sabato

‘David Bailey's pictures are the shit': 300 portretten die tonen dat de fotograaf een levende legende is

Mia Farrow, 1967. ©David Bailey

‘Ik heb geen palmbomen nodig als decor.’ De Britse fotograaf David Bailey zette de voorbije zes decennia celebrity’s als Mick Jagger, Damien Hirst en zelfs de Queen gewoon voor een witte achtergrond. En vroeg ze daarna recht in de lens te kijken.

David Bailey, 2013. ©David Bailey

David Baileys huwelijk met de Franse actrice Catherine Deneuve eindigde even abrupt als het begon. In 1965 ontmoet de Londense fotograaf de Franse actrice, die dan al een ster is. Drie maanden later al trouwt het koppel, maar fotograaf Bailey weigert Frans te leren, terwijl Deneuve meestal ‘te moe’ is om Engels te praten met haar man.

Zeven jaar later krijgt Bailey een telefoontje van La Deneuve: ‘Oh Bailey, fantastisch nieuws. We zijn gescheiden vandaag. Dus kunnen we opnieuw “lovers” zijn.’ Deneuve zou nooit meer hertrouwen. Bailey nóg drie keer.

Bokser of autodief

Het is een anekdote die de ondertussen 81-jarige fotograaf vaak vertelt. Net als die over zijn afkomst en zijn schoolcarrière. ‘Wanneer je, zoals ik, in de jaren 40 en 50 opgroeide in de povere East End van Londen, had je maar drie keuzes’, vertelt hij. ‘Je kon bokser worden, autodief of - met een beetje geluk - muzikant.’

Op zijn achtste wordt Bailey, die aan dyslexie lijdt, naar de ‘silly class’ gestuurd omdat hij er niets van bakt. Zelf beweert hij dat hij maar 33 dagen naar school is gegaan. Een lichte overdrijving, al staat wel vast dat Bailey op zijn 15de definitief de schoolbanken vaarwel zegt en een carrière als trompettist probeert. Die mislukt, waarna hij zijn legerdienst doet in Singapore, op dat ogenblik het belangrijkste Britse marinesteunpunt in de regio.

Het is daar dat Bailey een goedkope imitatie-Rolleiflex koopt waarmee hij zijn eerste foto’s maakt. Bailey fotografeert zoals het hem uitkomt, waardoor zijn beelden soms vol beweging zitten of het hoofd van de geportretteerde er simpelweg niet op staat.

David Bailey ging al op zijn 22ste aan de slag voor Vogue. Hier een Balenciaga-silhouet dat hij in 1967 fotografeerde. ©David Bailey

‘Fris en vernieuwend’ noemt het establishment in Londen zijn portretten. Waarna het razendsnel gaat: op zijn 22ste al mag Bailey zijn handtekening zetten onder een contract bij de Britse Vogue. In 1963 portretteert hij voor het eerst de toen 19-jarige Mick Jagger, de frontman van The Rolling Stones. De sterren, modellen en celebrity’s volgen elkaar daarna in ijltempo op.

Niet alleen celebs

Want Baileys werktempo is verschroeiend. Voor Vogue fotografeert hij niet minder dan 300 covers, foto’s waarin hij meestal ingaat tegen alle bestaande fotografieopvattingen en -normen. Hij ruilt zijn studio in voor de straat, laat zijn modellen bewegen en fotografeert ze op 35 mm. Een formaat dat tot dan alleen maar werd gebruikt voor fotoreportages.

John Lennon en Paul McCartney, 1965. ©David Bailey

Bailey heeft een voorliefde voor portretten. Die zijn hoofdzakelijk in zwart-wit, omdat kleur volgens hem te veel symboliek bevat. Props of decors gebruikt hij evenmin. ‘Ik heb geen palmbomen nodig als decor’, is een van zijn bekende uitspraken.

Andy Warhol, 1965. ©David Bailey

Het liefst houdt hij het bij een witte achtergrond, waardoor de persoonlijkheid van de modellen des te sterker uitkomt. Vooral ook omdat Bailey zijn modellen - Andy Warhol, Salvador Dalí, Kate Moss, Nelson Mandela, Francis Bacon, Zaha Hadid, Jack Nicholson, Catherine Deneuve en Margaret Thatcher - vraagt om recht in de lens te kijken.

Toch is Bailey meer dan een celebrityfotograaf. In 1975 trekt hij een maand op met stammen in Papoea-Nieuw-Guinea. In Soedan fotografeert hij de armoede. En hij zit er ook niet mee in om terug te keren naar zijn geboorteplek, de East End, voor portretten waar de uitzichtloosheid van afspat.

Drieduizend genummerde en door David Bailey gesigneerde exemplaren zijn verkrijgbaar met een boekenstander die door designer Marc Newson werd ontworpen. ©Mark Seelen

‘Bailey’s pictures are the shit’, schrijft kunstenaar Damien Hirst in het voorwoord van het limited edition-boek dat uitgeverij Taschen nu wijdt aan Bailey, met meer dan 300 portretten van de Brit in gigaformaat. Inclusief een boekenstander die door de Britse designer Marc Newson werd getekend. ‘His art; it’s fucking transcendental, you get what you’re given, he’s the bollocks and with Bailey there’s no bollocks’, aldus Hirst. Bailey staat inderdaad voor een ‘what you see is what you get’-aanpak. Zelfs met Catherine Deneuve.

Het limited edition-boek is nu uit bij Taschen. 2.500 euro voor de verzamelaarseditie Sumo (2.700 exemplaren). 10.000 euro voor de vier kunstuitgaven (75 exemplaren elk, met een gesigneerde print van David Bailey). Taschen Store, Lebeaustraat 18, 1000 Brussel.

Advertentie
Advertentie