sabato

Geen job, wél een privéjet en kinderfeestjes van 5.000 dollar

©Dan Callister/REX Shutterstock

Geen job, maar wel een privéjet En kinderfeestjes van meer dan 5.000 dollar. schrijfster Wednesday Martin infiltreerde in de microkosmos van de rijke thuisblijfmoeders in New York die evengoed Xanax met witte wijn combineren als Chanel met Jimmy Choo. Haar boek 'Primaten van Park Avenue', In de VS een instantbestseller, verschijnt nu ook in het Nederlands. 'Rijkdom creëert een uniek soort angst.'

Bij zakenbank Goldman Sachs geven ze elkaar geen dolkstoot in de rug, maar word je frontaal neergestoken en stappen ze nadien gewoon over je lijk. Toch is, in vergelijking met de Upper East Side van New York, Goldman Sachs de hemel, aldus Wednesday Martin. De schrijfster en antropologe bestudeerde in de betonnen jungle van New York een stam hoogopgeleide, überrijke en machtsbeluste vrouwen. Haar pseudo-sociologisch-antropologische studie van de 'mean girl moms' in New York, getiteld 'Primaten van Park Avenue', werd een bestseller en leverde de schrijfster een filmdeal op.

'Hoewel ik sociologie en antropologie gebruik om de levens van een groep vrouwen te begrijpen, is dit geen wetenschappelijk onderzoek', zegt Martin aan de telefoon vanuit New York. 'Net zoals in mijn vorige boek over stiefmoeders - 'Stepmonster' - mix ik memoires met een wetenschappelijke inslag.' Dus geen wetenschappelijke onderzoeksmethoden of -resultaten, maar wél geestige persiflages op wetenschappelijk lingo. New Yorkers zijn 'eilandbewoners' die leven in 'verticale leefeenheden'. Central Park is het 'grote veld', plastisch chirurgen zijn 'lichaams- en gezichtssjamanen'. Nanny's worden 'alloparents' genoemd (niet-ouders die ouderlijke taken vervullen) en handtassen van tienduizenden dollars zijn 'amuletten'. Zo heb je meteen de componenten van 'Primaten van Park Avenue': een groep rijke vrouwen die allemaal rond de chique Park Avenue wonen.

Martins bewering dat sommige New Yorkse huisvrouwen van hun mannen eindejaarsbonussen voor hun ‘prestaties’ kregen, deed in de VS heel wat stof opwaaien. ©Getty Images

Valse krengen met chauffeur
Park Avenue vormt samen met de nabije Fifth Avenue een van de duurste straten van New York en de VS. 'Je hebt er chauffeurs, nanny's en helikoptervluchten naar The Hamptons', schrijft Martin. 'Muzieklessen voor tweejarigen, privédocenten voor driejarigen om ze voor te bereiden op het toelatingsexamen van de kleuterschool en consultants voor vierjarigen die niet weten hoe ze moeten spelen.' Verjaardagsfeestjes die 5.000 dollar kosten? Check. En dat is nog niets vergeleken met het shoppingbudget natuurlijk. 'Bij de vrouwen die ik ken, is het niet ongewoon om in één dag 10.000 dollar te spenderen bij Bergdorf Goodman of Barneys', aldus Martin.

Martin zag zich een achttal jaar geleden 'genoodzaakt' van Lower Manhattan naar 900 Park Avenue te verhuizen. Haar man, een manager bij een investeringsfonds, werkte in de buurt, haar schoonouders wonen er en ze wil haar jonge zoon in een goede public school krijgen.

Martin bleek een buitenbeentje in de Upper East Side. Na haar doctoraat in de vergelijkende literatuurwetenschap en culturele studies met een focus op antropologie, deed ze jarenlang marktonderzoek in de reclamewereld. Later schreef ze voor magazines als de New York Post en Psychology Today. Toen ze naar de Upper East Side verhuisde, was ze freelanceschrijfster.

Maar de meeste 'mean girl moms' hadden gewoon géén job. Maar wél een chauffeur. Met merkbaar plezier en zonder schroom beschrijft Martin hoe de 'valse krengen' er steeds piekfijn uitzien en hooghartig haar outfits keuren, om ze vervolgens te negeren. 'Ik was de enige die haar kind wegbracht met een haarband en de vouwen van de lakens nog in mijn gezicht gedrukt.'

Wednesday Martin werd al snel zelf een competitieve en op haar uiterlijk gefocuste vrouw: ’Ik mat me langzamerhand een nieuwe identiteit aan.’‘ ©AFP

Apen met olievaten
Het dieptepunt van haar nieuwkomersstrijd legde de kiem voor het boek. Na een supermarktbezoek, met een bungelende plastic zak bananen en een pak melk in de handen, werd ze hardhandig van het voetpad geduwd door een oudere, chique vrouw met een Birkin-tas van Hermès als pardonnerend pantser. 'Het is een machtsspel', aldus Martin. 'Wie gaat als eerste opzij? Ik moest denken aan het intimidatiegedrag van de beroemde chimpansee Mike, die jarenlang werd bestudeerd door de Engelse antropologe Jane Goodall. Als buitengesloten nieuwkomer ontdekte Mike bij toeval enkele lege olievaten. Hij begon erop te slaan en intimideerde op die manier de andere chimps. In geen tijd klom hij op tot het alfamannetje van de groep.'

Dus kocht Martin haar versie van de olievaten. Jawel, een Birkin-tas van 30.000 dollar, 'bijna een kwart van het schoolgeld van een privéschool'. In het daaropvolgende hoofdstuk zeurt Martin bladzijden lang over de voordelen van een Birkin-tas, wat na een tijdje niet alleen ronduit naar productplacement begint te ruiken maar vooral bewijst hoe Martin zich door het luxewereldje van de Upper East Side liet meeslepen.

Ze verloor immers niet alleen het contact met haar vroegere vriendinnen, maar ook - zo schrijft ze - haar analytische afstand. Ze begon zich te kleden als de vrouwen die haar eerst met afschuw vervulden. 'Zoals iedereen die naar een nieuwe plek verhuist, mat ik me langzamerhand een nieuwe identiteit aan', zegt ze. 'Uiteindelijk was ik veel meer binnengedrongen in de cultuur dan ik voor mogelijk hield.'

Op den duur word je ook immuun voor luxe, vindt Martin. 'De eerste keer dat je een appartement binnenwandelt dat zo groot is dat je in de living een luchtkasteel kan plaatsen, is dat choquerend. De tweede keer is het verrassend. De derde keer begin je er gewoon aan te worden.'

Toch heeft Martin wel nog oog voor de roddels en de smeuïge details van de levensstijl van de 1 procent rijksten, die zo uit tv-series lijken te komen. Zo lees je dat de afdeling van de Anonieme Alcoholisten zich tussen de ingangen van Prada en Ralph Lauren aan Madison Avenue bevindt. 'Mama's in Chanel en Céline en Valentino steken hun kinderen in de opvang drie huizenblokken verder om de bijeenkomsten te kunnen bijwonen.'

Vooral op het drinkgedrag, al dan niet gecombineerd met kalmeringspillen, zoomt Martin met plezier in: 'Bij de knutselstudio's waar mama's hun kinderen mee naartoe nemen voor verjaardagsfeestjes wordt al vanaf 11 uur 's ochtends wijn geschonken.'

‘Op den duur word je immuun voor luxe’, vindt Wednesday Martin. ‘De eerste keer dat je een appartement binnenwandelt dat zo groot is dat je in de living een luchtkasteel kan plaatsen, is dat choquerend. De tweede keer is het verrassend. De derde keer begin je het gewoon te worden.’ ©Dan Callister/Rex Shutterstock

 

Keuzestress
Toch is 'Primaten van Park Avenue' (soms) meer dan 'Gossip Girl' voor volwassenen of een afkooksel van reality-tv als 'Real Housewives': het boek choqueert met een blik in een wereld waar vrouwen onder immense druk staan om perfect te zijn. 'Wie is de beste moeder?', zegt Martin. 'Wie krijgt zijn kind in de beste school? Wiens kind is het gelukkigst? Soms lijkt er weinig plezier in het moederschap van deze vrouwen te zitten.' En dat komt omdat deze moeders zich letterlijk alles kunnen veroorloven. Ironisch genoeg zijn het de mensen van wie je verwacht dat ze de minste stress hebben die net onder immense druk staan, zegt Martin. 'Ik dacht ook eerst dat als je veel geld had, je leven automatisch minder stressvol werd. Maar dat bleek niet zo. Meer zelfs: hoe rijker je bent, hoe meer opties je hebt. Je kan alles kopen: de veiligste auto, het beste organische voedsel of de ideale buggy. Maar wat kies je? Geld creëert een uniek soort angst. Zodra ik dat begreep, kreeg ik meer sympathie voor de moeders.'

