nieuwsanalyse

Werklozenleger verhoogt politieke druk op Trump

©AFP

Het coronavirus heeft in twee weken tijd 10 miljoen Amerikaanse jobs doen sneuvelen. President Donald Trump denkt steeds luider aan een nieuw salvo economische stimuli.

Als illustratie van hoe het coronavirus behalve een enorme gezondheidscrisis ook een historische economische ravage aanricht, levert het Amerikaanse ministerie van Werk donderdagmiddag hallucinante lectuur. Liefst 6,65 miljoen Amerikanen dienden vorige week een eerste aanvraag voor een werkloosuitkering in. Dat is het dubbel van de 3,3 miljoen die dat de week ervoor deden, wat al het vijfvoud was van het vorige weekrecord uit 1982.

Nu zowat alle Amerikaanse staten een vorm van lockdown afgekondigd hebben, en miljoenen bedrijven de deuren tijdelijk moeten sluiten, komt de voorspelling van centraal bankier James Bullard steeds dichterbij: dat de grootste economie ter wereld in een ongenadige recessie dondert, en zowat een derde van de Amerikanen zonder werk dreigt te komen zitten.

Herverkiezing

Dat maakt van de coronapandemie ook steeds meer de grootste politieke crisis in het turbulente presidentschap van de Republikein Donald Trump. In november hoopt hij herverkozen te worden. De campagne voor 'four more years' lag al vast: een boomende economie, de werkloosheid op het laagste peil in een halve eeuw, Wall Street op recordhoogte.

Nu die drie pijlers in enkele weken tijd verkruimeld zijn, kan het trumpiaanse draaiboek de vuilbak in.

Back to business?

Geconfronteerd met het recordaantal werkloosheidsaanvragen pleitte Trump vorige week nog voor een snelle 'back to business'. Halfweg april zouden de bedrijven weer moeten openen, want 'de remedie is stilaan erger dan het probleem'. 

100.000
coronadoden
Volgens president Donald Trump zullen minstens 100.000 Amerikanen sterven aan het coronavirus. Dat is vijf keer zoveel als bij een gewone griep, zoals Trump het virus eerst omschreef. En meer dan tijdens de Koreaanse en Vietnamoorlog samen.

De harde realiteit van de gezondheidscrisis haalde die retoriek snel onderuit. Met nu al zo'n 217.000 coronabesmettingen zijn de Verenigde Staten veruit mondiaal koploper. De dodentol - intussen meer dan 5.100 - ligt sinds deze week hoger dan na de terreuraanslagen van 9/11.

Trump erkende, op basis van harde data van zijn wetenschappelijke adviseurs, dat dat aantal 'in het beste geval' zal oplopen tot minstens 100.000. Als iedereen de lockdownmaatregelen naleeft tenminste. Zoniet kunnen er ruim 2 miljoen doden vallen. De verwachtingen managen, heet zoiets in handboeken over realpolitik.

100.000 doden, dat is niettemin zowat het vijfvoud van het aantal Amerikanen dat in de winter van 2018-2019 stierf aan een 'gewoon griepje', zoals Trump het coronavirus initieel omschreef. En dat zijn meer doden, merkte The New York Times op, dan dat er levens verloren gingen tijdens de Koreaanse en Vietnamoorlog onder de presidenten Harry Truman, Dwight Eisenhower, John Kennedy, Lyndon Johnson en Richard Nixon samen. 

Extra stimuli

Deze week verlengde Trump dan ook de federale richtlijnen voor social distancing tot het einde van de maand, en vermoedelijk tot 1 juni. Wat de economische impact nog zal uitdiepen. En de roep om 'fase vier' van de noodmaatregelen dan ook alweer doet weerklinken.

Boven op de ongeziene ingrepen van de Federal Reserve keurde het Amerikaanse parlement eerst ruim 8 miljard dollar goed voor medische bijstand. Dan volgde 105 miljard voor onder meer hogere werkloosheidsuitkeringen en de invoering van betaald ziekteverlof. En toen was er het grootste stimuluspakket uit de Amerikaanse geschiedenis, ter waarde van ruim 2.000 miljard dollar, om noodlijdende bedrijven via leningen en subsidies recht te houden, en werknemers door rechtstreekse cash financieel bij te staan. Het lijkt niet te volstaan.

Deze week opperde Trump al om nog eens 2.000 miljard te investeren, dit keer in infrastructuurwerken. Die belofte, die hij ook al deed tijdens zijn verkiezingscampagne in 2016, geldt zo'n beetje als de eenhoorn van de Amerikaanse politiek. Vaak wordt erover gepraat, maar zichtbaar worden die grootse plannen nooit.

Al gaf Nancy Pelosi, de Democratische voorzitster van het Huis van Afgevaardigden, deze week ook te kennen er werk van te willen maken. Maar of dat snel zal gebeuren, en de impact onmiddellijk zal zijn? Onwaarschijnlijk.

Populariteit

Zo legt de coronacrisis grote tekortkomingen in de Amerikaanse gezondheidszorg en arbeidsmarkt pijnlijk bloot, waar miljoenen niet of amper verzekerd zijn en van cheque naar cheque trachten te overleven, zonder vangnet van tijdelijke werkloosheid. Wat de crisis voorlopig nog niet aantast, is Trumps populariteit. Integendeel.

Uit de wekelijkse peiling van het vermaarde onderzoeksbureau Gallup blijkt dat 49 procent van de Amerikanen Trumps beleid goedkeurt. Dat is de hoogste score uit zijn presidentschap - voor het eerst ligt die ook hoger dan het percentage tegenstanders - en 5 procentpunten hoger dan enkele weken geleden.

Realitycheck

Anderzijds, in tijden van nationale crisis scharen de Amerikanen zich sowieso achter hun leiders. In tegenstelling tot Trump zagen alle naoorlogse presidenten hun populariteit dan met dubbele cijfers toenemen. Bij George W. Bush was dat na 9/11 zelfs met 35 procentpunten.

In deze coronatijden steeg ook de steun voor Andrew Cuomo, de gouverneur van het zwaar getroffen New York, van 44 naar 71 procent. Zijn dagelijkse persconferenties worden geroemd om hun feitelijkheid en empathie, waar het Trump niet zelden aan ontbreekt.

In zijn herverkiezingsstrijd trekt Trump zich op aan het feit dat ruim 90 procent van de Republikeinse kiezers hem onvoorwaardelijk blijft steunen. Donderdag raakte zelfs bekend dat Anthony Fauci, Trumps wetenschappelijke topadviseur, doodsbedreigingen krijgt omdat hij aanstuurt op harde lockdownmaatregelen.

Niettemin zal voor vele miljoenen 'vergeten mannen en vrouwen', die in 2016 massaal op Trump stemden, deze coronacrisis zonder twijfel een harde realitycheck zijn dat Trump geen medische en economische wonderen kan verrichten. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud