sabato

'Geen enkele Belg heeft dit'

Hoeveel Joris Ide en zijn zoon Enzo hebben betaald voor de manufactuur IMH en het horlogemerk Julien Coudray komen we niet te weten. ‘We hebben het met de smile betaald. Zo’n bedrijf zelf oprichten is onmogelijk.’ ©Emy Elleboog

De West-Vlaamse zakenman Joris Ide verwende zichzelf met een uniek nieuwjaarsgeschenk. Hij kocht zowel een exclusief Zwitsers horlogemerk als een plaatselijke manufactuur. Sabato ging op bezoek in de wereld van kleine afmetingen en grote prijzen.

'Er zijn wel tien Belgen met een wijngaard in Bordeaux. Maar er is er slechts één die dit heeft. Kijk eens rond.' Joris Ide (55) loopt zichtbaar trots tussen de machines van zijn Zwitserse 'manufacture d'horlogerie' IMH.

Vijfentwintig gespecialiseerde arbeiders, allemaal in witte labjassen, maken er voor de grote namen uit de horlogewereld componenten en volledige prototypes voor luxehorloges. Van a tot z. Een klomp goud vervelt in dit fabriekje tot een statussymbool van wel 1 miljoen euro. Alleen het lederen armbandje en het saffierglas worden niet hier vervaardigd. In het orderboekje ronkende namen als Vacheron Constantin en Rolex. Als zij bepaalde onderdelen niet met hun machines gemaakt krijgen, geven ze het in onderaanneming aan IMH.

Geen ziel meer
Net na de jaarwisseling tikte Ide dit staaltje vakmanschap op de kop in Le Locle, tussen Neuchâtel en de Franse grens. Le Locle is het centrum van de Zwitserse horlogerie waar heel wat grote groepen een vestiging hebben. 'Dit is uniek', zal Ide verscheidene keren zeggen. 'Er bestaan wel meer manufacturen, maar die zijn in handen van de grote luxegroepen zoals Swatch of Richemont. Wij zijn onafhankelijk. Bovendien hebben wij als enige 46 verschillende horlogemetiers onder dak. Van het design tot de afwerking in email. Niemand heeft dit.'

©Emy Elleboog

Ide neemt ons mee naar een draaibank. Cilinders staal, goud of platina gaan de machine in en worden gedraaid en gefreesd tot minuscule radertjes en schroefjes. Soms fijner dan een tiende van een millimeter. Ide tuurt door de microscoop. 'Dit stukje is zo klein dat je met het blote oog niet kan zien wat het is', glundert hij. 'Ik heb iets met techniek. Vroeger deed ik in landbouwmachines en staalplaten. Eigenlijk is dat niet zoveel anders dan deze manufactuur. Het zijn dezelfde machines, die anders worden gebruikt.'

Een belangrijk verschil met zijn industriële activiteiten is wel 'tijd'. De creatie van een luxehorloge is monnikenwerk. Voor een basis mechanisch polshorloge met drie wijzers zijn er al 150 componenten nodig. Voor stuks met meerdere 'complicaties' - ingewikkelde functionaliteiten zoals een eeuwigdurende kalender of tweede tijdzone - loopt dat op tot 300. En voor elk stuk zijn er minstens tien bewerkingen.

IMH is een creatie van de Franse horlogemaker Fabien Lamarche. Nadat hij een halve carrière lang de grote uurwerkgroepen had geholpen met het industrialiseren van hun productie en het ontwerpen van prototypes - onder meer voor Roger Dubuis en Zenith - wilde hij terugkeren naar het echte metier. 'Zelfs voor heel dure horloges streeft men naar industrialisatie. Er zit geen ziel meer in. In mijn manufactuur wil ik dat de arbeider aangeeft of de machinaal gemaakte componenten passen in het horloge. En dat hij het geduld heeft om dat ene tandrad indien nodig nog een vierde of vijfde keer manueel te polijsten.'

Elk Julien Coudray-horloge is van puur goud of platina, zowel de kast als het volledige binnenwerk. Dat heeft een stevig prijskaartje: van een paar honderdduizenden tot een miljoen euro. ©Emy Elleboog

Vriend van Da Vinci
In 1998 richtte Fabien Lamarche zijn manufactuur op. Die metiers gebruikt hij sinds 2012 ook in zijn eigen, bijzonder exclusieve horlogemerk Julien Coudray. Die naam verwijst naar de Fransman - en vriend van Leonardo da Vinci - die in opdracht van koning Frans I een draagbaar horloge bedacht dat op een dolk kon worden bevestigd. Lamarche zette die pionierstraditie op zijn manier voort door het eerste massief platina uurwerk ooit te maken. En elke Julien Coudray is van puur goud of platina, zowel de kast als het volledige binnenwerk. Uniek in de wereld. En dat heeft een stevig prijskaartje: van een paar honderdduizenden tot 1 miljoen euro.

Het design is telkens klassiek, op één uitzondering na. Om zich te onderscheiden van de concurrentie pakt Julien Coudray uit met veelvoudig gebruik van email op de wijzerplaat. 'Wij gebruiken de techniek van email 'grand feu', waarbij het email verhit wordt tot 800 °C. Zo blijft de tekening wel 200 jaar bewaard', zegt Lamarche. 'Klanten kunnen hun eigen tekening bestellen.' Hij neemt er een fabelachtig gedetailleerde wijzerplaat van een tijger bij. 'Hier is onze emailleur drie maanden mee bezig geweest.'

'Als je dit ziet, en je hebt al een horlogemerk, dan wil je dit toch kopen?', kijkt Ide in onze richting. De West-Vlaming heeft sinds begin dit jaar de Lebeau-Courally om zijn pols ingeruild voor een Julien Coudray. 'Slechts tijdelijk', verzekert Joris Ide. 'Binnenkort doe ik er om elke pols één, zoals de echte.'

Ook Enzo Ide draagt een Julien Coudray. De 23-jarige zoon van Joris is al langer een horlogeverzamelaar en een opvallende aanwezige in Zwitserland. Hij wordt klaargestoomd om de luxeafdeling en de rest van het familiefortuin te beheren. Sinds de overname brengt hij wekelijks een of meerdere dagen door in Le Locle. Een rolverdeling tussen vader en zoon is er niet echt. 'De ene snijdt in het bedrijf, de andere geneest', lachen ze. Vorige week ging het resterende 40 procent-belang in hun staalgroep (Joris Ide Steel) de deur uit. Ook voor dat geld zullen Joris en Enzo een doel moeten vinden.

Les petits Belges
De overname van IMH kan op erkenning rekenen in de wereld van de haute horlogerie. Hoe kan een Belg - een zakenman die fortuin maakte met staalplaten nota bene - dit stukje Zwitsers erfgoed op de kop tikken? Ide zit pas zes jaar in de luxesector. In 2009 kocht hij Lebeau-Courally, een Luikse fabrikant van jachtwapens. De West-Vlaming bouwde er een luxegroep rond met uurwerken, lederwaren en zijden sjaals.

'Ide is als een locomotief. Als hij ergens interesse voor heeft, gaat hij recht op zijn doel af', vertelt zijn rechterhand, Jacky Bonami. IMH was eigendom van de Franse luxeholding EPI - dat onder meer eigenaar is van het champagnemerk Piper-Heidsieck en de schoenenfabrikant J.M. Weston - en een reeks Amerikaanse investeerders. Maar er was onenigheid over de te volgen weg. De aandeelhouders hadden een akkoord met enkele Singaporezen.

©Emy Elleboog

Maar toen die talmden om met geld over de brug te komen, zag Ide zijn kans schoon. 'Snelheid is alles', vertelt de ondernemer. 'Men kende les petits Belges al een beetje. We laten onze horloges van Lebeau-Courally in Zwitserland produceren en zijn al langer op zoek naar een manufactuur. Maar vooral, wij konden wél geld op tafel leggen. In twee weken was de deal rond. De Singaporezen hebben ons nadien nog overboden, tevergeefs.'

Hoeveel Ide betaald heeft voor de manufactuur en het horlogemerk komen we niet te weten. 'We hebben het met de smile betaald. Zo'n bedrijf zelf oprichten is onmogelijk.'
'Als zoiets op je weg komt, word je gedwongen om te kiezen', vertelt Ide later bij de lunch. 'Doe je de investering, dan krijgt Lebeau-Courally plots een veel grotere dimensie. Ben je niet bereid geld op tafel te leggen, dan zit je in achteruit. Dan moet je eerlijk zijn en kan je maar beter met het hele avontuur stoppen.'

Altijd miserie
De luxepoot van Ide verdubbelt meteen in omvang. 'Het is allang geen hobby meer.' Hij heeft de toekomst uitgetekend. Vooral Lebeau-Courally moet zijn vleugels uitslaan. Alle horloges van dat merk worden voortaan gemaakt in de eigen manufactuur. Dat wordt het verkoopargument voor de uurwerken, waarvan de prijs varieert tussen 4.000 en 150.000 euro. 'Om vroeger credibiliteit te hebben, verwezen we naar de geschiedenis van de wapens van Lebeau-Courally en lieten we de uurwerken in Zwitserland maken', zegt Ide. 'Nu hebben we zelf het ambacht in huis. We worden voortaan veel serieuzer genomen. En we kunnen sneller ontwikkelen. Nu lachen ze niet meer met ons. Tegen de horlogebeurs Basel World (van 19 tot 26 maart - nvdr) zullen we met IMH al een nieuwe lijn ontworpen hebben. Ik heb genoeg ervaring in industriële activiteiten om te weten dat ik liever alles zelf doe. Er is altijd miserie als je iets in onderaanneming geeft.'

