Wat nu met het klimaatakkoord van Parijs?

De Amerikaanse president, Donald Trump, maakt donderdagavond duidelijk of hij het klimaatakkoord van Parijs blijft respecteren. ©AFP

De Amerikaanse president, Donald Trump, trekt de Verenigde Staten terug uit het klimaatakkoord van Parijs. Wat betekent die beslissing?

Tijdens de presidentsrace vorig jaar verzekerde Trump zijn aanhangers meermaals dat hij het klimaatakkoord zou opblazen. 'Om Amerikaanse jobs te beschermen en te creëren', klonk het. Maar sinds hij zijn intrek nam in het Witte Huis stuurde hij tegenstrijdige signalen uit. Nu heeft hij die belofte waargemaakt.

Wat is het klimaatakkoord van Parijs?

De klimaatconferentie van Parijs had eind 2015 plaats. Het was de 22ste klimaattop van de VN-conferentie UNFCCC. Nadat eerdere toppen waren mislukt, lukte het in Parijs wel om duidelijke afspraken te maken over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen.

1,5 tot 2 graden
De landen spraken af maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de temperatuur deze eeuw niet meer dan 1,5 tot 2 graden Celsius mag stijgen.

Bijna 200 landen zetten hun handtekening onder het akkoord. Slechts enkele naties zagen daarvan af: Syrië en Nicaragua. De landen spraken af maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de temperatuur deze eeuw niet meer dan 1,5 tot 2 graden Celsius mag stijgen.

Verder is besloten dat rijkere landen financiële bijstand geven aan landen die kwetsbaar zijn voor de gevolgen van de klimaatverandering. Zo dreigen bijvoorbeeld eilanden onder water te lopen als de zeespiegel stijgt.

Van de landen die hun handtekening onder het akkoord zetten, zijn er inmiddels 147 die het verdrag hebben geratificeerd, waaronder ook de VS. Ook grote spelers als China, Australië en de Europese Unie zijn formeel akkoord.

Hoe kan Trump uit de klimaatdeal stappen?

De Amerikaanse president kan de overeenkomst op vier manieren ondergraven. Hij zou er bijvoorbeeld voor kunnen opteren aan de internationale tafel te blijven zitten maar tegelijkertijd te morrelen aan de federale engagementen die zijn voorganger Barack Obama aanging. Sancties riskeert Washington in dat geval evenwel niet.

Trump kan er daarnaast voor kiezen de ratificatie van het akkoord door Obama in september vorig jaar te torpederen in het Congres. Het Senaat heeft immers nog niet haar fiat gegeven aan de deal. En in die kamer van het Congres zijn de Republikeinen in de meerderheid.

Barack Obama ratificeerde het klimaatakkoord van Parijs in september vorig jaar. ©REUTERS

De president kan ook grijpen naar artikel 28 van het klimaatakkoord. Dat maakt een exit mogelijk.

Maar die 'oplossing' vergt tijd. Trump moet dan eerst drie jaar wachten tot het klimaatakkoord van Parijs effectief in werking treedt. Pas een jaar later wordt een vertrek effectief van kracht.

Rest de meest radicale optie: zich terugtrekken uit het VN-kaderakkoord over klimaat uit 1992. Daarmee stappen de VS meteen ook uit alle latere klimaatdeals.

Betekent een Amerikaans vertrek de doodsteek voor het akkoord van Parijs?

Als de VS zich inderdaad terugtrekken uit het klimaatverdrag, betekent dat niet dat het akkoord geen waarde meer heeft. Het verdrag gaat over de periode na 2020 en is eind vorig jaar in werking getreden na de ratificatie door 147 landen.

Verder denken milieugroepen en veel politici dat ook zonder de deelname van Trump wereldwijd de strijd tegen de opwarming van de aarde zal doorgaan. Ook in de VS.

De Europese Unie en China zijn alvast van plan om donderdag en vrijdag tijdens een top in Brussel nog eens te benadrukken dat zij de engagementen nakomen die ze in Parijs aangingen.

De Europese Unie en China zijn alvast van plan om donderdag en vrijdag tijdens een top in Brussel nog eens te benadrukken dat zij de engagementen nakomen die ze in Parijs aangingen.

In een gezamenlijke verklaring zouden ze wijzen op de gevaren van de stijgende temperaturen voor de nationale veiligheid en het politieke en sociale weefsel. Ze zijn er ook van overtuigd dat de overgang naar schone energie gepaard zal gaan met economische en jobgroei.

De Verenigde Staten en China zijn wereldwijd de grootste uitstoters van CO2.

Wat vinden Amerikaanse bedrijven?

Veel grote Amerikaanse ondernemingen spoorden Trump de afgelopen weken aan niet uit het klimaatakkoord te stappen. Onder hen ExxonMobil, DuPont, Google, Intel en Microsoft.

Elon Musk, de topman van Tesla, zette woensdagavond nog wat extra druk. 'Als de president de VS terugtrekt uit de klimaatdeal, stap ik uit zijn economische adviesraad', stelde hij.

Wat zijn de mogelijke politieke consequenties van Trumps beslissing?

Als de Amerikaanse president zijn land terugtrekt uit het akkoord van Parijs, haalt hij zich de woede van een groot deel van de internationale gemeenschap op de hals.

Maar ook in eigen huis kan de beslissing impact hebben. Want in zijn entourage bestaan twee kampen als het over de klimaatdeal gaat.

De eigen economische belangen moeten primeren op de bezorgdheden van de internationale gemeenschap.
Steve Bannon
Topadviseur Trump

Dochter Ivanka, schoonzoon Jared Kushner en de minister van Buitenlandse Zaken en Defensie, Rex Tillerson en Jim Mattis, poogden Trump er de voorbije maanden van te overtuigen de Amerikaanse engagementen te respecteren. Tevergeefs, zo blijkt nu.

'Het milieu en de nationale veiligheid hebben daar belang bij', stelden ze. Maar ook vanuit diplomatiek standpunt zou het volgens hen interessanter zijn in het klimaatakkoord te blijven. 

Trumps topadviseur Steve Bannon voerde dan weer het kamp aan dat zo snel mogelijk af wil van de verplichtingen die het klimaatakkoord met zich meebrengt. 'De eigen economische belangen moeten primeren op de bezorgdheden van de internationale gemeenschap', luidde het.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud