sabato

3x binnenkijken bij kunstenares en ex-topmodel Lisbeth McCoy

Van haar studio in de hippe New Yorkse wijk Tribeca over haar appartement in de statige Upper West Side tot de cottage in Upstate New York van de Deense kunstenares.

Een sluier van stilte hing er over de jeugd van de Deense Lisbeth McCoy. Het gewezen fashionmodel, vandaag voltijds kunstenares en helemaal thuis in New York, had geen broer of zus. En haar vader was constant de hort op. Dus groeide ze op met haar moeder als enige gezelschap in een huis van rode baksteen, twee verdiepingen hoog in een klein dorp op het Deense eiland Funen, in die tijd alleen bereikbaar per boot.

©Robyn Lea

Toen de kleine McCoy ’s ochtends naar beneden kwam, zat moeder gezellig in de zetel, genietend van thee in een handgemaakt kopje van keramiek, beschilderd met zwarte strepen en dieprode rozenbottels. Een van haar moeders favoriete ambachtslui maakte de kopjes, ergens in Jutland. Diezelfde rode kleur keerde ook terug in haar rozenbotteljam die ze iedere zomer maakte. En ’s winters maakten ze lange wandelingen en verzamelden ze in het bos twijgen en bladeren om het huis mee te versieren.

Het noodlot sloeg evenwel toe nog vóór McCoy 14 werd: amper een paar weken na de diagnose overleed haar moeder aan kanker. Het was een schok voor de jonge tiener, maar vader bleef werken zoals hij dat altijd al had gedaan, ver weg van huis. Dus moest McCoy zichzelf zien te beredderen. In stilte en in afzondering. Zonder dat ze ook maar enige steun kreeg tijdens het rouwproces.

Die verstilling is tot op vandaag een constante in haar werk: of je nu naar McCoys sculpturen, schilderijen of ‘mixed media’-installaties kijkt: allemaal zijn ze doordrenkt van die stilte uit haar jeugd. Wie haar kunst bekijkt, krijgt meteen zin om zich ook terug te trekken in stilte. Noem het creaties als een medicijn tegen de hectiek van de moderne tijd.

Het interieur van McCoys appartement doet meer denken aan Parijs dan aan New York - een stille getuige van haar liefde voor de lichtstad, waar ze als jongvolwassene haute-couturemodel was.

Tribeca

Vanzelfsprekend staan de huizen en de studio van McCoy vol met haar suggestieve sculpturen – als getuigen uit een stille film. Die studio, in de New Yorkse wijk Tribeca, heeft aan twee kanten grote, gebogen ramen, waardoor hij baadt in een natuurlijk licht. De artieste wist meteen dat ze niet verder moest zoeken toen ze dit pand in 2011 vond. Ze stripte het interieur tot er alleen nog naakte muren overbleven en strooide er dan natuurhouten tafeltjes in rond, maar evengoed met linnen beklede banken en tafels waarop ze met papier of klei kan werken. ‘Een interieur moet hand in hand gaan met het soort werk dat je er doet’, zegt McCoy. ‘Ik stel mijn interieurspullen graag allemaal op een zeer specifieke manier op. Heeft het te maken met ruimte, ruimte die er tussen al die afzonderlijke dingen moet zijn? Zo wordt het een soort compositie, en soms wordt de compositie het werk’, zegt ze.

©Robyn Lea

Muziek vormt een onderdeel van haar leven en werk, en dat merk je zodra je McCoys studio binnenkomt: er komt volop jazzmuziek uit de luidsprekers. ‘Als ik hier ’s ochtends binnenkom, heb ik soms schrik dat ik niet op gang zal komen’, zegt ze. ‘Maar dan zet ik jazz op, verplaats een paar meubeltjes en zet een paar danspasjes. Klaar. Het maakt me helemaal los en vrij, en vlakt dat piekeren in één veeg helemaal uit.’

Chanel

Want piekeren is altijd een onderdeel geweest van McCoys bestaan, zeker na het verlies van haar moeder. Het begin van een kentering kwam er op haar negentiende: hoewel haar vader haar liever naar de plaatselijke universiteit zag gaan, besloot McCoy Denemarken achter zich te laten en naar Parijs te verhuizen. Daar werd ze al snel gescout door een modellenbureau. Haar eerste job was een van de meest felbegeerde opdrachten in het Parijs van toen: een contract van zes maanden als haute-couturemodel bij Chanel.

Byberry Cottage is het wat gothisch aandoende vakantiehuis dat de kunstenares samen met haar man kocht omdat ze vreesden dat het anders gesloopt zou worden.

Voor het eerst vond McCoy een omgeving waarin het rouwproces om haar moeder echt kon beginnen. De volgende tien jaar vulde ze vooral met zoeken en experimenteren: na vijf jaar als model stapte ze over op acteren, en in 1989 verhuisde ze naar New York om er te gaan studeren aan de American Academy of Dramatic Arts. Daarna volgden enkele jaren in Los Angeles, waar ze aan de bak probeerde te komen als actrice.

Maar het leven in die eindeloos grote stad en de normen die de grote filmstudio’s in Hollywood hanteren, eisten hun tol: McCoy verhuisde naar een victoriaans ogende boerderij in de Australische outback. Daar, in de wildernis, begon ze aan een nieuw proces: dat van genezing. Door weer contact te krijgen met de natuur, door weer op de rug van een paard te klimmen, door te genieten van die uitgestrekte, droge landschappen.

Upper West Side

Het was ook daar dat McCoy besliste om al haar energie voortaan in sculpturen te steken. Noem het een terugvinden van de taal die ze sprak in haar vroege jeugd: het voelde niet alleen bekend aan, maar ook heel natuurlijk. Die nieuwe omgeving bood haar de kans om haar liefde voor tekenen ongeremd te laten openbloeien en zich te verdiepen in het verhaal van haar eigen leven. En natuurlijk schuilen er in haar werk heel wat herinneringen aan haar moeder, zoals dat ook het geval is bij beeldhouwsters als de Franse Louise Bourgeois, de Engelse Barbara Hepworth of de Duits-Amerikaanse Eva Hesse.

McCoys appartement in de New Yorkse Upper West Side staat vol Deense meubels uit de vorige eeuw. ©Robyn Lea

De McCoys herstelden ook het kleine boothuis en de aanlegplaats langs de Susquehanna, de rivier die ze via een veldweggetje te voet kunnen bereiken. ©Robyn Lea

Kunst is ook volop aanwezig in McCoys appartement in de New Yorkse Upper West Side. Het interieur ervan doet ietwat meer denken aan Parijs dan aan New York – een stille getuige van haar liefde voor de lichtstad, waar ze als jongvolwassene woonde. Hier in New York deelt ze de woning met galeriehouder en echtgenoot Jason McCoy en hun tienerzoon Charles. Eigenlijk is deze plek meer dan een appartement: dit is een thuishaven. ‘Behalve dansen is dit mijn manier om te mediteren: thuis zijn en wat meubeltjes en spullen verplaatsen om zo een nieuwe compositie te maken. Als een soort collage, inderdaad.’

Een van die collages is haar rondvormige living met een hardhouten vloer in visgraatvorm. De buitenwereld is er zichtbaar door ijzeren ramen. Binnenin staan er veel Deense meubels uit de vorige eeuw, en die passen perfect bij allerlei kunstwerken uit de 20ste eeuw. Tekeningen die McCoy maakte als achtjarige zijn ingelijst, terwijl haar sculpturen op witte sokkels geëtaleerd staan in de eetkamer. Je ziet zo dat McCoy alles zeer nauwkeurig uitkiest: van het bedlinnen tot de vloer en de meubels, om in iedere kamer een perfect evenwicht te vinden.

Byberry Cottage

"A room of her own - Inside the homes and lives of creative women", de Robyn Lea, aux éditions Thames & Hudson, 45,95 euro.

Zodra ze daar de kans toe zien, vluchten de McCoys weg uit de stad: op naar hun vakantiehuis in Cooperstown, Upstate New York. Ze kochten het wat gothisch aandoende Byberry Cottage in 2018, omdat ze vreesden dat het gesloopt zou worden. Waarna ze het meteen grondig restaureerden: er kwamen nieuwe funderingen, hogere plafonds en andere kleuren voor de muren. En in de keuken installeerden ze een traditionele Deense haard. Ze herstelden ook het kleine boothuis en de aanlegplaats langs de Susquehanna, de rivier die ze via een veldweggetje omzoomd door bomen te voet kunnen bereiken.

Als ze op de steiger naar de rivier staat te kijken, met een kopje thee tussen de handen geklemd, ziet McCoy eruit als een vrouw die nooit sterker was dan vandaag. Genietend van een universum dat ze gecreëerd heeft voor zichzelf en haar gezin. Een wereld vol schoonheid en betekenis. Net zoals haar moeder ooit voor haar deed. Het is in die wereld dat ze haar zelfvertrouwen terugvond, en de emotionele duidelijkheid die ze nodig had om de menselijke kwetsbaarheid uit te drukken in haar werk.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie