sabato

Sotheby's Londen veilt voor het eerst topwerk van Belg Rik Wouters

©Klaartje Lambrechts

Staat Rik Wouters 102 jaar na zijn dood aan de vooravond van een internationale doorbraak? Op 20 juni veilt Sotheby's in Londen voor het eerst een topwerk van de in België geboren fauvist die amper 34 jaar werd. Het schilderij is één groot eerbetoon aan Nel, de liefde van zijn leven, zijn muze én pr-manager. Sabato brengt haar tot leven.

Rik Wouters. Het is een naam die in België staat als een huis, zo bewees het succes van de grote retrospectieve expo vorig jaar in de Brusselse Koninklijke Musea voor Schone Kunsten. Wouters beantwoordt in alle aspecten aan het beeld van het miskende, romantische, té vroeg gestorven kunstgenie. Enorm getalenteerd, al vanaf zijn tienerjaren hopeloos verliefd op zijn vrouw Nel, maar ook het grootste deel van zijn leven in bittere armoede doorgebracht. Bovendien overleed Wouters in 1916 op nauwelijks 34-jarige leeftijd aan de gevolgen van gezichtskanker, waardoor hij voor altijd 'Belgiës meest beloftevolle fauvist' zal blijven.

Decennialang verborgen

Op het schilderij (100 x 90 cm) dat op 20 juni onder de hamer gaat, is Nel voor het laatst te zien in haar rood-witte streepjesjurk. Een kledingstuk dat ze op verscheidene werken droeg. ©Klaartje Lambrechts

Op 20 juni gaat van Wouters een werk onder de hamer tijdens de veiling 'impressionistische en moderne kunst' bij Sotheby's Londen. Een van Wouters' belangrijkste schilderijen: het portret van Nel - de officiële titel luidt: 'Femme en forêt, chapeau bleu à la main, bras levé (Eté 1914)' - zat decennialang in een privécollectie van een verzamelaar wiens naam niet bekendgemaakt mag worden.

Het werk wordt door kenners als een van zijn topstukken beschouwd. Al in 1922 en 1935 werd het getoond op twee gewichtige overzichtstentoonstellingen van de Belgische kunstenaar. Bovendien is dit het laatste portret van Nel in de bekende jurk die ze op verscheidene portretten droeg én het laatste portret vóór Wouters zich aanmeldde om in de Eerste Wereldoorlog te gaan vechten.

Mooi voor la petite histoire is de setting van het werk. Nel poseert in een woud, wat een subtiele hint kan zijn naar het begin van hun relatie. De twee ontmoetten elkaar als tieners en hun eerste afspraakje was tijdens een picknick in het bos. Wou Wouters met dit portret dat idyllische moment nog eens opnieuw beleven?

Pr-dame

Het belang van Nel in Wouters' leven en werk kan in ieder geval niet onderschat worden. Op een reeks landschappen en bloemstukken na is zijn hele oeuvre gebaseerd op de vrouw die zijn hele korte leven aan zijn zijde stond. 'Nel - officieel heette ze Hélène Philomène Léonardine Duerinckx - is op drie vlakken enorm belangrijk geweest', zegt Eric Min, die een biografie over de kunstenaar schreef. 'Ten eerste was ze zijn belangrijkste model. Er zijn tientallen tekeningen, schilderijen en beelden aan Nel gewijd. Je kan haar echt wel zijn belangrijkste onderwerp noemen. Al was het wellicht ook wat uit noodzaak: het paar heeft het nooit breed gehad, hij kon zich dus nauwelijks modellen veroorloven. Om die reden ook heeft hij haar met heel veel liefde en talent in beeld gebracht.'

voor la petite histoire: op dit schilderij poseert Nel in een woud, een subtiele hint naar het begin van hun relatie.

'Ze hebben elkaar leren kennen toen ze nog erg jong waren. Daardoor is Nel essentieel geweest voor Wouters' carrière. Ze heeft hem de hand boven het hoofd gehouden in moeilijke situaties en was heel belangrijk voor hem als persoon. Ten slotte heeft ze na zijn dood gemaakt dat zijn oeuvre en naam tot vandaag bekend zijn. Ze plaatste zijn werken bij belangrijke collecties en verzamelaars.'

'Zonder Nel zou er vandaag geen sprake meer zijn van Wouters. Ze heeft in haar memoires het beeld bepaald van de tragische, jong gestorven kunstenaar, al nam ze ook weleens een loopje met de werkelijkheid. In ieder geval heeft ze als een onwaarschijnlijke pr-dame hem onder de aandacht gebracht.'

Beeldhouwer, schilder, tekenaar

Blazer, archief Dries Van Noten. Hemd, Christian Wijnants. Pantalon, Equipment via Renaissance. Laarsjes, MM6 via Renaissance. ©Klaartje Lambrechts

In ons land heeft de pr-machine gewerkt. In België is Rik Wouters bekend en geliefd. Zo vormde hij bijvoorbeeld de inspiratiebron voor de zomercollectie van Dries Van Noten in 2001. Het zijn overigens die archiefstukken die in onze 'All about Nel'-shoot figureren.

Maar in het buitenland heeft Wouters veel minder voet aan de grond gekregen. Zelfs niet in Nederland, ook al heeft hij daar het laatste deel van zijn leven doorgebracht.

Merkwaardig, want de Mechelaar gaf met zijn levendige portretten en vibrerende landschappen een heel eigen invulling aan de term fauvisme. 'Dat hij het nooit zo ver geschopt heeft als zijn buitenlandse voorbeelden heeft een goeie reden', zegt Min. 'Internationaal had Wouters het nadeel dat hij actief was in een tijdperk waar er zeer veel goede kunst werd gemaakt. Elk Europees land kan in die periode tien à vijftien topnamen naar voor schuiven. Wouters is zeer goed en zeer divers. Hij was beeldhouwer, schilder, tekenaar, hij heeft een ongelooflijke techniek en is een spons van invloeden. Maar hij bevond zich op een kruispunt waarop er heel veel volk stond. Daarom zit hij internationaal niet in het koppeloton. Een gemiste kans, want er zijn Franse, Engelse en Duitse kunstenaars uit die periode die minder interessant zijn, maar wel een veel grotere naam hebben verworven.'

Renoir en Picasso

Wel zitten de prijzen voor werken van de Belgische fauvist inmiddels in de lift, dankzij enkele grote expo's over zijn oeuvre. Voor Sotheby's Londen is het de eerste keer dat er een werk van Wouters geveild wordt; doorgaans gebeuren de verkopen in België en Amsterdam. In maart van dit jaar bood Sotheby's Parijs een schilderij van hem te koop aan met een geschatte waarde tussen 250.000 en 350.000 euro. 'Het werk is uiteindelijk ingehouden. Maar het was een landschap, en zoiets is veel minder gewild dan de portretten van Nel', vertelt Virginie Devillez, deputy director van Sotheby's België-Luxemburg, dat in de aanloop naar de veiling een blog plant om het schilderij in de picture te zetten.

Het veilinghuis heeft een minimumprijs van 320.000 euro ingesteld, maar hoopt dat het werk tussen 340.000 en 450.000 euro zal opbrengen. Een bedrag waarmee Rik en Nel zeker bijzonder blij zouden zijn geweest.

Veiling 'Impressionistische en moderne kunst' bij Sotheby's Londen, kijkdagen van 14 tot en met 19 juni in de Britse hoofdstad, veiling op 20 juni, www.sothebys.com.
Met dank aan bloemist Thierry Boutemy, Chanel voor de make-up 'Cruisecollectie 2018 - Éclat et Transparence') en Kevin Murphy.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content