sabato

Pamela Berkovic, de Belgische huisfotografe van Mick Jagger

Pamela Berkovic ©Benjamin Lozovsky/Lozophoto.com

Ze schoot de familiefoto's van Mick Jagger met haar iPhone, was jarenlang backstagefotografe op alle grote modedefilés en portretteerde de beroemdste hedendaagse kunstenaars. Het geheim van de Brussels-New Yorkse Pamela Berkovic? Haar verlegenheid. 'Na 19 jaar kan ik zeggen: New York is een dorp.'

'Als je The Rolling Stones wil ontmoeten, ga dan niet naar een concert in Tokio of New York. Kies een kleinere stad waar ze niemand kennen. Dan heb je veel meer kans dat je ze nadien gewoon tegen het lijf loopt.' De gouden tip komt van Pamela Berkovic, de Frans-Belgische fotografe die al negentien jaar in New York woont en werkt. Zij kan het weten: ze is goed bevriend met Jade Jagger, Micks enige dochter met zijn eerste vrouw Bianca Pérez-Mora Macías. 'Die vriendschap heeft de deuren geopend naar The Stones.

Op het einde van een tournee organiseert Mick Jagger altijd een familiereünie. Dit jaar werd hij 75. Dus wilde hij graag zoveel mogelijk familieleden bijeenbrengen, omdat het zogezegd de laatste tournee ooit was. Dat is het natuurlijk niet: er komt altijd weer een concertreeks. Jade had me in juli uitgenodigd voor hun slotconcert in het Poolse Warschau.

We waren wat aan het rondhangen, tot ze me meenam naar de suite waar haar vader overnachtte. Vier van zijn acht kleinkinderen waren speciaal overgevlogen, wat op zich een mirakel is. De Jaggers zijn echt nooit allemaal samen. Plots vroeg Jade of ik een familiefoto wilde maken in de hotelsuite.

Deze familiefoto van de Jaggers nam Pamela Berkovic met haar iPhone in een Poolse hotelsuite. 'Mick, die net 75 jaar geworden was, was er blij mee.' ©Pamela Berkovic

Ik raakte in paniek, want ik had mijn fototoestel niet bij me. Ik had die vraag totaal niet verwacht. Ze drong aan, dus moest ik wel improviseren. Uiteindelijk maakte ik de officiële familiefoto van de Jaggers met mijn iPhone. Ik ben niet zo tevreden over de kwaliteit ervan, maar Mick was er gelukkig wel blij mee.'

Doe geen moeite: op Pamela Berkovic' website zal je de foto niet vinden. Ze schermt hem liever af, zoals zovele privéfoto's die ze maakte van beroemdheden uit haar kennissenkring. Jade Jagger postte het beeld wél op haar Instagram-account, ter ere van haar vaders 75ste verjaardag. Plots werd het privémoment publiek.

New Yorkse inner circle

Backstage bij het defilé van Thom Browne. ©Pamela Berkovic

Al die contacten heeft Pamela Berkovic (40) naar eigen zeggen te danken aan New York. Het is de stad waar ze net geen twintig jaar woont. En dat merk je goed. Haar Frans is gelardeerd met Amerikaanse woorden. Zonder dat ze het beseft, switcht ze soms naar het Engels voor een paar minuten. 'Ik behoor tot de blijvers in New York', zegt ze. 'De stad heeft echt twee snelheden. Heel veel mensen landen er voor een paar jaar. Ze bouwen wel een netwerk op, maar zoeken toch vooral landgenoten op. Als je er langer blijft, leer je ook de locals goed kennen. Dan pas merk je hoe klein New York is. Het is een dorp: je komt elkaar voortdurend tegen op straat, in restaurants, op diners of vernissages.'

Op 4 mei 2018 had Pamela zelf een vernissage. Voor haar soloshow 'A Woman's Eye' mocht ze gebruikmaken van de ruimte van de Belgische topgalerist Christophe Van de Weghe, ook al een kennis in New York. 'Sommige portretten die er hingen, maakte ik twintig jaar geleden, andere waren pas één maand oud. Mijn blik bleef dezelfde: allemaal zijn het foto's van vrouwen die een innerlijke kracht en schoonheid uitstralen, zonder dat ze poseerden', zegt ze.

Naar mijn soloshow in New York kwam de manager van Keith Richards kijken, maar ook modeontwerper Thom Browne en kunstconsultant Simon de Pury.

'De belangstelling was enorm' De manager van Keith Richards liep er rond. Net als Charlotte Bernard, de ex-schoonzus van Nicolas Sarkozy, de schrijfster Jill Kargman en de kunstconsultant Simon de Pury, de oprichter van het veilinghuis Phillips de Pury. Ook de modeontwerper Thom Browne kwam eens kijken. 'Hij is extreem timide, net als ik', zegt ze. 'Ik durf mensen niet zo gemakkelijk aan te spreken. Als ik een uitnodiging krijg voor een evenement moet ik mezelf soms moed inspreken om te gaan.'

Klooster op Long Island

Het is dat solitaire trekje dat haar uiteindelijk acht jaar geleden in de entourage van Thom Browne deed belanden. 'We waren allebei uitgenodigd voor een diner waar we niemand kenden. Ik stond alleen in een hoekje van de ruimte, hij in een ander.

Toen we kennismaakten tijdens het aperitief, konden we het meteen goed vinden. "Ik hoop dat ik aan tafel naast jou zit", zei hij. We zaten gelukkig tegenover elkaar. En we praatten met niemand anders nog die avond. "Ik bel je morgen om volgende week samen te lunchen", zei hij aan het einde van de avond. Jaja, dacht ik, dat belooft iedereen hier in New York, maar er komt nooit iets van. De volgende dag rinkelde de telefoon. Sindsdien zijn we goede vrienden. Ik begon backstage foto's te maken van zijn defilés. Drie jaar geleden vroeg hij me of ik zijn A Magazine wou shooten.'

Foto uit de vrije reeks 'La méfiance de l'être' voor A Magazine, in opdracht van Thom Browne. ©Pamela Berkovic

In dat independent magazine krijgt telkens één modeontwerper carte blanche om het blad conceptueel in te vullen. Browne koos Berkovic. Zij alleen mocht alle beelden maken. 'Ik werkte voor hem een vrije reeks uit rond 'dood en rouw', geshoot in een klooster op Long Island. Ik had geen budget, maar wel alle creatieve vrijheid voor een filmische reeks vol referenties aan Fellini, Magritte en Antonioni', zegt Berkovic. 'Het was een superervaring om zoveel vertrouwen te krijgen.'

Stripclub

Berkovic is de dochter van een Joodse kunstverzamelaar, die van Antwerpen naar Brussel verhuisde, en een Franse moeder - een psychoanaliste - die op haar beurt de dochter is van een diplomate uit Costa Rica.

©Pamela Berkovic

Ze studeerde tweeënhalf jaar fotografie aan La Cambre in Brussel, waar ze opviel door haar backstagefotoproject in een Brusselse stripclub. 'Ik ben al heel mijn leven gefascineerd door wat zich achter de scène afspeelt, zowel bij theater, opera, muziek als dans. Ik was nog nooit in een stripbar geweest, maar ik had wel een meisje ontmoet dat overdag make-upartieste was en 's nachts stripster in Le Showpoint in Brussel.

Drie maanden kostte het me om haar te overhalen tot een fotoreeks. Op een dag belde ze me, ze was er klaar voor. Ik moest die nacht om één uur paraat zijn. Ik was negentien. Uit schrik nam ik mijn vader en enkele van zijn vrienden mee. Zij zaten boven in een salon te wachten op mij. Beneden liep een pooier rond tussen de meisjes, waardoor de sfeer echt wel verstikkend was.

Ik fotografeerde de stripster toen ze net van de scène kwam, terwijl ze zich omkleedde of zich compleet in haar bubbel aan het concentreren was. Ik speelde fly on the wall met mijn kleine Leica R7. Ik maakte me zo onzichtbaar mogelijk, zodat niemand rondom mij begon te poseren of te acteren. Ik voelde meteen: dit is mijn comfortzone.'

Stella McCartney

Na tweeënhalf jaar fotografie aan La Cambre in Brussel wilde Berkovic - na een slechte ervaring met een docent - weg van school. Weg uit Brussel zelfs. Ze trok naar New York, waar ze eerst anderhalf jaar bij Christie's op de afdeling hedendaagse kunst werkte. Maar na een jaar kriebelde de fotografie weer en volgde ze een eenjarige opleiding aan het International Center of Photography (ICP) in New York.

'Mijn docenten daar waren toppers als Sam Samore en Amy Arbus, de dochter van Diane Arbus. Conceptueel was het niveau hoger in Brussel, technisch leerde ik massa's bij in New York. Na de opleiding klopte ik voor een stageplek aan bij topfotografen als Bruce Weber en Patrick Demarchelier. Daar ving ik bot. Of mischien was ik gewoon te timide om aan te dringen?

Backstage bij het defilé van Stella McCartney. ©Pamela Berkovic

Ik had geluk: via de rechterhand van Stella McCartney, die ik had leren kennen, was ik uitgenodigd op een modedefilé van Stella. Ik had geen zin om de show zelf te zien, dus vroeg ik of ik backstage mocht fotograferen. Dat kon, als ik de foto's achteraf zou tonen. Ze waren er heel blij mee. De tien daaropvolgende jaren ben ik voor Stella backstage blijven shooten.'

'Mijn geheim is: ik draag niks opvallends, ik gedraag me zo discreet mogelijk. En ik fotografeer altijd met natuurlijk licht, zonder flash. Ik kijk en ik wacht geduldig op een subliem moment tussen alle hectiek door. Tuurlijk begin ik modellen te herkennen en zij mij, maar ik wil niet dat ze contact met mij maken. Ik wil een moment stelen, wanneer ze nog zichzelf zijn. Niet als ze al in hun rol van mannequin in de spotlights beland zijn. Dan hebben ze sowieso de neiging om te acteren.'

Toen Pamela Berkovic deze foto nam van een model in een jurk van de Amerikaanse ontwerper Zac Posen hingen er wel veertig mensen rond haar. 'Die zie je allemaal niet. Ik toon alleen de solitaire rust.' ©Pamela Berkovic

Berkovic toont ons een foto van een jonge vrouw in een groenige jurk van Zac Posen. 'Er hingen wel veertig mensen rond die jurk op het moment van mijn foto. Die zie je allemaal niet. Ik toon alleen de solitaire rust van het model dat wacht om op de catwalk te stappen. Ik wil de menselijke, gevoelige, romantische kant van personen tonen, in een moment van transformatie en concentratie. Van trashy rauwe beelden à la Terry Richardson of Nan Goldin hou ik minder, hoewel die laatste wel een grote inspiratiebron is geweest. De wereld waarin we leven, is al zo hard. Ik heb behoefte aan wat schoonheid en zachtheid.'

Waanzinnige plekken

Backstage bij het defilé van Dries Van Noten. ©Pamela Berkovic

Backstage bij Stella McCartney werd Pamela gespot door een foto-editor van de Britse Vogue, Vogue Japan en Condé Nast. In opdracht van hen kon Berkovic backstage op zowat alle grote shows binnen, van Valentino tot Chloé, Armani, Alexander Wang, Marc Jacobs, Dior Couture, Lanvin, Louis Vuitton, Dries Van Noten, Alexander McQueen, noem maar op. 'Zeven jaar heb ik dat gedaan. Je krijgt toegang tot waanzinnige plekken, maar het ritme van die shows is wel hels. Zeven shows per dag shooten vergde een zot draaiboek. Toen het wat te veel voor mij werd, trok ik me terug uit dat milieu. Voor Stella McCartney en Thom Browne bleef ik wel werken.'

De jongste maanden voltrok zich een opmerkelijke evolutie in Berkovic' oeuvre: ze lijkt klaar om de backstage te verlaten en de frontstage op te zoeken. In haar recentste shoots werkte ze alvast samen met choreografe Blanca Li en Bolsjoi-ballerina Maria Alexandrova. Ze deed ook projecten samen met de Franse ballerina Marie-Agnès Gillot. 'Dans en ballet zijn een compleet andere wereld dan de mode, maar ik wil die heel graag ook exploreren', zegt ze.

Bolsjoi-ballerina Maria Alexandrova. ©Pamela Berkovic

Haar passen in de wereld van de hedendaagse kunst zijn intussen ook gezet. Berkovic portretteerde al topkunstenaars als Mark Grotjahn, Thomas Houseago en Larry Clark. 'Allemaal mensen die ik zelf ken of via via heb ontmoet. Als ik zulke artiesten portretteer, vraag ik standaard drie uur tijd. De eerste tweeënhalf uur babbelen we, daarop volgt een fotosessie die meestal niet langer dan een kwartier duurt.

Ik wil dat de sitter op zijn gemak is bij mij en vice versa.' Van alle hedendaagse kunstenaars staat George Condo boven op haar to-dolijstje. Als jongedame poseerde ze voor hem in zijn studio, maar omgekeerd nam hij nooit de tijd om stil te zitten voor haar camera.

Filmwereld

De volgende stap in haar carrière? 'Dat wordt zonder twijfel film', zegt ze. 'Ik denk als een cineast, dus wil ik experimenteren met bewegend beeld. Maar als je vraagt naar mijn grote droom, dan is dat toch werken met Ivo van Hove. De Belgische theatermaker en regisseur is hot in New York. Op Broadway zijn z'n spektakels echt huge, maar zijn toneelwerk blijft underground in de States.

Ondanks zijn samenwerkingen met onder meer David Bowie. Als hij een Shakespeare-voorstelling van zes uur in het Nederlands brengt, krijg ik maar weinig New Yorkse vrienden mee. Ik zag Ivo ooit op de metro in New York, maar ik durfde hem niet aan te spreken. I was starstruck.' Wie brengt hen samen op een diner?

 





Lees verder

Advertentie
Advertentie