Advertentie
sabato

Regisseurs Adil & Bilall keren terug met Belgische serie 'Grond'

©ID/ Maarten De Bouw

Na hun Amerikaanse blockbuster ‘Bad Boys for Life’ keren Adil & Bilall terug naar België met een tragikomische televisieserie.

Waar wil je begraven worden? Het is geen alledaagse en zelfs een wat lugubere vraag om aan mensen te stellen. En al helemaal als je ze stelt aan de regisseurs Adil El Arbi (33) en Bilall Fallah (35) – zowat het vleesgeworden optimisme en voluntarisme in persoon en in de bloei van hun carrière. Maar in de context van onze videocall over ‘Grond’, hun nieuwe tv-serie over een repatriëringsbedrijf voor overleden moslims, is ze geheel op haar plaats. ‘Ik ben momenteel volop aan het leven’, antwoordt Bilall ontwijkend. Hilariteit bij Adil naast hem en coregisseur Mathieu Mortelmans, die op een ander scherm mee volgt. En dan, serieus: ‘Ik weet het nog niet. Zolang het maar op een islamitische manier gebeurt.’

Adil El Arbi en Bilall Fallah op de set van Bad Boys for Life ©Belga Image

Adil weet het wél: ‘In Marokko, zoals mijn moeder.’ Zij werd acht jaar geleden meteen na haar overlijden naar Tanger gerepatrieerd en daar begraven. Hetzelfde overkwam het hoofdpersonage van ‘Grond’, maar dan als kind. Anders dan Ismael is Adil daar nooit boos over geweest. Het is een islamitische gewoonte om een overledene te begraven in het land van herkomst. En als moslim stelt Adil die traditie niet in vraag. Voor hem is het geen moeilijk dilemma. Voor veel andere jonge moslims die hier geboren zijn en Marokko niet als hun thuisland zien, is het dat wél. De kwestie kan tot stevige ruzies in families leiden.

Voor Ismael was het feit dat zijn moeder 2500 kilometer van Brussel onder de grond ligt een reden om zijn familie op een afstand te plaatsen. Als hij in het begin van de reeks samen met zijn zus aan het hoofd komt van de familiale begrafenisonderneming, verruimt hij het businessmodel drastisch: overleden moslims kunnen nog altijd worden gerepatrieerd naar Marokko, maar het Molenbeekse bedrijf begint ook grond uit Marokko te importeren, om zo de overledenen in België te kunnen begraven. Een origineel idee, want zo’n bedrijf bestaat niet – alleszins niet in België. De nieuwe bedrijfsslogan luidt: ‘Op verdriet kunnen we niet besparen, op afstand wel’.

In de reeks ‘Grond’ willen enkele Marokkaanse begrafenisondernemers uit Brussel heilige Marokkaanse grond importeren, zodat moslims hier kunnen worden begraven.

‘Grond’ is een tragikomedie, geschreven door de makers van de Canvas-hit ‘Bevergem’. Het bekende filmregisseursduo werkt voor de reeks samen met Mathieu Mortelmans, die eerder al de langspeelfilm ‘Bastaard’ en de reeksen ‘Unité 42’, ‘Gent West’ en ‘Vermist’ draaide. Adil & Bilall laten het verhaal stevig baden in de stedelijke junglesfeer die we kennen uit ‘Patser’ en ‘Black’. Afgezien van de humoristische speldenprikken staat de reeks behoorlijk ver van hun Hollywoodhit ‘Bad Boys for Life’, die wereldwijd bijna 430 miljoen dollar opbracht. Maar de internationale ambities zijn niet minder groot: zender Play4 en filmhuis Lumière, de Vlaamse opdrachtgevers, gingen met Streamz én Netflix in zee. Na de Vlaamse televisiepremière volgende week komt de serie in de lente van 2022 uit op beide streamingplatformen (wereldwijd bij Netflix).

‘Ik hoop dat ‘Grond’ even succesvol wordt als ‘Squid Game’’, lacht Adil. ‘Neen, we zijn zelf heel benieuwd of de serie zal aanslaan. Het was bijzonder fijn om te maken, maar het is een ongeleid projectiel. Je kunt het moeilijk met iets anders vergelijken. ‘Six Feet Under’ misschien, maar toch ook niet. Het is ook geen typische crimi.’

Tweekoppige regisseur

Het parcours van Adil & Bilall is een van de verkwikkendste Belgische filmverhalen van de jongste jaren. Adil groeide op in Antwerpen, als kind van twee Marokkaanse marktkramers. Hij was net als Vilvoordenaar Bilall een buitenbeentje op Sint-Lukas in Brussel, waar ze elkaar in 2007 tegen het lijf liepen. Bilall, de oudste van de twee, wilde als kind astronaut worden na het zien van ‘Apollo 13’. Adil, dol op ‘Jurassic Park’ van Steven Spielberg, droomde van een leven als paleontoloog.
Op de filmschool keken ze raar op van de voorliefde van de twee Vlaamse Marokkanen voor Hollywoodachtige actiedrama’s en hun ‘American dream’ om aan de andere kant van de oceaan een rol van betekenis te spelen. Maar ze volgden hun eigen energieke pad, zonder onderweg hun eigenheid als filmmakers te verliezen.

Wat sprak jullie aan in het scenario? En hoe zijn jullie te werk gegaan?

‘Het is een verhaal over identiteit en tradities.’
Adil El Arbi
Regisseur

Adil El Arbi: ‘We vonden het interessant om nog eens iets te maken zonder drugs, gangsters of moorden. Het trof zowel Bilall als mij dat het een verhaal is over identiteit en tradities. In onze familie wordt een overledene nog altijd naar Marokko gerepatrieerd. Maar meer en meer mensen van mijn generatie of jonger beginnen die traditie in vraag te stellen. Het raakt iets heel fundamenteels bij mensen wier wortels niet in het land liggen waar ze zijn opgegroeid: wat is thuis? Wat is dat, een land van herkomst? Voor veel moslims van de derde of vierde generatie ligt hun thuis in het land waar ze zijn geboren. Voor hun ouders of grootouders ligt dat moeilijker. Zij hebben hun thuis moeten achterlaten en willen het leven na hun dood in Marokko doorbrengen. Voor mij is dat ook zo, al weet ik dat sommige van mijn familieleden dat liever niet zouden willen.’

‘Grond’ is een tragikomedie, geschreven door de makers van de Canvas-hit ‘Bevergem’. Het filmregisseursduo werkt voor de reeks samen met Mathieu Mortelmans, bekend van ‘Bastaard’, ‘Gent West’ en ‘Vermist’.

Bilall Fallah: ‘Ik zag als kind ook hoe familieleden naar Marokko werden gerepatrieerd. Je vindt dat normaal, ook al denk je: wacht eens even, dan kan ik mijn familie niet bezoeken als ik dat wil? Het is een moeilijk dilemma, maar de schrijvers van de reeks geven er zo’n absurde twist aan dat we het een leuke manier vonden om het thema te behandelen.’

Een deel van de Marokkaanse gemeenschap komt al vrij snel in opstand tegen het idee van de begrafenisondernemers om aarde uit Marokko te verhandelen. Zou dat in het echt ook kunnen gebeuren?

Bilall: ‘Gesteld dat iemand op dat absurde idee zou komen: ik denk het wel. Ik ben echt benieuwd of er een backlash komt. Je hebt altijd haters.’

Adil: ‘Wie iets nieuws brengt wat in aanraking komt met tradities, weet dat hij conflicten kan veroorzaken. Als je aan iets schudt, begint het te trillen. Dat zagen we al tijdens het creatieproces. Iedereen had een uitgesproken mening over het onderwerp. Moslims zijn ook niet het enige volk dat zijn doden repatrieert, hé. Hoeveel joden worden niet in Tel Aviv begraven?’

Mathieu Mortelmans: ‘Toch heb ik niet het gevoel dat we hard tegen de schenen schoppen. We raken niet aan het religieuze aspect of maken geen karikatuur van de profeet. Het is zeker geen reeks die iets wil vertellen over de plaats van religie of de islam in Europa.’

©Aurélie Geurts

Dient de humor niet als glijmiddel om de angel eruit te halen?

Bilall: ‘Het verhaal had dat niet nodig. Denk de moslims weg en je ziet een portret van een familie die zijn business probeert te runnen als de nieuwe generatie het overneemt. Dat is het universele aan het verhaal. Dat hun business rond de dood draait, maakt er zo nu en dan een zwarte komedie van.’

‘We vonden het interessant om nog eens iets te maken zonder drugs, gangsters of moorden.’
Adil El Arbi
Regisseur

‘We gebruiken archetypes om een moeilijk onderwerp bespreekbaar te maken. Op het eerste gezicht lijken de personages karikaturen, maar als je dieper in de reeks duikt, ga je meer nuances zien. Dat is het grote voordeel van een serie tegenover cinema: je hebt meer tijd om de personages te ontwikkelen.’

Jullie spelen ook met het cliché van de Marokkaanse ondernemer die snel geld wil verdienen...

Bilall: ‘Dat cliché is niet alleen op Marokkanen van toepassing. Iedereen wil succesvol zijn en een onderneming hebben die draait als een tierelier.’

Adil: ‘We leven in het tijdperk van ondernemers als de nieuwe supersterren. Vroeger keken mensen op naar rapper 2Pac en Tony Montana (het hoofdpersonage uit de film ‘Scarface’, nvdr.), vandaag wil iedereen Elon Musk of Jeff Bezos zijn. Ismael ook. Geld speelt echter slechts aan de oppervlakte, hij heeft een veel diepere drive: dichter bij zijn moeder komen en zijn familie samenbrengen. Hij beseft dat behalve tegen de schenen van zijn familie schoppen het idee om grond uit Marokko te importeren een vorm van heling kan zijn.’

Rebel uit Molenbeek

We videobellen met Adil & Bilall in Glasgow, waar volgende maand de opnames beginnen van de film ‘Batgirl’ van DC Comics. Voor concurrent Disney draaiden ze vorig jaar twee afleveringen van ‘Ms. Marvel’ over de allereerste islamitische Marvel-superheldin. De regisseurstandem is nog steeds in de running voor ‘Beverly Hills Cop’ met Eddie Murphy. Die Amerikaanse projecten zijn het gevolg van de uitstekende reacties en bioscoopresultaten voor ‘Bad Boys for Life’. De komische actieprent met Will Smith en Martin Lawrence was in het bizarre jaar 2020 de meest succesvolle film aan de Amerikaanse box office.

Toch was ‘Grond’ maken geen tussendoortje, iets wat ze snel kwamen afhaspelen om weer hun koffers naar Amerika te pakken. Hetzelfde geldt voor de Vlaamse film ‘Rebel’, die volgend jaar uitkomt en zich trouwens ook ‘onder Marokkanen’ afspeelt. Het hoofdpersonage is een tiener van Marokkaanse afkomst uit Molenbeek die op zoek gaat naar zijn identiteit.

Adil: ‘Het is gezond om heen en weer te kunnen werken aan Hollywoodprojecten en Belgische films of reeksen. Die afwisseling is extreem belangrijk voor ons.’

Omdat die Belgische projecten inhoudelijk dichter bij jullie eigen wereld staan?

‘We leven in het tijdperk van ondernemers als de nieuwe supersterren. Vroeger keken mensen op naar rapper 2Pac en Tony Montana, vandaag wil iedereen Elon Musk of Jeff Bezos zijn.’
Adil El Arbi
Regisseur

Bilall: ‘Deels misschien. Nu, we zijn persoonlijk geconnecteerd met elk project. We waren allebei zot van ‘Bad Boys’ en ‘Beverly Hills Cop’. Het is ook de reden waarom ik ‘Batgirl’ helemaal zag zitten. Als kind was ik een gigantische fan van ‘Batman’ en alle afgeleiden ervan. Maar je werkt daar in een systeem waarin je niet honderd procent vrij bent om je zin te doen. In Europa kunnen we veel meer risico’s nemen dan in Hollywood.’

Adil: ‘We worden wijzer van beide ervaringen. In Hollywood leren we veel over techniciteit, over hoe een verhaal te vertellen. In België kunnen we artistiek meer dingen proberen en experimenteren. Ooit kan die ervaring van pas komen in Hollywood.’

Is het de bedoeling om op termijn weg te gaan van de Hollywoodblockbusters en iets meer gelaagde projecten als ‘Grond’ te maken voor een Amerikaanse zender of studio?

Adil: ‘We zouden heel graag zoals Denis Villeneuve, Chloé Zhao of Alfonso Cuarón meer artistieke projecten doen in de VS. Maar die vrijheid koop je af door eerst enkele successen te maken binnen het klassieke Hollywoodsysteem. Daarom zijn die Europese projecten zo waardevol en noodzakelijk voor ons. Wie weet dus, ja, kunnen we ze op een dag ook ginder maken.’

‘Grond’: vanaf dinsdag 26 oktober om 20.35 uur op Play4, in de lente van 2022 ook op Netflix

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie