sabato

'De meest visionaire designer ter wereld'

Voor de Amerikaanse meubelproducent Herman Miller ontwierp Béhar een stoel waarvan hij de rugleuning volledig perforeerde. Resultaat: je hebt bijna de helft minder materiaal nodig.

In de maand augustus duikt Sabato in de archieven en zet het invloedrijke designers en hun werken in de kijker. De Zwitserse Silicon Valley-designer Yves Béhar dook eerder al op in de top 25-Visionairslijst van Time Magazine en Forbes noemde hem in 2014 de meest invloedrijke industrieel designer ter wereld.

Als het van de Zwitserse ontwerper Yves Béhar afhangt, hebben we binnenkort allemaal robots in huis. 'Pas op, de robots waar ik aan werk, zullen er niet uitzien als humanoïden', zegt de designer vanuit San Francisco. 'Beeld je dus geen hoofd, benen of grappige voetjes in. Robots zullen stukken hardware of zelfs meubels zijn die volledig in ons interieur opgaan. De technologie in ons huis zal taken van ons overnemen: naar de supermarkt gaan en boodschappen terugbrengen zal geregeld worden en je huishoudster binnenlaten gebeurt automatisch.'

Van een designer met een visie gesproken, vindt Design Miami. De prestigieuze designbeurs beloont de Zwitserse Silicon Valley-designer met een 'Design Visionary Award'

Béhar heeft al heel wat designs op zijn naam staan, zoals de bluetooth-headset en -speakers voor het fitnessmerk Jawbone (ze zitten al in de vaste collectie van het Centre Pompidou). Of zijn organische ledlamp voor de Amerikaanse meubelproducent Herman Miller (in het MoMA). Kan evenmin ontbreken: zijn lowcostlaptop XO, die hij ontwierp voor de non-profitorganisatie One Laptop Per Child, die de minicomputers inzet als educatief middel in derdewereldlanden.

De lowcostlaptop XO ontwierp Béhar voor de non-profitorganisatie One Laptop Per Child, die de minicomputers inzet in derdewereldlanden.

Meest invloedrijke industrieel designer ter wereld

Zijn ontwerpen leverde Béhar een plaats op in de top 25-Visionairslijst van Time Magazine. Forbes noemde hem in 2014 de meest invloedrijke industrieel designer ter wereld. Nochtans kan je hem niet uitsluitend een industrieel ontwerper noemen. Voor Prada ontwierp hij een parfumfles. Zijn shampoofles voor het merk Philou en parfumfles Spacescent zitten in de vaste collectie van het Museum voor Moderne Kunst in San Francisco. Onlangs ontwierp hij nog een horloge voor het merk Movado. Voor Mission Motors tekende Béhar een elektrische motorfiets en ook organisch ondergoed en waterproof vibrators mag hij intussen van zijn to-dolijst schrappen. 'Als mensen vragen wat ik doe, zeg ik hun gewoon dat ik designer ben. Toevallig een met een bedrijf van meer dan 80 man die ook investeert in start-ups, die techproducten ontwerpt en designprojecten opzet in de derde wereld. Ik snap dat ik niet makkelijk te omschrijven val', zegt hij terwijl hij naar de volgende meeting in San Francisco rijdt.

Geen schrijver, wel een boek

 Eigenlijk wou Béhar schrijver worden. 'Maar een leerkracht in het middelbaar ontmoedigde me, dus stapte ik van dat idee af. Op mijn vijftiende besliste ik om designer te worden. Geen toeval: ik geloof dat je via design verhalen kunt vertellen.'

Het mag dan als een holle marketingslogan klinken, Béhar was zo slim om de zin 'Design brings stories to life' al meer dan 10 jaar geleden als handelsmerk te registreren. Als Engels de tweede taal van de Zwitserse designer is, moet 'marketeers' zijn derde zijn. 'Design moet voortkomen uit ideeën.' Of: 'Design moet in alle aspecten van ons leven doordringen.' Als we half grappend vragen of hij zijn designstatements in een boek zal bundelen, lacht hij. 'Helemaal juist. Ik ben bezig met mijn eerste boek, over mijn carrière en filosofie. Geen idee wanneer het af is. Ik doe duizend-en-een projecten tegelijkertijd, dus het is druk.' Een interviewgaatje vinden in Béhars agenda liep dan ook niet over rozen. Het interview werd twee keer uitgesteld, en na twintig minuten excuseert hij zich, 'omdat hij nu écht naar die meeting moet.'

Vreemde eend

Duurzame producten kunnen wel mooi, goed én goedkoper zijn.
Yves Béhar

 Béhar, een Zwitser met Duitse en Turkse roots, studeerde aan het Art Center College of Design in Pasadena, Californië, en studeerde later industrieel ontwerp in San Francisco. Begin jaren negentig, op het hoogtepunt van de dotcomboom, verhuisde hij naar Silicon Valley. Hij was designconsultant voor Apple en werkte aan gps-technologie, computers en gsm's voor de designbedrijven Lunar en Frog Design, die onder meer diensten leveren aan Apple en HP. In 1999 richtte hij de studio Fuseproject op.

Met zijn meubels en niet-digitale producten was hij er niet alleen een vreemde eend in de bijt. Na de barst van de dotcombubbel was hij ook een van de weinige overblijvers. Het eerste ontwerp waarmee Béhar hoge ogen gooide, was een felgekleurde biologisch afbreekbare rubberen schoen voor Birkenstock. Nu, 15 jaar later, is Fuseproject een bedrijf met 80 werknemers en kantoren in San Francisco en New York dat producten ontwerpt en de huisstijl vormgeeft voor onder meer Samsung en Puma.

Slimme huissloten

 Amper twee huizenblokken van het hoofdkwartier in San Francisco liggen de kantoren van het fitnessplatform Jawbone, waarvan Béhar de hoofdontwerper is. Hij bedenkt er onder meer de digitale UP-polsbanden, die de hartslag en het slaap-, sport- en eetpatroon nauwgezet bijhouden. Het ding maakt je zelfs wakker op het moment dat je het lichtst slaapt, zodat je uitgeruster opstaat.

De UP-polsband van Jawbone houdt de hartslag en het slaap-, sport- en eetpatroon bij. ‘Wij zijn de laatste generatie die zo weinig over onze gezondheid weet.’

Daarnaast richtte hij ook de start-up August op. Daar werkt hij aan het huis van de toekomst. August lanceerde een nieuwe generatie slimme sloten die je met je smartphone kan ont- of vergrendelen. 'Als ik bij de deur kom, weet het slot dat ik er ben en gaat de deur gewoon open', legt hij uit. 'Bovendien hoef je niet langer constant thuis te zijn: op een pakketje zitten wachten is verleden tijd. Met je app geef je de leverancier gewoon een eenmalige code om het pakket in je gang te zetten. Je kunt ook zien wie er aan de deur staat, dankzij een camera in de deurbel. En je kan perfect controleren hoelang de koerier in de hal blijft. Als het van mij afhangt, zijn sleutels onder de deurmat leggen volledig verleden tijd.'

Dat technofoben dat verregaand of onveilig vinden, lijkt Béhar niet te snappen. 'Het is net veiliger omdat het persoonlijk is. Wie zijn gsm kwijtraakt of verliest, kan het systeem meteen blokkeren.' Maar wat met snuggere hackers? 'In het weinig waarschijnlijke geval dat iemand de moeite zou doen om jouw iPhone te hacken én dat ook lukt, krijgt de hacker alleen een oude code die niet langer werkt', aldus Béhar. 'Soit, ze kunnen nog altijd je raam ingooien. De meeste inbraken gebeuren zo', klinkt het droog.

Catastrofe

 En toch. Zelfs de befaamde architect Rem Koolhaas zei het maar sinister te vinden hoe we technologisch gemak boven privacy verkiezen. 'Ach', reageert Béhar. 'Dat is een hollywoodversie van de wereld waarin technologie altijd tot een soort catastrofe leidt. Weet je dat in 1894 de Times of London schatte dat tegen 1950 elke straat in de stad begraven zou worden door zo'n 3 meter paardenpoep? Zulke pessimistische voorspellingen tonen gewoon dat men niet denkt dat de mensheid met nieuwe tools zal leren omgaan. Ik denk van wel.'

Waar hij zich wel aan ergert, is het gemak waarmee aangenomen wordt dat mensen meer geld willen neertellen voor groene producten. 'Voor duurzaam design betaal je meer, terwijl het product vaak minder mooi of handig is. Het idee is dat de mensen het niet erg zullen vinden om meer uit te geven, omdat ze zich goed zullen voelen nadat ze een 'groen product' kopen. Maar dat werkt to-taal niet. Ik denk dat duurzaamheid wel mooi, goed én goedkoper kan zijn, onder meer door de materialen tot een minimum te beperken.'

Voor de Amerikaanse meubelproducent Herman Miller ontwierp Béhar een stoel waarvan hij elk detail, tot en met de schroeven, zo veel mogelijk uitholde. De rugleuning werd volledig geperforeerd. 'Resultaat: je hebt bijna de helft minder materiaal nodig. Je reduceert je ecologische voetafdruk én maakt het product goedkoper.'

Voor Puma maakt hij een schoendoos die 65 procent minder karton bevat dan het origineel, dankzij een klein stuk karton dat een rode zak met lus ondersteunt. 'Handiger te dragen voor de klanten én het winkelpersoneel. Iedereen denkt: ach, een schoendoos is gewoon een doos. Maar ik vraag me af: wat kunnen we veranderen? Van die vraagstukken hou ik. Daarom zit ik in deze business.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content