De Upper East Side in een notendop: survival of the fittest. Bijna letterlijk: ook de druk om er goed uit te zien is immens, zegt Martin. 'Behalve in Hollywood is er nergens zo veel druk op vrouwen om er slank, mooi en jong uit te zien als in de Upper East Side.'

En de mannen? Die staan erbij en kijken ernaar. 'Eigenlijk komen de uiterst succesvolle mannen altijd wat afwezig en verveeld over', schrijft Martin, 'omdat ze dat inderdaad zijn. Door de overdaad aan beeldschone vrouwen die zich voortdurend inspannen om mooi voor hen te zijn.' 'Manhattan-geisha's', zo doopt Martin de vrouwen in haar boek. 'Ook zij leren hoe ze mooi en begerenswaardig kunnen zijn voor een man', aldus Martin. Vrouwen als accessoire voor hun mannen, van wie ze afhankelijk zijn. Zowel economisch als sociaal: hoe hoger de status van manlief, hoe hoger die van de vrouw.

Het is voor deze vrouwen niet ongewoon om in één dag 10.000 dollar te spenderen. Een fractie van het jaarlijkse budget om er goed uit te zien: aan kappers, visagisten, personal trainers en botox geven deze 'Manhattan-geisha's' wel 95.000 dollar uit.

Martin maakt zelfs gewag van 'eindejaarsbonussen' voor vrouwen, een soort premie zoals hun mannen die krijgen bij de banken en beurshuizen waarvoor ze werken, afhankelijk van hun prestaties. Zijn de kinderen terechtgekomen in goede scholen? Werd het huishoudbudget goed besteed? Indien het antwoord positief is, krijgen de huisvrouwen aan het eind van het jaar een bonus.

Die beweringen leidden tot heel wat controverse in de VS. Het bleek moeilijk ze te staven of vrouwen te vinden die zo'n bonus kregen. Andere kritiek op Martins boek: ze zou zich te veel voordoen als antropologe, terwijl ze nooit doctoreerde of een diploma in de antropologie behaalde (wel in de vergelijkende literatuurwetenschappen). Bovendien zou ze zélf een Manhattan- geisha zijn die door haar man werd onderhouden, zou ze te hard zijn voor de vrouwen, zouden details uit het boek onjuist zijn en te veel gefictionaliseerd voor een non-fictieboek.

Over die tegenwind is de schrijfster kort: 'Wat ik heb geschreven, zijn memoires, geen journalistiek of wetenschap. Ik heb alles gedaan om de identiteit van de betrokkenen te beschermen. Dus heb ik de chronologie wat aangepast en verscheidene details samengevoegd. Wie dat daarom minder accuraat noemt, moet maar leren wat memoires precies zijn.'

Dat Martins geloofwaardigheid een knauw kreeg, tastte haar boekenverkoop niet aan, integendeel. En de verfilming van 'Primaten van Park Avenue' moet over anderhalf jaar klaar zijn. Intussen heeft ze al een nieuwe roman uit, 'over een jonge vrouw in de East Village aan het eind van de jaren tachtig'.

Naar eigen zeggen heeft Martin onder de vrouwen die ze vakkundig beschrijft als krengen, nog vriendinnen overgehouden. 'Ik heb ze proberen te begrijpen. Ik was zelf een van die vrouwen. Ook al omdat ik, zodra ik besliste dat ik alles zou neerschrijven, de hulp van die vrouwen heb gevraagd. Ze wisten dus wat ik aan het doen was en ze hebben me geholpen. En ze hebben me gefeliciteerd met het eindresultaat.'

Haar Birkin-handtas verkocht Martin intussen. En ze woont nu aan de andere kant van het park, aan de West Side. 'Het is er veel relaxter. Ik voel me nooit meer underdressed.'

'Primaten van Park Avenue' is uit bij Prometheus, 17,5 euro.

Lees verder

Advertentie
Advertentie