Twee van mijn vrienden, Filip Balcaen en Marc Coucke, werden onlangs miljardair. Ik vrees dat ik mijn geld te graag uitgeef om dat ooit te bereiken.
Joris Ide

Lebeau-Courally mikt op een verkoop van '1.000 à 3.000 polshorloges per jaar'. Vandaag zijn dat er jaarlijks 300.
Ide komt ook een stapje dichter bij zijn droom om wereldwijd eigen winkels te hebben. 'Nu hebben we er één, in Knokke. Ik wil naar een tiental zaken: in Antwerpen, Brussel, Parijs, Cannes of St-Tropez, Londen, Puerto Banus (Marbella), Hongkong, New York en Tokio. In deze branche en met onze prijsklasse moet je wereldwijd gaan. Om de hoge kostprijs van zo'n winkel te verantwoorden heb je eerst een breed gamma nodig. Dat hebben we stilaan. De lederwaren doen het bijvoorbeeld zeer goed. Dat creëert passage in je winkels.'

En Julien Coudray? Dat merk wordt nog boven Lebeau-Courally gepositioneerd, voor de rijke collectioneurs. (Ide pakt horlogemaker Lamarche bij de arm vast) 'Wij gaan zorgen dat het fabriekje draait, klanten zoeken voor onze componenten. En jij moet met de meest fabuleuze en zotte ontwerpen komen voor Julien Coudray. Vijfentwintig stuks per jaar gaan we ervan verkopen, niet meer.'

Hij grijpt een vuistdik naslagwerk. 'Ik heb hier een boek met de meest exclusieve horloges ter wereld, gerangschikt volgens prijs, beginnend bij de 'goedkopere'. Nu staan we met Julien Coudray ergens middenin. Over enkele jaren wil ik achterin staan.' Deze horloges moeten via particuliere verkoopbijeenkomsten een collectioneur vinden. 'Het cliënteel voor een horloge van 1 miljoen euro is veel kleiner. Ik schat dat er in ons land 20 à 25 rondlopen. (glimlacht) Ik heb mijn eerste exemplaar al verkocht in België, ja.'

Hoeveel Joris Ide en zijn zoon Enzo hebben betaald voor de manufactuur IMH en het horlogemerk Julien Coudray komen we niet te weten. ‘We hebben het met de smile betaald. Zo’n bedrijf zelf oprichten is onmogelijk.’ ©Emy Elleboog

Miljardair
Wie zal dat willen kopen? De verkoop van luxehorloges heeft het moeilijk in Rusland en Saudi-Arabië door de terugvallende olieprijs. Ook in China zag het er al beter uit. En de devaluatie van de Zwitserse frank maakt de horloges duurder. 'Wat is er vandaag iets waard?', vraagt Ide luidop. 'Zaken die uniek zijn. Een Ferrari waarvan er duizend exemplaren bestaan, is 300.000 euro waard. Voor een model met slechts één tot tien stuks mag je aan de prijs één of twee nullen toevoegen.'

'Heb je goed rondgekeken in de manufactuur? Er is zoveel potentieel. Er ligt voor honderdduizenden en honderdduizenden euro componenten te wachten op assemblage. De vorige aandeelhouders hebben het commercieel niet uitgebouwd. Wij gaan de verkoop nieuw leven inblazen. Geloof mij, ik heb mijn hele leven niets anders gedaan dan verkopen.'

©Emy Elleboog

De manufactuur en de twee horlogemerken zijn een gedroomd statussymbool voor de ondernemer. Maar zal Ide ook geld verdienen aan zijn luxe-investeringen? 'Op korte termijn niet', zegt Bonami. 'Dat is ook de bedoeling niet. We moeten opboksen tegen de groten in de luxesector. Dus zullen we nog even geld moeten bijsteken. Maar we zitten hier voor de lange termijn. We willen waarde creëren. Zorgen dat het geheel meer is dan de som van de onderdelen. Als je daarin slaagt, heb je altijd iets om op terug te vallen als je móét verkopen. Als ons avontuur lukt, dan hebben we over vijf tot tien jaar iets opgebouwd waar grote groepen in geïnteresseerd kunnen zijn.'

'Ik ben net 55 geworden', zegt Joris Ide. 'Of je dat wilt of niet, je komt stilaan in een andere categorie. Ik brak onlangs mijn pols en de dokter waarschuwde meteen: 'Je bent niet meer van de jongste, de revalidatie zal langer duren.' Hij heeft nog gelijk ook, verdorie. Eén keer per week kan ik nog 16 à 17 uur werken, maar alle dagen lukt niet meer. En ik slaap graag in mijn eigen bed.'

Maar aan stoppen denkt de ondernemer niet. 'Ik zal altijd maar blijven duwen aan mijn bedrijven. Zodat ze, net zoals een sneeuwbal, kunnen blijven groeien. Twee van mijn vrienden, Filip Balcaen van IVC en Marc Coucke van Omega Pharma, werden onlangs miljardair met de verkoop van hun bedrijf. Daar ben ik nog lang niet, daarvoor moet ik toch nog wat werken hoor. En ik vrees dat ik mijn geld te graag uitgeef om dat ooit te bereiken.'

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie