sabato

One to watch: designer Joseph Dirand

Hij heeft de looks van een Franse filmster, het adresboek van een Parijse socialite en de architect van de Parijse elite. ©Adrien Dirand

Hij is de chouchou van de Parijse elite en verovert stilaan ook de VS met zijn luxueuze, verfijnde interieurs. Toch wist het West-Vlaamse keukenbedrijf Obumex de Franse sterarchitect Joseph Dirand te strikken om de opvolger van zijn Pawson-keuken te tekenen.

Hij heeft de looks van een Franse filmster, het adresboek van een Parijse socialite en de smaak van een luxedandy: Joseph Dirand (40) is dé knuffeldesigner van het moment. Al zou je dat niet zeggen als hij binnenkomt. Met zijn baard, grijze skinny jeans en zwart T-shirt ziet hij er wat gewoontjes uit voor een architect van de rijken. Toch mocht hij al facturen sturen naar Balenciaga, Balmain, Givenchy, Pucci en Chloé. Zijn restaurant Monsieur Bleu in het Palais De Tokyo is een van de ‘places to be’ in Parijs. Namen van privéklanten noemt hij liever niet, maar de realisaties op zijn site spreken boekdelen. Van gigantische Hausmanniaanse appartementen tot een penthouse op 5th Avenue, altijd vol marmer, maatwerk en midcentury design.

Ook in de nagelnieuwe Parijse showroom van Obumex waar we Dirand ontmoeten, springt zijn schriftuur in het oog. Begin september opende Obumex samen met ledproducent KKDC een showroom in een 19de-eeuwse passage in Saint-Germain-des-Prés. Het pronkstuk is de keuken: een gigantisch eiland dat bestaat uit drie op elkaar geplaatste plakken marmer. De keukenkasten zijn afgewerkt in gepatineerd brons en mortex: een kalkstuc.

‘Die keuken vat mijn smaak en levensstijl perfect samen. Ik ben dol op koken en inviteer graag vrienden. Sommige keukens lijken wel een technisch lokaal. Ik wil een functionele en aangename keuken. Deze keuken is echt een verlengstuk van je huis’, vertelt Dirand terwijl hij trots rond het meubel wandelt en nonchalant op de hoek van een van de marmeren platen gaat zitten. ‘Kijk, dit is een ideaal plekje om een glas te drinken en wat te babbelen met de kok. Of om met vrienden een aperitief te drinken en daarna door te schuiven naar de tafel. Voor het ontwerp baseerde ik me op het menselijk lichaam in staande en zittende pose. Het menselijk lichaam dicteerde dus de hoogtes. De functie bepaalde de vorm. Veel ontwerptalent kwam er niet aan te pas.’

Parisien, Parisien, Parisien
Dirand tekende niet alleen de keuken, maar ook de rest van de showroom, die is opgevat als een miniloft, inclusief zithoek en kantoor. Een absolute voorwaarde. ‘Het idee dat mijn ontwerp apart wordt verkocht en belandt op een plek die ik níét heb getekend, stoort me. Geregeld vragen producenten mij om iets voor hen te tekenen: meubels, lampen of keukens. Maar dat weiger ik categorisch.’

Waarom hij dan wel in zee ging met Obumex? Een Belgisch bedrijf nota bene, terwijl Dirand zich uitgesproken als een Parijse architect profileert: ‘Je suis Français, Français, Français. Parisien, Parisien, Parisien.’ ‘Ik had met niemand anders kunnen samenwerken dan met Obumex. Bijna twintig jaar geleden leerde ik het bedrijf kennen via de keuken die John Pawson voor hen ontwierp. Als student was Pawson een van mijn mentoren. Zijn keuken was een revolutie. Hij vond de keuken opnieuw uit: van een functionele ruimte maakte hij bijna een kunstwerk.’

De strakke keuken van de Franse sterarchitect. ©RV

De minimalistische keuken met witte greeploze deuren, een vuistdik werkblad en vierkante spoelbakken was inderdaad een revolutie. ‘Pawson tekende de keuken voor ons in 1996’, zegt CEO Geert Ostyn. ‘Het was de eerste keer dat hij een product ontwierp. En een kantelpunt voor Obumex, omdat we toen voor het eerst internationaal konden uit­pakken. Pawson verleende ons een kwaliteitslabel. De match was perfect: allebei werkten we sober, eenvoudig en tijdloos.’

De Pawson-keuken is na al die jaren nog altijd een succes. ‘Eén op de vijf buitenlandse aanvragen is voor Pawson’, zegt Geert Ostyn. ‘Kunstfotograaf An­dreas Gursky kocht onlangs zijn derde Paw­son-keuken. Dit keer voor zijn woonst in Ibiza. Toch vonden wij dat het tijd was voor iets nieuws. De keuken van vandaag ziet er anders uit dan twintig jaar geleden. Het is veel meer een leefruimte geworden. De keuken van Joseph leent zich daar perfect toe. Het is ook een flexibeler ontwerp. De vorm van het mid­dendeel en de typische handgrepen liggen vast, maar we kunnen spelen met afmetingen, kleuren en materialen. De speciale marmersoort, calacatta met oker, is wel Josephs absolute préféré.’

Dirand lacht fijntjes: ‘Carraramarmer heeft iedereen al. Ik kies liever voor een soort met meer karakter. Zonder dat het al te gewaagd wordt. Dat marmer nu alomtegenwoordig is, stoort me niet. Ik zie het zo: je hebt het origineel en je hebt de rest. Marmer zal nooit uit de mode gaan. Het is een klassieker, net zoals een Converse-sneaker.’

De conceptkeuken van Dirand is in de calacatta-uitvoering wel dubbel zo duur als zijn voorganger van Pawson, die begint vanaf 80.000 euro.

Mama en papa in de kast
De hippe Dirand als opvolger van de intussen pensioengerechtigde Pawson: het klinkt als een weldoordacht plan. ‘Toch niet. We wilden helemaal geen keuken laten tekenen door een Fransman. Laat staan een showroom openen in Parijs. Allemaal per toeval’, lacht Thomas Ostyn, de zoon van Geert die sinds 2010 in de zaak zit. ‘Als ik met mijn vrouw ga winkelen, kijkt zij naar de kleren en ik naar de inrichting. Zo ook bij Balmain in Parijs. Ik was zo onder de indruk van de inrichting dat ik aan de verkoopster de naam van de ontwerper vroeg. En zo stapten we zonder nieuwe jurk maar mét het visitekaartje van Joseph Dirand buiten. Ik had nog nooit van hem gehoord en had geen idee dat hij in Frankrijk zo bekend was. Ik belde meteen. Niet voor Obumex, maar voor mezelf. We zochten nog een architect voor onze bouwgrond. Dirand was wat overvallen door mijn directe aanpak, maar stemde toch in met een afspraak.’

‘Toen ik zijn kantoor betrad, zag ik in de kast catalogi van Obumex en When Objects Work. Ik wees ernaar en zei tegen hem: ‘Dát is papa, en dát is mama.’ (De moeder van Thomas Ostyn, Beatrice de Lafontaine, richtte in 2001 het woonaccessoirelabel When Objects Work op, nvdr) Het ijs was meteen gebroken. Wat later kwam hij een weekend naar België. Ik toonde hem onze ateliers, nam hem mee naar mijn moeder en naar onze marmerleverancier. Hij was superenthousiast. Zo is het begonnen.’ Ook Joseph Dirand herinnert zich nog de eerste ontmoeting. ‘Ik nam Thomas mee naar de expo ‘L’art de vivre avec l’art’, ge­organiseerd door het magazine AD bij het veilinghuis Artcurial in Parijs. Ik had daar een utopische installatie gemaakt: een cel helemaal van zwart beton met een videoprojectie van wolken die reflecteerde in het centrale meubel van gepolierd messing. Achteraf bekeken is dat meubel de basis geweest voor de huidige Obumex-keuken. Het is juist dezelfde vorm, ook gebaseerd op het menselijk lichaam.’

Belgische esthetiek
Dat was in september 2011. In de daaropvolgende jaren bouwde Obumex diverse keukens op maat in opdracht van Dirand. Op basis van die projecten ontwikkelden ze de huidige conceptkeuken.

‘Ik hou van de Belgische esthetiek: die heeft een minimalistisch kantje zonder kil te zijn’, zegt Dirand. ‘België heeft veel leaders op het vlak van architectuur en interieur. Ik waardeer bijvoorbeeld enorm het werk van Vincent Van Duysen en Axel Vervoordt. En in mijn interieurs gebruik ik vaak objecten van Michaël Verheyden.’

Ondanks Dirands liefde voor het savoir-faire van de Franse artisans wist Obumex toch een hoop Belgen binnen te loodsen in de samenwerking. De haard komt van De Puydt in Evergem. Van Den Weghe uit Zulte leverde het zeldzame marmer. En de marmeren stopcontacten zijn van Van Den Weghes zusterbedrijf Lapris.

'Marmer is zoals een converse sneaker: tijdloos,' aldus Dirand. ©RV

Jaloers op eigen zoon
Joseph Dirand groeide op in Parijs. Zijn moeder was modeontwerpster, zijn vader interieurfotograaf, de bes­te van zijn tijd. ‘Elke avond na het eten bekeken we aan tafel de foto’s die hij die dag had gemaakt. Ik kwam al heel jong in aanraking met kunst, design en architectuur. Ik ben al minimalist sinds mijn zesde’, aldus Dirand die op zijn twaalfde al een verhandeling van honderd pagina’s schreef over Le Corbusier. Terwijl de leraar slechts tien blaadjes had gevraagd.

De keuken die Joseph Dirand ontwierp voor Obumex is een gigantisch eiland dat bestaat uit drie op elkaar geplaatste plakken marmer. ©RV

Josephs jongere broer, Adrien, trad letterlijk in de voetsporen van wijlen papa Jacques. ‘In het begin fotografeerde mijn vader mijn realisaties. Maar toen Adrien begon te fotograferen, vroeg ik mijn broertje. Dat kon mijn vader niet appreciëren: hij was jaloers op zijn eigen zoon. Totaal ten onrechte, mijn vader was een van de grootste interieurfotografen uit de geschiedenis’, vertelt Dirand. ‘Adrien is mijn vaste fotograaf. Iemand anders vragen is geen optie. We groeiden samen op, we bekeken dezelfde foto’s van mijn vader en we ontmoetten dezelfde mensen. Bovendien is Adrien ongelooflijk getalenteerd. Zijn foto’s leren me veel over mijn eigen werk. Op dit ogenblik werken we samen aan een boek bij de Amerikaanse uitgever Rizzoli over mijn werk. Neen, het wordt geen droge catalogus. Dat interesseert me niet.’

Miami zonder Disneyland
Van 1994 tot 1999 studeerde Dirand architectuur aan de Ecole Nationale Supérieure d’Architecture de Paris-Belleville. Nog voor hij zijn diploma op zak had, voerde hij al projecten uit voor vrienden: een huis in New Delhi bijvoorbeeld, en de shop van een designer die bevriend was met zijn moeder. Op zijn 26ste startte hij zijn eigen kantoor.

Monsieur Bleu, Dirands restaurant in Palais De Tokyo. Een van de places to be in Parijs. ©Adrien Dirand

Vandaag, bijna vijftien jaar later, heeft Dirand zeventien architecten in dienst. Die kan hij goed gebruiken. ‘We zijn bezig aan het Four Seasons Hotel in Miami, het grootste project dat ik ooit gedaan heb. Eigenlijk zijn het tien projecten in één: de lobby, de spa, het restaurant, de bar: alles moet het beste en het mooiste van Miami worden, zonder dat het Disneyland wordt. Kortom, een kolossaal werk van 70.000 vierkante meter. De geplande openingsdatum is december 2015, net vóór Design Miami. Maar dat lijkt me onhaalbaar.’

Grote kans dat tegen die tijd Joseph Dirand al bezig is aan zijn volgende Belgische samenwerking. Uit zeer betrouwbare bron hoorden we dat hij in gesprek is met When Objects Work.

Lees verder

Advertentie
Advertentie