sabato

De oudste cinema van Brussel wordt 80: 'We overleefden elke crisis'

De Brusselse filmmaker Henri de Gerlache gaf de bioscoop Cinéma Galeries een nieuwe dynamiek. ©Laure van Hijfte

In 2011 werd de Cinema Galeries gered van de ondergang. Volgend weekend wordt de Brusselse bioscoop 80. Een gesprek met de avontuurlijke cinefiel Henri de Gerlache, aan wie we die reanimatie te danken hebben.

Zijn overgrootvader Adrien overwinterde op Antarctica, zijn grootvader Gaston vestigde er een poolbasis. Om maar te zeggen: Henri de Gerlache heeft avontuur in zijn bloed. Dat de Brusselse filmmaker op het moment van ons interview thuis moet zitten in coronaquarantaine, is voor hem dus extra balen.

Ook ‘zijn’ Cinéma Galeries, waarvan hij voorzitter is, is geveld door corona. Het 80ste-verjaardagsweekend – gepland van 11 tot en met 13 december – valt wellicht helemaal in het water.

Deze cinema was mijn filmschool.
Henri de Gerlache

Ook al hangen de Sint-Hubertusgalerijen in Brussel vol met feestelijke origamivogels, toch is de cinema in de galerij geen feestje gegund. ‘De bioscoop is opnieuw gesloten sinds 15 oktober. In zijn lange geschiedenis is de oudste cinema van Brussel sinds zijn oprichting in 1939 nog nooit zo lang dicht geweest.

Zelfs niet tijdens de Tweede Wereldoorlog’, vertelt De Gerlache. ‘Ik begrijp dat deze pandemie ongewone maatregelen vergt. Maar de tweede sluiting dit jaar komt hard aan voor het team. De covidcrisis brengt onze bioscoop in ademnood. En veel langer kunnen we het niet volhouden zonder inkomsten’, zegt hij.

De Sint-Hubertusgalerijen zijn de thuisbasis van de oudste nog actieve bioscoop van Brussel. ©Laure van Hijfte

Cinéma Arenberg

Het klinkt bitter uit de mond van de man die de cinema in 2011 reanimeerde. ‘Het instituut zat toen in serieuze financiële moeilijkheden: het was sluiten of het pand verhuren aan de zoveelste chocolatier in de Sint-Hubertusgalerijen. De Société des Galeries, die eigenaar is van de gebouwen, wist dat ik een cinefiel was. Dus kreeg ik de vraag of ik niemand kende die de cinema wou helpen redden.'

Filmmaker Henri de Gerlache werkt momenteel aan ‘Les combattantes’: een reeks over jonge klimaatactivistes, onder wie Anuna De Wever. ©Laure van Hijfte

' Ik kende de plek maar al te goed. Tussen 1995 en 2001 woonde ik in een appartement in de nok van de galerij. Ik ben er zo vaak films gaan bekijken, toen de bioscoop nog ‘Cinéma Arenberg’ heette. Ik herinner me nog levendig ‘The pillow book’ van Peter Greenaway en ‘Dead man’ van Jim Jarmusch, met de muziek van Neil Young en de poëzie van William Blake.'

'Ik heb er ook ‘La promesse’ gezien, volgens mij de beste film van de gebroeders Dardenne. Voor mij was een sluiting een catastrofe geweest. Ik was heel gehecht aan die plek. Die cinema was mijn filmschool. Ik vond dat hij moest blijven bestaan, want samen met mij waren veel Brusselaars eraan gehecht.'

'Gelukkig kon ik snel een kleine groep mensen samenstellen, die het zag zitten om de bioscoop een nieuwe dynamiek te geven. Met een ambitieuze programmatie, met expo’s, met events.'

'De eerste jaren waren financieel heel zwaar, maar we hadden een nieuw evenwicht gevonden. Met drie zalen zijn we altijd een fragiele bioscoop. En covid heeft ons nog fragieler gemaakt.’ 

Een feestje voor de tachtigste verjaardag van Cinéma Galeries zit er volgend weekend niet in. ©Laure van Hijfte

De crisis en de cinema

Op het programma van het verjaardagsweekend stonden niet alleen cultfilms met livemuziek en avant-premières. Maar ook – ironisch genoeg – een debat over de toekomst van de filmzaal in het algemeen. Zijn de dagen van Cinéma Galeries geteld? ‘De cinema is al meermaals in zijn geschiedenis doodverklaard. En hij overleeft elke crisis’, zegt De Gerlache.

De cinema is al meermaals in de geschiedenis doodverklaard. Maar hij overleeft elke crisis.
Henri de Gerlache

‘Toen de geluidsfilm de stomme film verdreef, was zogezegd zijn doodsvonnis getekend. Toen televisie en de VHS-videocassette opkwamen ook. En dvd en Netflix hebben hem ook niet klein gekregen. Ik zie een toekomst in het gezamenlijk een film bekijken op groot scherm.'

'Collectief een cinefiele ervaring hebben is iets onvervangbaars. Dat hebben we bij Cinéma Galeries vooral gemerkt na de eerste lockdown: de honger om weer in de zaal films te komen bekijken, was groot, zelfs in de zomer. We hadden toen goede bezoekcijfers, mensen hadden er duidelijk weer zin in. Ik ga normaal ook twee keer per week naar de film. Ik mis het enorm.’

Henri de Gerlache: 'Collectief een cinefiele ervaring hebben is iets onvervangbaars.' ©Laure van Hijfte

Oudste van Brussel

Er is een bijkomende reden waarom Cinéma Galeries maar beter blijft: het is de oudste nog actieve cinema van Brussel. En die ligt in een van de oudste overdekte winkelgalerijen van Europa, ontworpen in 1837 en ingehuldigd in 1847, waar nota bene filmgeschiedenis is geschreven.

Op 1 maart 1896 hielden de gebroeders Lumière er hun eerste filmvoorstelling buiten Frankrijk. Het was het officieuze startschot van de Belgische filmgeschiedenis, waaraan Henri de Gerlache op zijn manier nog steeds verder schrijft.

De festiviteiten ter ere van de tachtigste verjaardag van Cinéma Galeries zijn verzet naar de lente van 2021. Klik hier voor meer info.

Lees verder

Advertentie
Advertentie