig politieoptreden. De feiten liggen extra gevoelig als blanke agenten bij de incidenten betrokken zijn.

Belangstelling Witte Huis

Het proces tegen Derek Chauvin is de afgelopen weken ook met meer dan gewone belangstelling gevolgd in het Witte Huis. Het besef was groot dat een vrijspraak weer een immense protestgolf over het land kon doen rollen. Bovendien heeft president Joe Biden, die zijn mandaat deels te danken heeft aan de Afro-Amerikaanse kiezers, het streven naar raciale gelijkheid tot topprioriteit van zijn ambtstermijn verheven.

Joe Biden reageert op uitspraak in proces-Chauvin.

Kort na de bekendmaking van het verdict toonde de Democraat zich tevreden over de uitkomst van het proces. 'Dit kan een reuzenstap betekenen in de mars naar meer gerechtigheid in de VS. Maar het kan geen eindpunt zijn.' Hij spoorde het hele land aan 'haat het hoofd te bieden' om 'het hart en de geest en wetten en beleid te veranderen'.

In de maanden na de dood van Floyd, en onder druk van de Black Lives Matter-beweging, hebben de VS wat vooruitgang geboekt in de strijd tegen raciale ongelijkheid en hardhandig politieoptreden. In het land groeide het besef dat discriminatie, raciale ongelijkheid en buitensporig politiegeweld een probleem zijn.

Onderdrukking

Zowat 170 standbeelden of monumenten die symbool staan voor de slavernij en de onderdrukking van zwarten zijn uit het openbare domein verwijderd of kregen een nieuwe naam. In ruim 30 staten zijn meer dan 140 wetten aangenomen die bepaalde politiepraktijken verbieden en de ordediensten onder strikter, civiel toezicht plaatsen. Tientallen ambtenaren verloren hun job na racistische uitlatingen en het Amerikaanse bedrijfsleven beloofde miljarden dollars te pompen in de strijd voor een meer inclusieve maatschappij.

Dit verdict kan een reuzenstap betekenen in de mars naar meer gerechtigheid in de VS.
Joe Biden
Amerikaanse president

Maar dat de weg naar meer raciale gelijkheid nog lang is, bewijzen enkele recente manoeuvres. In tientallen Amerikaanse deelstaatparlementen dienden Republikeinse politici voorstellen in om aan het stemrecht te morrelen. Volgens tegenstanders zijn die initiatieven erop gericht minderheden te demotiveren om hun stem uit te brengen. Daarnaast broeden leden van de Grand Old Party op wetten die mensen ontmoedigen deel te nemen aan betogingen.

'Tegelijk sneuvelen nog altijd Afro-Amerikanen door politiegeweld', merkte de burgerrechtenactivist Jesse Jackson dinsdag op. Op 11 april kwam Daunte Wright om in Minneapolis toen een blanke agente hem per vergissing met haar vuur- in plaats van haar stroomstootwapen beschoot. En luttele ogenblikken voor de uitspraak in het proces-Chauvin kwamen uit Ohio berichten dat de politie een 15-jarig meisje gedood had 'omdat ze twee andere meisjes met een mes bedreigde'.

Politiehervorming

In een poging incidenten tijdens politie-interventies te beteugelen boksten de Democraten vorig jaar al de George Floyd Justice in Policing Act in elkaar, een wetsvoorstel ter bestrijding van wangedrag, buitensporig geweld en raciale vooroordelen bij de politie. Begin maart is het plan goedgekeurd in het Huis van Afgevaardigden. Maar het wacht een onzeker lot in de Senaat.

Afro-Amerikanen sneuvelen nog altijd door politiegeweld.
Jesse Jackson
Amerikaanse burgerrechtenactivist

Biden greep het verdict in de zaak-Chauvin aan om het Congres nog eens aan te sporen groen licht te geven aan de politiehervorming. Als om te bewijzen dat het zijn regering menens is met de strijd voor raciale gelijkheid en een gedragswijziging in het politiekorps kondigde zijn minister van Justitie, Merrick Garland, woensdag een diepgaand onderzoek aan naar de politie van Minneapolis om na te gaan of het gebruik van buitensporig geweld er een gangbare praktijk is.

Of die initiatieven kans op slagen hebben en volstaan om de al decennia etterende wonden in de maatschappij te helen zal de toekomst uitwijzen. Of zoals een van de broers van George Floyd het woensdag verwoordde in een opiniebijdrage in The Washington Post: 'De tijd zal ons leren of het verdict in het proces-Chauvin het begin is van iets dat de VS en het leven van zwarte Amerikanen echt zal veranderen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud