sabato

De verroeste schat

Het Louwman Museum in Den Haag omvat ‘s werelds grootste collectie auto’s van vóór 1910. De verzekerde waarde van de autocollectie gaat richting 1 miljard euro. ©RV.

Je vindt er een elektrische auto uit 1905, de Cadillac Fleetwood van Elvis met treeplanken met een lichtorgel, en de Aston Martin uit James Bonds 'Goldfinger'. Maar de meest opzienbarende auto in deze ongelofelijke particuliere autocollectie is een aftandse, bijna opgeroeste Toyota.

'We hebben hem vier jaar geleden met man en macht uit een stal nabij Vladivostok gehaald', zegt Ronald Kooyman, de directeur van het Louwman Museum in het Nederlandse Den Haag. 'Bij de kleinzoon van een Siberische boer die hem kort na de Tweede Wereldoorlog op zijn akker was beginnen te gebruiken. Ik was getipt toen hij te koop werd aangeboden in een lokaal blaadje. In mijn oudste spijkerbroek heb ik de reis van twee dagen aangevat, samen met een lokale expert in logistiek en iemand van het Britse consulaat in Moskou die de gang van zaken kent bij de Russische douane en nuttige contacten ter plaatse had. Er zaten Amerikaanse boorddocumenten in de auto, en de eigenaar wist niet eens dat het een Toyota was - we hebben hem dat ook niet verteld. Zowat de prijs van een middenklassewagen hebben we ervoor neergeteld, een behoorlijk bedrag dus, al hadden we er nog meer voor over. Ook hem uit Rusland weg krijgen was niet eenvoudig: voor een auto van meer dan 50 jaar is toestemming van het ministerie van Cultuur vereist. En sommige ambtenaren moesten wat geholpen worden, als je begrijpt wat ik bedoel.'

Evert Louwman kon zijn museum uitbouwen omdat zijn familie als een van de eerste rotsvast geloofde in Toyota toen dat merk hier 50 jaar geleden neerstreek. ©RV.

Zes maanden later opende een tevreden Kooyman samen met Evert Louwman (73), de eigenaar van het Louwman Museum, de container met daarin de Toyota die met haken, ogen en veel niet-originele onderdelen aaneenhing. De oldtimer had meer dan 8.000 kilometer per trein, vrachtwagen en boot afgelegd voor hij in het museum aankwam. 'Dit is de enige overgebleven Toyota AA: de allereerste personenauto die Toyota tussen 1936 en 1943 heeft gebouwd. De museale waarde is enorm. Iedereen dacht dat hij niet meer bestond. Zelfs het Toyota-museum in Japan liet replica's bouwen om bezoekers hun eerste auto te tonen.'

D'Ieteren van Nederland
De Toyota AA restaureren zullen ze niet doen, ook al staat hij op wielen van een Russische truck. De nadruk in het Louwman Museum ligt immers op conservatie, niet op restauratie. En meer patina dan dit is moeilijk in te denken.
Ook de emotionele waarde van de Toyota overtreft die van welke andere bolide in de tempel van Evert Louwman. Anders dan vele anderen geloofde zijn vader Piet rotsvast in Toyota toen het merk vijftig jaar geleden in Europa neerstreek. En het was vooral met Toyota dat ze sinds 1964 het grote geld verdienden. Geld waarmee Evert Louwman deze collectie kon vergaren.

Het Louwman Museum in Den Haag omvat ‘s werelds grootste collectie auto’s van vóór 1910. De verzekerde waarde van de autocollectie gaat richting 1 miljard euro. ©RV.

De Louwmannen zou je de evenknie kunnen noemen van D'Ieteren in ons land. Piet Louwman begon in 1923 als importeur en distributeur van Dodge en Chrysler. Later zou de familie ook de merken DeSoto, Imperial, Moon, Pierce-Arrow, Alfa Romeo, Triumph, Toyota, Lexus, Suzuki, TVR, Morgan, Maserati en McLaren verdelen. In 1934 kocht Piet Louwman een Dodge Touring Car uit november 1914, de eerste maand waarin de broers Dodge auto's produceerden. Een bijzonder exemplaar, met tal van opties zoals een hellingshoekmeter op het portier, elektrische verlichting, een 'dynastart', zijruiten van geslepen glas, twee waarschuwingsfluiten, bumpers en een optilbaar 'fat man's steering wheel' om comfortabel in en uit te stappen. Louwman plaatste de klassieker in zijn toonzaal om potentiële klanten te lokken. Hij staat nu in het museum, dat sinds 2010 toegankelijk is voor het publiek, als de auto waarmee het allemaal begon. De collectie telt vandaag zo'n 250 historische en betekenisvolle auto's.

Bijna 1 miljard euro
De collectie - die aanvankelijk werd uitgebouwd met de opmerkelijkste en zeldzaamste inruilwagens van klanten, later via gerichte aankopen en veilingen - is breed. 'De geschiedenis van de automobiel vertellen was van meet af aan de doelstelling', zegt Kooyman. En dus zijn alle periodes, alle productielanden en alle koetswerkvormen vertegenwoordigd, te beginnen met de paardenloze voertuigen waarvan mensen dachten: 'Dat kan toch niet?' 'Onze De Dion Bouton uit 1887 is een van de oudste bestaande auto's', zegt Kooyman. 'We hebben 's werelds grootste collectie auto's van vóór 1910.'

De verzekerde waarde van de autocollectie van de familie Louwman gaat intussen richting 1 miljard euro. Alleen al in de inkomhall van het museum - een sterk staaltje architectuur van de Amerikaan Michael Graves - staat voor een vermogen. Alle autoproducerende landen zijn netjes vertegenwoordigd. Een Franse Citroën DS uit 1958 staat er vredevol naast een Duitse Lloyd Alexander TS uit datzelfde jaar. Een Chevrolet Corvette 427 Sting Ray (1966) uit de Verenigde Staten wordt er mooi gepresenteerd naast een Jaguar XK120 Fixed Head Coupé (1952) uit Groot-Brittannië. En de Lancia Astura Pininfarina 'Tipo Bocca' (1937) uit Italië matcht er mooi met een Toyota 2000 GT (1968) uit Japan.

Mercedes-Benz SSK 1929. ©RV.

Best of show
'Sommige auto's komen hier ook wel buiten', zegt Ronald Kooyman. 'Vorige maand nog reed Evert Louwman de Mille Miglia, de historische rally tussen Brescia en Rome, in zijn Mercedes SSK uit 1929. Zijn vrouw, barones Josine van Dorth tot Medler, bestuurde een Alfa Romeo 6C 1750 uit 1931, terwijl hun dochter Quirina aan het stuur zat van een Aston Martin DB3 uit 1952. 'Met onze auto's nemen we ook deel aan de 'London to Brighton Veteran Car Run' en de 'Bugatti Rally'. Die laatste is niet zo toevallig uitgekozen: in het Louwman Museum staan zes Bugatti's, onder meer ook de Type 50 die in 1964 'Best of Show' werd op het concours d'élégance van Pebble Beach in California.

De geschiedenis van de automobiel vertellen was van meet af aan de doelstelling. We hebben 's werelds grootste collectie auto's van vóór 1910.
Ronald Kooyman
Directeur van het Louwman Museum

Ook technische mijlpalen vormen een rode draad doorheen het museum. 'De elektrische Hedag uit 1905 reed in Amsterdam rond als taxi', zegt Kooyman. 'Er waren in die dagen 25 oplaadpunten. De Detroit Electric (1912) had een actieradius van 160 kilometer. En in 1927 was er al een hybride Woods Dual Power.' Maar ook de eerste auto met een zescilinder, de eerste vierwielaandrijving én het eerste vierwielremsysteem zijn present: een Nederlandse Spyker, ontwikkeld door de Belgische ingenieur Joseph Valentin Laviolette.

Pullman van Churchill
En welke verzamelaar zou er de Mercedes-Benz Type Nürburg 500 (1933) van Keizer Wilhelm II van Duitsland niet willen hebben? Of de Humber Pullman (1954) van Churchill? Of Elvis' laatste Cadillac Fleetwood (1976), compleet over the top met te veel chroom, treeplanken met een lichtorgel en dashboardverlichting die reageert op muziek? Ook de Darracq (1904) uit de cultfilm 'Genevieve' is persoonlijk bezit van Louwman, net als de Desoto-taxi (1946) uit 'The Godfather'; een van de vier geproduceerde Aston Martin DB5's (1964) voor James Bond in de film 'Goldfinger'. En de Baja Boot Buggy (1971) van Steve McQueen, met op de muur erachter zijn wijze woorden: 'Racing is Life. Anything that happens before or after is just waiting.'

Louwman vond geregeld het onvindbare. In een ruimte die is voorbehouden voor Italiaanse schoonheden staat een compleet originele Ferrari 275 GTB Lightweight (1965) in originele lak en op zijn eerste banden - 'Een Van Gogh overschilder je toch ook niet?', aldus Kooyman. De Ferrari 500 Superfast (1965) met aangepaste vierlitermotor en een speciaal ontwikkelde groene kleur werd besteld door wijlen prins Bernhard. De 166 Inter Coupé Touring (1949) is de negende productiewagen van Ferrari. Ook het ijzeren raamwerk waarin het plaatwerk voor een Ferrari 250 GTO werd geslagen, wist Louwman te bemachtigen. Maar die GTO zelf, een van de meest gezochte collectieauto's ter wereld, valt op door zijn afwezigheid. 'We vinden hem overgewaardeerd', aldus Kooyman. 'Een wagen zoals onze Duesenberg Model SJ Lagrande Dual-Cowl Phaeton (1935) is nog zeldzamer. Nu, dat betekent niet dat ik zo'n GTO hier niet wil natuurlijk.'

Duesenberg, model SJ Lagrande Dual-Cowl Phaeton. 1935. ©RV.

Op de begane grond, bij de 'American glamour' en 'Europese chique', staat wellicht de gekste én duurste auto die ooit gebouwd werd: 10.000 tot 15.000 pond in 1910 - omgerekend zo'n 1,1 miljoen euro van vandaag. De Brook Swan Car heeft een carrosserie die een zwaan voorstelt, met voorts onder meer motieven van een lotusplant, spookachtige lampen, een Gabriël-hoorn, een scheepstelegraaf om met de chauffeur te communiceren en een snavel die stoom spuit, om plaats te ruimen. Een ideetje van Robert Nicholl 'Scotty' Matthewson, een rijke, excentrieke Schot die in Calcutta woonde, om de plaatselijke elite te choqueren. Tijdens zijn eerste rit veroorzaakte de auto zo'n chaos dat de politie meteen ingreep, waarna Matthewson hem verkocht aan de maharadja van Nabba, die hem zeventig jaar bijhield.

Museum of the Year
Het Louwman Museum kreeg de voorbije jaren een rist onderscheidingen, onder meer de FIA Heritage Award en de prijs voor Museum of the Year 2013 van de International Historic Motoring Awards. De reiswebsite TripAdvisor noemt het de beste attractie van Den Haag. 'Dat komt omdat de auto de geschiedenis zo heeft gevormd en de maatschappij veranderd', zegt Kooyman. Ook het museum wil een eeuwenlange geschiedenis schrijven. De auto-ondernemer regelde het zo dat zijn collectie nog 'minstens 200 jaar te zien zal zijn'.

Louwman Museum, Leidsestraatweg 57, 2594 Den Haag, Nederland. Open van dinsdag tot en met zondag van 10.00 uur tot 17.00 uur. www.louwmanmuseum.nl

Lees verder

Advertentie
Advertentie