sabato

Nooit meer op dieet

©Philip Van Bastelaere

De collectieve gezondheidswaanzin heeft ons in zijn greep. Gluten zijn de duivel, vanaf nu koken we alleen nog met kokosolie en avocado's eten we en masse. Of was het net omgekeerd? Niemand ziet door de gezondheidsbomen het voedselbos nog. In haar nieuwe boek schept journaliste An Bogaerts klaarheid, en propageert de nieuwe soberheid. Normcore, ook in eten.

We schotelen u een vragenlijstje voor. Heeft u in de voorbije 48 uur nog gojibessen in de blender gegooid? Chiazaden over uw granola gestrooid? Uw Griekse yoghurt op Instagram gezwierd of vijf avocado's in uw slaatje gedropt? Denkt u erover veganistisch te worden of volledig op rauw voedsel over te schakelen? Aan al degenen met meer dan drie ja's: proficiat! De voedselhypes hebben u officieel in hun greep.

'Het aantal raw-foodaanhangers stijgt. Er zijn steeds meer paleodieetvolgers en restaurants die zich op dat soort voedsel richten', zegt journaliste en biologe An Bogaerts in haar nieuwe boek 'Kilocomplot'. 'Op een bepaald moment besef je: we gaan te ver met de hypes. Ik wou een boek schrijven dat op een heel toegankelijke manier uitlegde hoe we ons laten beïnvloeden op het vlak van eten en hoe eten ons kan beïnvloeden.'

En beïnvloedbaar zijn we. Vooral hoogopgeleide vrouwen van rond de 30 blijken zeer trendgevoelig. 'Vreemd toch', zegt Bogaerts. 'Het heeft mij verrast hoe goedgelovig we allemaal zijn als het op diëten en eten aankomt. Ik merkte dat ook bij mijn vriendinnen: opeens zei er dan iemand dat ze een maand lang geen suiker zou eten. Of we gingen samen een broodje kopen, maar dan wel in een zaak waar je glutenvrij brood kon eten, terwijl ze helemaal niet allergisch waren voor gluten. Allemaal intelligente en ambitieuze vrouwen die zich laten inpalmen door de onzin en de hypes', aldus de journaliste.

'En de jongste jaren is het alleen maar erger geworden. Eten is een levensstijl geworden. Iedereen fotografeert zijn voeding. Eten zegt heel veel over wie je bent, of althans dat is wat we denken. Mensen willen zich er ook mee onderscheiden. Het paleodieet volgen is bijvoorbeeld een manier om je te profileren.'

©Philip Van Bastelaere

Orthorexia nervosa
Wie ziet door de gezondheidsbomen het voedselbos nog? Vlees, suiker of gluten: er is zo veel en vooral zo veel tegenstrijdige - en vaak ronduit onjuiste - informatie dat we verloren lijken te lopen. Het verklaart meteen waarom we ons zo makkelijk laten inpakken door wat de veelal zelfverklaarde dieetgoeroes ons voorschotelen.

Actrices als Gwyneth Paltrow of lifestylegoeroes à la Rens Kroes bouwden een gigantische schare volgers op dankzij de georkestreerde Instagramplaatjes van naar eigen zeggen 'hypergezond voedsel'. 'Mensen met zo veel volgers hebben een immense invloed', zegt Bogaerts. 'Ze bestempelen zichzelf als foodies, maar zijn eigenlijk heel strikt in hun dieet en bannen volledige productgroepen. Het is natuurlijk makkelijker om te zeggen dat je één product volledig bant in plaats van alles met mate te eten. Ze promoten superfoods en eten geen gluten, terwijl glutenvrij eten niet noodzakelijk gezonder is voor mensen die géén glutenallergie hebben of aan coeliakie lijden. Gluten bannen betekent niet meteen dat je gezonder eet: gluten worden heel vaak vervangen door suikers. Maar rond die superfoods, hippe groenten of glutenvrije producten hangt een 'gezondheidshalo', een gezonde sfeer die mee gecreëerd wordt dankzij heel goede marketing en promotie.'

'Griekse yoghurt en avocado zijn daar mooie voorbeelden van. We denken dat ze gezond zijn, dus stoppen we er ons mee vol. Ik dacht vroeger ook: 'oh, avocado is gezond, dus pleur ik er vijf op mijn salade.' Waarbij ik uiteindelijk meer calorieën binnenkreeg dan bij een gewone salade.'

Onze borden zijn de afgelopen honderd jaar 23 procent groter geworden. Tijd dus voor kleinere borden.

So what, denkt u wellicht. Hypes doen niemand kwaad, toch? Niet altijd, in sommige gevallen kan het overmatig streven naar gezond eten tot ongezonde excessen leiden. Als gezond eten compulsief wordt, bijvoorbeeld. Zo wordt er steeds meer gewag gemaakt van 'orthorexia nervosa', een term die verwijst naar de eetobsessie om niet per se minder, maar net 'properder' of 'juister' te eten. Iemand die uitsluitend rauw voedsel eet, is dus niet noodzakelijk ziek. Maar als het dwangmatig wordt, of als je té veel zogenaamde oncleane voedingsstoffen elimineert, riskeert jouw selectief gezond eten ongezond eenzijdig te worden. De term werd uitgevonden in 1997 door de alternatieve arts Steven Bratman, maar werd tot nog toe niet officieel erkend als eetstoornis in de DSM-5, hét handboek van de psychiatrische diagnostiek. Toch verschijnen er almaar meer onderzoeken en artikels over de 'eetstoornis'.

Kleine borden
Niet dat we allemaal aan orthorexia lijden, maar de collectieve voedselwaanzin heeft ons wel - en misschien meer dan we beseffen - in zijn greep. Als tegenwicht voor wat ze het 'voedselextremisme' noemt, stelt Bogaerts de 'nieuwe soberheid' als alternatief. Echt sexy klinkt het niet, toch wordt het volgens Bogaerts de (eet)trend van de komende jaren. Een nieuwe normcore, zo u wil.

Daarvoor schrapt Bogaerts geen voedselgroepen, maar geeft wel concrete tips. Eet op kleinere borden, dan lijkt het alsof je meer eet. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat wie grote borden en groot bestek gebruikt, elke dag onbewust tot 228 kilocalorieën extra naar binnen werkt. Naar schatting zijn onze eetborden de afgelopen honderd jaar 23 procent groter geworden. Tijd voor kleinere borden, dus.

Voorts sta je er het best bij stil waarom je nu zo veel van iets eet: omdat je denkt dat het gezond is, of omdat het echt gezond is? Beter één goede praline in de hand dan tien light pralines in de lucht. 'Eet minder, maar beter en alleen wat je het liefste eet.'

'Ik ben ervan overtuigd dat we op alle vlakken naar een nieuwe soberheid gaan. Ook in de modewereld wint het idee 'koop minder, maar koop betere stuks' aan belang. Ga minder op vakantie, maar kies alleen de bestemming die op je bucketlist staat. Dat geldt ook voor eten: wees je bewuster van wat je in je mond steekt.'
'Kilocomplot, Slik geen onzin over eten en diëten' door An Bogaerts is uit bij Horizon, 19,99 euro.
www.kilocomplot.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie