Advertentie
reportage

'We willen gewoon vrij zijn, zoals in andere landen'

Trump-aanhangers in de Rotunda van het Capitool in Washington DC. ©EPA

'We willen gewoon dat we niet op deze manier bestuurd worden, we willen dat we vrij zijn. Zoals in andere landen. Met eerlijke verkiezingen', zei een Trump-supporter woensdag in Washington DC aan De Tijd. Opgehitst door president Donald Trump bestormden honderden aanhangers het parlementsgebouw in Washington DC.

De protestrally tegen het bekrachtigen van de verkiezingsuitslag van de presidentsverkiezingen liep uit op een bestorming van het Capitool, de zetel van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. De bestorming was het resultaat van een wekenlange campagne door president Trump, bijgestaan door invloedrijke personen van hem gunstig gezinde radio- en televisiezenders, om de uitslag van de presidentsverkiezingen in november in diskrediet te brengen. Trump riep zijn aanhangers in de afgelopen weken op naar Washington DC te komen om de uitslag door middel van straatvertoon te betwisten. 'Zorg dat je er bent, het wordt wild', tweette hij. Enkele duizenden van zijn meest geradicaliseerde aanhangers waren op die aansporing ingegaan.

De president sprak rond het middaguur vanaf het gazon voor het Witte Huis de daar verzamelde menigte toe. Hij herhaalde zijn leugens over de gestolen verkiezingen, en noemde de Democratische overwinningen het resultaat van 'explosies van bullshit'. Trump zei ook dat hij nooit zou opgeven of toegeven, omdat 'je niet toegeeft als sprake is van diefstal'.

Daarna spoorde hij zijn gehoor aan om strijd te leveren en om naar het Capitool te gaan om 'onze moedige senatoren en afgevaardigden toe te juichen'.

Aangekomen bij het Capitool slaagden de pro-Trump-extremisten erin de deuren te forceren, waarna ze het gebouw binnendrongen. Terwijl binnen vernielingen werden aangericht, werden de senatoren en de leden van het Huis van Afgevaardigden in veiligheid gebracht.

Trump-aanhangers oog in oog met veiligheidspersoneel in de gangen van het Capitool. ©AFP

Een van de door Trump opgezweepte extremisten stal post van Huis-voorzitster Nancy Pelosi. Een andere man bezette het spreekgestoelte in de Senaat en schreeuwde dat Trump de verkiezingen had gewonnen. De politie die het Capitool normaal gesproken beveiligt, bood aanvankelijk weinig weerstand aan de bestorming. Beelden op sociale media toonden hoe agenten demonstranten niet probeerden tegen te houden toen ze door de hekken braken, en zelfs doorlieten. Verslaggevers in het gebouw merkten op dat geen arrestaties werden uitgevoerd, en dat de politie de menigte goeddeels haar gang liet gaan. Een woordvoerder van de Capitool-politie zei tegenover The New York Times dat ze de demonstranten ‘op dit moment gewoon hun ding moeten laten doen’.  

Ze waren totaal in de minderheid en doodsbang. Ze hadden hun wapens getrokken, maar ze durfden niet te schieten.
Trump-aanhanger over veiligheidspersoneel

Twee mannen uit Indiana die we buiten het Capitool spraken en die niet met hun naam in de krant wilden, waren binnen geweest. Een van hen verklaarde met veel enthousiasme dat ze de agenten in een hoek hadden gedreven. 'Ze waren totaal in de minderheid en doodsbang. Ze hadden hun wapens getrokken, maar ze durfden niet te schieten.' De ander zei dat de bestormers binnen rookten en bier dronken: 'Het was awesome.'

Een vrouw met een megafoon riep of er soms militairen aanwezig waren. 'We hebben militairen nodig, milities. We moeten vechten.'

Het contrast met de Black Lives Matter-demonstraties in de zomer van vorig jaar was groot. Tijdens de zomer stonden politietroepen in gevechtsuitrusting geposteerd in de stad, en brak geregeld geweld uit omdat de politie zonder duidelijke aanleiding charges uitvoerde op de demonstranten. Woensdag was er tot betrekkelijk dicht bij het Capitool, op de National Mall, op het eerste gezicht niet veel te merken van de politieke crisis even verderop. Een deel van de Trump-aanhangers die het Capitool niet waren binnengegaan sjokte naar hun hotels. Alleen pal voor het Capitool was de sfeer gespannen. Een vrouw met een megafoon riep of er soms militairen aanwezig waren. 'We hebben militairen nodig, milities. We moeten vechten.'

De opstand eiste vier levens, onder wie een Capitool-bestormer. Ze overleed, na te zijn neergeschoten, in het ziekenhuis aan haar verwondingen. In de menigte gonsde het dat het ging om een meisje van vijftien. Andere gesprekken gingen over de Q-complottheorie, over het idee dat de Verenigde Staten onder Biden communistisch worden, over de manipulatie van algoritmes die Trump de verkiezingen had gekost, over Antifa, het verraad van vicepresident Mike Pence, en over God en vaderland.

Trump-aanhanger op Capitol Hill. ©AFP

De Capitool-politie, versterkt door de nationale garde, begon iets na half vijf ‘s middags lokale tijd de demonstranten terug te dringen. Daarbij werden incidenteel flashbangs en traangas gebruikt. Na het ingaan van de avondklok werd de politie-inzet groter. De parlementaire vergadering om de uitslag van de verkiezingen goed te keuren werd rond 20 uur lokale tijd hervat.

Aankomend president Joe Biden sprak in een toespraak van een 'aanval op de democratie zonder precedent', die 'grenst aan opstand'. Oud-president Barack Obama sprak over Trump en de Republikeinen die, geholpen door hun media-ecosysteem, een fantasieverhaal hebben opgehangen over de verkiezingen. Republikeinse politici staan nu voor een keuze 'die op scherp is gesteld in de ontheiligde kamers van de democratie'.

President elect Joe Biden sprak van een aanval op de democratie zonder voorgaande. ©REUTERS

Het directe resultaat van de opstand lijkt te zijn dat zelfs Republikeinen die tot nu toe loyaal bleven aan Trump openlijk denken aan een afzetting, formeel of de facto. Leden van het kabinet spraken over de mogelijkheid om Trump met de hulp van amendement 25 van de grondwet af te zetten. Senaatsvoorzitter Mitch McConnell veroordeelde de demonstratie als 'losgeslagen'. Andere senatoren die eerder hadden aangekondigd niet in te zullen stemmen met de certificatie, zeiden bij de hervatting van de vergadering dat nu wel te doen. Tientallen leden van het Huis van Afgevaardigden hebben zich ondertussen uitgesproken voor een nieuwe afzettingsprocedure.

Ik wil gewoon dat we niet op deze manier bestuurd worden, maar dat we vrij zijn. Zoals in andere landen. Met eerlijke verkiezingen.
Trump-aanhanger Chris Ariamo

Terwijl de politieke crisis waarvan de gevolgen nog decennia merkbaar zullen zijn, en waarvan de oorzaken nog lang zullen worden besproken, zich rondom hem voltrok, stond op het gazon voor het Capitool zwijgend en met een wat stuurs gezicht Chris Ariamo te kijken naar de flashbangs en de rookwolken op het bordes. Gevraagd of het een succesvolle dag was, zei hij: 'We zullen zien.' Hij was niet naar binnen gegaan, maar was wel de hele tijd samen met zijn vriendin gebleven. 'Ik wil gewoon dat we niet op deze manier bestuurd worden, maar dat we vrij zijn. Zoals in andere landen. Met eerlijke verkiezingen.'

Ik vraag hem of dat niet het geval is.  'Ze zeiden op de radio van niet.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud