Gas blijft onmisbaar in groene energiemix

©Marco Mertens

Het behalen van de klimaatdoelstellingen is een én-énverhaal. Er is nood aan een duurzame, betaalbare en betrouwbare energiemix. ‘Gas is complementair met hernieuwbare energie en past perfect binnen dit scenario.’

Alleen een slimme energiemix kan onze energiebevoorrading waarborgen. De opwekking van hernieuwbare energie is immers weersafhankelijk. Minder zon en minder wind betekenen ook minder elektriciteitsproductie. Daarom speelt gas nog altijd een cruciale rol. De elektriciteit in ons land wordt voor ongeveer 25 procent opgewekt via gas. Gas zal ervoor zorgen dat de flexibiliteit en de leveringszekerheid van ons elektriciteitssysteem altijd verzekerd is.

Groen(er) gas

‘Overschakelen naar gas zorgt voor een forse verlaging van de uitstoot van fijnstof en NOx. Ook de CO2-uitstoot daalt. Daarnaast heeft de sector de wil om het product zelf te vergroenen’, vertelt Steven Van Caekenberghe, general manager Gas.be, de federatie die de gastransport- en distributienetbeheerders in ons land verenigt.

‘Groen gas faciliteert duurzame, betaalbare en betrouwbare oplossingen voor de toekomst. België telt inmiddels verschillende biogasinstallaties. Die installaties produceren groen gas via de vergisting van organisch materiaal zoals landbouw-, huis- en tuinafval. Dat gas kan daarna als energiebron ingezet worden.’

Biomethaan

Inmiddels duiken in ons land ook de eerste biomethaaninstallaties op die biogas nog verder opschonen. In Merksplas produceert afvalintercommunale IOK groen gas door de vergisting van GFT-afval. Dat gas kan rechtstreeks geïnjecteerd worden in het gasnet zodat particulieren, bedrijven en gemeenten er toegang toe krijgen.

‘Dit principe is vergelijkbaar met dat van zonnepanelen’, verduidelijkt Steven Van Caekenberghe. ‘Wanneer de productie hoger is dan het eigen verbruik plaatsen zonnepanelen overtollige energie op het elektriciteitsnet. Hetzelfde gebeurt met groen gas afkomstig van biomethaaninstallaties bij ondernemingen.’

In de toekomst zullen gebruikers groene leveringscontracten kunnen afsluiten voor gas, net zoals ze dat vandaag doen voor elektriciteit.
Steven Van Caekenberghe
general manager Gas.be

Groen gas is een hernieuwbaar alternatief voor gas en is even kwalitatief. Dat is goed nieuws voor het milieu. Maar ook voor de portemonnee. Het gebruik van groen gas vereist, naast de bouw van een biomethaaninstallatie, geen investeringen of veranderingen aan de bestaande gasinfrastructuur. De leidingen en de eindtoepassingen bij de verbruikers, van verwarmingsketels tot industriële installaties, werken ook met groen gas.

Een groot voordeel van een biomethaaninstallatie is dat ze 90 procent van de tijd in gebruik is. Wind- en zonne-installaties scoren met respectievelijk 10 procent en 26 procent een stuk minder.

Biomethaaninstallaties hebben ook positieve effecten op het milieu en de lokale economie. Ze creëren jobs, zorgen voor minder uitstoot van broeikasgassen, valoriseren afvalstromen en stimuleren landbouwers om over te schakelen op biologische landbouw.

‘Om al die redenen is groen gas niet weg te denken in de energietransitie. Dit is sowieso de toekomst, meent Steven Van Caekenberghe. ‘Er is geen jarenlang onderzoek nodig om de productie van groen gas in praktijk te brengen. De technologie wérkt en is direct inzetbaar. Dankzij het sterk geconnecteerde gasnetwerk kunnen we groen gas ook importeren uit onze buurlanden. Dat maakt het potentieel nog groter.’

Groene gasmarkt

Gas.be wil de markt van groen gas de komende jaren verder op gang trekken. Om de handel in groen gas te bevorderen en te vereenvoudigen werd het Green Gas Register opgericht. Op dit platform kunnen alle Belgische biomethaanproducenten zich vrijwillig registreren. Aan de hand van officiële garanties van oorsprong wordt de herkomst van het gas gewaarborgd. Op die manier kunnen organisaties aantonen dat het groen gas dat zij produceren, verwerken, verhandelen of gebruiken voldoet aan internationale duurzaamheidscriteria en bijdraagt aan de reductie van de CO2-uitstoot.

Steven Van Caekenberghe: ‘Dit register creëert transparantie en faciliteert mee de commerciële markt voor biomethaan. In de toekomst zullen gebruikers groene leveringscontracten kunnen afsluiten voor gas, net zoals ze dat vandaag doen voor elektriciteit. Er lopen momenteel verschillende marktstudies, maar we schatten dat het groen gas potentieel 20 tot 25 procent van de Belgische verwarmingsmarkt zal kunnen bedienen. Europese studies wijzen zelfs in de richting van 50 procent. Dat is een immens potentieel waarin we rotsvast geloven.’

En-énverhaal

‘De energietransitie kan alleen maar slagen wanneer we verschillende energie-oplossingen en -bronnen combineren’, concludeert Steven Van Caekenberghe. ‘Ook onze buurlanden beseffen dat dit een én-énverhaal is. De klimaatdoelstellingen kunnen we alleen maar tijdig behalen als we wind en zon aanvullen met andere energiebronnen zoals gas. Dat zal ook de komende jaren zo zijn.’

Gas als transporteur van hernieuwbare elektriciteit

Gas is een alternatief voor elektrisch rijden, maar het kan ook hernieuwbare stroom van windmolens en zonnepanelen opslaan en transporteren.

Gas maakt ons transport groener. CNG (samengeperst gas) als brandstof voor personenwagens en LNG (vloeibaar gas) in de transportsector zijn veel minder milieubelastend dan diesel en benzine.

‘Een auto op CNG stoot tot 77 procent minder fijnstof uit dan een dieselwagen’, zegt Steven Van Caekenberghe, general manager Gas.be. ‘CNG is ook een waardevol alternatief voor chauffeurs die de aankoop van een elektrische wagen uitstellen omwille van bijvoorbeeld de aankoopprijs of de relatief beperkte actieradius.’

Ook transportfirma’s stappen vaker over van diesel naar LNG. ‘Zowat alle grote merken bieden hun vrachtwagens tegenwoordig aan in LNG-versies. Gas maakt de volledige transportsector groener. Dat effect wordt nog versterkt als de sector overschakelt naar groen gas’, zegt Steven Van Caekenberghe.

Power to gas

Naast een alternatief voor elektrisch rijden kan gas ook hernieuwbare stroom van windmolens en zonnepanelen opslaan en transporteren. Gas.be pleit wat dat betreft voor een erkenning van de overheid voor innovatieve projecten.

Die extra stimulansen kunnen nuttig zijn om bijvoorbeeld power to gas-projecten in ons land op gang te brengen. Bij dit principe wordt de (overtollige) opgewekte energie van bijvoorbeeld windmolens omgezet in groene waterstof of, gecombineerd met CO2, in synthetisch methaan.

Die groene gassen kunnen worden opgeslagen en getransporteerd via het gasnetwerk en later en/of elders ingezet worden als bron voor groene elektriciteit, verwarming, industrie en brandstof voor voertuigen. Zo kan groene stroom veel langer bewaard worden dan bijvoorbeeld bij batterijen het geval is.

Steven Van Caekenberghe: ‘Het Belgische gasnetwerk kan hier vandaag al een rol in spelen. We kunnen in theorie ruimschoots al onze landgenoten van opgeslagen groene stroom voorzien via het gasnetwerk.’  

Minder pieken en dalen

Power to gas maakt de vraag en het aanbod van zonne- en windenergie meer stuurbaar. Door overtollig geproduceerde stroom tijdens piekmomenten met veel zon en wind op te slaan in gasvorm, en later in te zetten wanneer er minder zon en wind en dus ook minder productie is, worden de pieken en dalen van vraag en aanbod van hernieuwbare energie afgevlakt.

‘Dit toont aan dat elektriciteit en gas elkaar perfect aanvullen’, zegt Steven Van Caekenberghe. ‘Momenteel bestuderen verschillende partijen in ons land of een power to gas-pilootproject realiseerbaar is en wat daar bij komt kijken. Het potentieel van deze technologie is enorm. Het opslaan en transporteren van energie in gasvorm is alleszins een stuk kostenefficiënter dan elektriciteit door stroomkabels vervoeren.’

Advertentie
Advertentie