Wat mogen we van de impeachmentprocedure tegen Trump verwachten?

©REUTERS

Het hoge woord is eruit: de Democraten beginnen een onderzoek naar de mogelijke afzetting van de Amerikaanse president Donald Trump. Wat moet u weten?

De impeachment van Trump hangt al sinds zijn aantreden in de lucht, maar dinsdagavond hakte Nancy Pelosi, de Democratische voorzitster van het Huis van Afgevaardigden de knoop door. Ze liet weten een onderzoek te beginnen naar de mogelijke afzetting van de president na zijn omstreden telefoongesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.

'Ik kondig aan dat het Huis van Afgevaardigden overgaat tot een officieel onderzoek', zei Pelosi dinsdag. 'De president moet rekenschap afleggen, niemand staat boven de wet.' Wat mogen we nu verwachten?

1. Wat is impeachment?

Impeachment is een afzettingsprocedure, of toch de helft daarvan. De Amerikaanse grondwet geeft een redelijk vage omschrijving van de redenen waarom een president uit zijn ambt ontheven kan worden. Dat kan als hij zich schuldig heeft gemaakt aan verraad, omkoping of andere zware misdaden en misdrijven.

De afzettingsprocedure verloopt als een soort politieke rechtszaak, waarbij het Huis van Afgevaardigden de rol van aanklager speelt en de Senaat die van jury.

2. Gebeurt het vaak?

3
Opgestarte procedures
Tot nu toe werden maar drie impeachmentprocedures opgestart: tegen de presidenten Andrew Johnson (1868), Richard Nixon (1974) en Bill Clinton (1998).

Tot nu werden maar drie impeachmentprocedures opgestart: tegen de presidenten Andrew Johnson (1868), Richard Nixon (1974) en Bill Clinton (1998). Alleen Johnson en Clinton werden formeel aangeklaagd. Nixon nam ontslag voor het zover kon komen. 

Johnson werd ervan beschuldigd zijn minister van Oorlog op een ongrondwettelijke manier te hebben ontslagen. Clinton kwam in nauwe schoentjes terecht omdat hij onder eed gelogen had over zijn relatie met zijn medewerkster Monica Lewinsky en zo de rechtsgang belemmerd had. Beiden bleven uiteindelijk president omdat er geen tweederdemeerderheid in de Senaat was om hen af te zetten.

3. Hoe verloopt het proces?

Pelosi kondigde aan een 'onderzoek naar impeachment' op te starten in het Huis van Afgevaardigden, waar de Democraten een meerderheid hebben. Zes commissies voeren daar een onderzoek naar mogelijke redenen om Trump af te zetten. Pelosi wil dat ze voort blijven werken en feiten verzamelen die tot de afzetting van de president kunnen leiden.

Als uit dat onderzoek blijkt dat er gegronde redenen zijn om de president af te zetten, moet het Huis stemmen over de 'articles of impeachment', of de formele aanklacht. Een gewone meerderheid volstaat om de impeachment goed te keuren.

De beslissing over de afzetting van de president ligt in handen van de Senaat, waar de Republikeinen de meerderheid hebben.

Dat wil nog niet zeggen dat de president echt afgezet wordt. Die beslissing is in handen van de Senaat, waar de Republikeinen de meerderheid hebben. De senatoren krijgen de rol van juryleden en moeten luisteren naar de pleidooien van de aanklagers en van de advocaten van de president.

Vervolgens beslissen ze met een tweederdemeerderheid of de president moet aftreden. Tegen die beslissing is geen beroep mogelijk. Als het zover komt, schuift vicepresident Mike Pence een plaatsje op.

4. Hoelang duurt dat?

Dat is moeilijk te zeggen, omdat er weinig precedenten zijn. Bij Clinton duurde het hele proces drie maanden, maar dat was een speciaal geval. Speciaal aanklager Kenneth Star voerde al jaren een onderzoek naar Bill en Hillary Clinton en kon dat gewoon aan de commissie-Justitiële Zaken van het Huis presenteren. Daardoor moest geen voorafgaand onderzoek gebeuren.

5. Moet Trump zich zorgen maken?

Die kans lijkt klein. In de Senaat beschikken de Republikeinen over een meerderheid van 53 op 100 zetels. Om succes te hebben moeten minstens 20 Republikeinen tegen Trump stemmen. Dat lijkt weinig waarschijnlijk. 

Trumps tegenstanders vrezen dat hij de impeachmentprocedure juist zal gebruiken om zich in een slachtofferrol te wentelen en de verkiezingscampagne voor 2020 om zichzelf te doen draaien. Dat kan hem best een tweede termijn in het Witte Huis opleveren.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud