sabato

‘Op je 70ste ga je toch niet op Tenerife gaan zitten, zeker?'

De expo in Venetie is niet alleen een verjaardagsgeschenk voor Walter Vanhaerents. Het is ook een breekpunt: ‘Terwijl ik in Venetië ben, zullen mijn zoon Joost en dochter Els het roer overnemen in Brussel.’ ©Karel Duerinckx

Voor zijn zeventigste verjaardag trakteert Walter Vanhaerents zichzelf op een eigen tentoonstelling tijdens de Biënnale van Venetië. 'Heartbreak Hotel' cureert hij helemaal alleen met werken uit de familiecollectie. 'Iedereen zegt me altijd dat ik te bescheiden ben. Dit is het moment om uit de schaduw te treden.'

Wat doet eens mens als hij zeventig wordt? Toch niet op de Canarische Eilanden gaan zitten?', lacht Walter Vanhaerents. Hij had een beter idee voor zijn verjaardag: een eigen expo in Venetië tijdens de Biënnale. 'Het plan zit al jaren in mijn hoofd. En nu is het eindelijk zover. Op 20 april vertrek ik voor vijf maanden naar de dogestad. Ik heb er een huis gehuurd om in alle rust van de expo en de Biënnale te kunnen genieten. Ondertussen ben ik een spoedcursus Italiaans aan het volgen, omdat ik de hele tijd in Venetië wil blijven. Op Art Brussels zal ik helaas niet rondlopen dit jaar.'

De Torhoutse verzamelaar van hedendaagse kunst is een bekend figuur in het Brusselse. Al sinds 2007 heeft hij een eigen privémuseum in de Dansaertwijk. 'Puur toevallig vond ik daar een geschikt pand als opslagruimte voor mijn kunstwerken. Eerst was de plek voor mij alleen. Maar op den duur liet ik 's zaterdags ook bezoekers toe.'

De architecten Robbrecht & Daem verbouwden de jarendertigloods tot een indrukwekkende exporuimte van 3.500 vierkante meter. Daar organiseert hij collectiepresentaties, die hij gemiddeld om de drie jaar verandert. 'Voor de show in Venetië had ik helaas een pak minder tijd. Pas in oktober 2014 heb ik de ruimte definitief toegezegd. Hoe vroeger je beslist, hoe hoger de huur in Venetië. De prijzen zijn soms waanzinnig. Die Italianen zijn verdomd lastig om mee te onderhandelen. Ik heb heel Venetië doorkruist om een mooie locatie te vinden.'

Tijdens de Biënnale zal Walter Vanhaerents onder meer deze droefgeestige clown van de Zwitser Ugo Rondinone tonen. ©Karel Duerinckx

François Pinault als buurman
Vanhaerents' oog viel uiteindelijk op de 'Zuecca Project Space' op het eiland Giudecca, dat vooral bekend is voor het vijfsterrenhotel Cipriani. De expositieruimte zelf ligt in een 16de-eeuws klooster, dat nog ontworpen is door de beroemde architect Palladio. Nu huist daar het Bauer Palladio-luxehotel. 'Het is een ietwat duistere plek met hoge plafonds. Zo'n klassiek Venetiaans palazzo met afbladderende muren is natuurlijk ook mooi, maar de architectuur is vaak zo dwingend. Dit is een van de soberste ruimtes die ik ken. Ideaal om kunst in te tonen.'

Vanhaerents verkeert er alvast in goed gezelschap. Pal tegenover zijn 200 vierkante meter grote expozaal ligt Punta Della Dogana, de privékunstruimte van de Fransman François Pinault die in 2008-2009 voor 20 miljoen euro werd verbouwd door de Japanse architect Tadao Ando. 'Giudecca ligt een beetje buiten het traditionele parcours van de Arsenale en Giardini op de Biënnale. Maar de plek fascineert me enorm omdat je er speciaal voor moet omvaren. Het feit ook dat de Zuecca-zaal aan een hotel paalt, past perfect bij mijn filosofie. Ik wil een rustpunt creëren tijdens de Biënnale. Een plek voor 'slow art', waar je alle tijd kan nemen. Desnoods met een koffietje in de patio of in de tuin.'

Vanhaerents leerde de ruimte kennen tijdens de vorige Biënnale. Toen had de Chinese kunstenaar Ai Weiwei er zijn onvergetelijke installatie 'Straight': een plek vol roestige staalstaven, afkomstig van schoolgebouwen in Sichuan die tijdens de zware aardbeving in 2008 vernield waren. Elke verwrongen staaf werd weer recht geklopt en vormde een golvend landschap.

Ai Weiwei Straight, 2008-2012 Steel reinforcing bars, 6 x 12m Installation view,Zuecca Project Space,Venice, 2013. ©Courtesy, the artist and Lisson Gallery

Elvis Presley
'Venetiaanse families die in ongenade vielen, werden in de 16de en 17de eeuw naar het eiland Giudecca verbannen', zegt Walter Vanhaerents. 'Dat idee van uitdrijving is ook een rode draad in mijn tentoonstelling: Heartbreak Hotel.'

Met die expotitel knoopt Walter Vanhaerents aan met een traditie die hij zelf in het leven riep. In zijn privémuseum in Brussel vernoemde hij zijn drie tentoonstellingen ook al consequent naar songtitels: 'Man in the Mirror' (2014), 'Sympathy for the Devil' (2011) en 'Disorder in the House' (2007). 'Elvis Presley inspireerde zich voor het nummer op een krantenverhaal. Een verwarde man pleegde in een hotel zelfmoord. Op zijn afscheidsbrief stond maar één zin: 'I walked a lonely street.' Dat macabere drama versus de exotiek van een Amerikaans hotel: die spanning zit in de tentoonstelling. Ik hou van schoonheid met een rafelig, duister randje. Die tristesse van wuivende palmbomen. Die flikkerende hotelneons in een doodlopend straatje. Het leed en de kitsch in één beeld.'

Geënt op die thema's koos Vanhaerents dertien werken uit zijn privécollectie. 'De ruggengraat van de expo in Venetië wordt de vierdelige video 'Martyrs' van de Amerikaan Bill Viola over martelaars geconfronteerd met de vier natuurelementen: water, vuur, aarde en lucht. Die editie kocht Vanhaerents toen Viola dat werk in 2014 installeerde in de Londense St. Paul's Cathedral.

Voorts selecteerde hij een droefgeestige clown van de Zwitser Ugo Rondinone, een installatie van de Portugese Joana Vasconcelos, een sculptuur van de Duitse Katharina Fritsch en werk van Warhol en Bruce Nauman. 'Maar die grote namen confronteren we met kunst van jonge artiesten. Bij de Amerikaan Nick Van Woert bestelden we zelfs een compleet nieuwe sculptuur. We willen uitsluitend video's en beeldhouwwerken tonen. Geen platte schilderijen. De plafonds van de ruimte zijn zo hoog dat ik werken met een zeker volume wou exposeren, in dialoog met de architectuur. De Brusselse architect Pierre Lhoas zal me helpen met die scenografie. We willen de ruimte opdelen met een niveauverschil. Lhoas is intussen ook aangesteld voor het Belgische paviljoen.'

Ambitieus is dat Walter Vanhaerents het curatorschap van de expo op zich neemt. Enerzijds uit noodzaak, want een externe curator heeft al snel een jaar nodig om een show op te zetten. En die tijd was er hoegenaamd niet. Anderzijds als statement, want niemand kent de collectie beter dan de West-Vlaming zelf. 'Curator is geen beschermd beroep. Ik moet er geen attest voor hebben of zo. Als verzamelaar weet ik perfect waarom ik bepaalde werken koop. En ik heb al ervaring met tentoonstellingen maken in Brussel.'

Toch was het eerste idee wel degelijk om een externe curator onder de arm te nemen. 'Maar dat liep niet goed af', zegt Vanhaerents. 'Waarom doe je het gewoon niet zelf, zei iedereen me. Dus ben ik de uitdaging aangegaan. Maar het was wel serieus voortdoen, zo in een paar maanden tijd. Kunst is vandaag voor mij meer dan een voltijdse job.'

Te bescheiden
De expo in Venetië is niet alleen een verjaardagsgeschenk. Het is evengoed een breekpunt in Vanhaerents' leven in de kunst. 'Terwijl ik in Venetië ben, zullen mijn zoon Joost en dochter Els het roer overnemen in Brussel.'

Bent u benieuwd naar de Vanhaerents Art Collection? Sabato nodigt op zaterdag 21 maart om 14 uur 20 x 2 lezers uit voor een exclusief bezoek aan de kunststichting in Brussel.
U wordt verwelkomd door Walter Vanhaerents, waarna een gids u door de expo leidt. Inschrijven kan via
www.sabato.be/rondleiding
De winnaars worden persoonlijk verwittigd.

De familiale bouwonderneming en projectontwikkelaar Vanhaerents werd onlangs verkocht aan de Artes Group. 'Het is de grote droom van mijn kinderen om de Vanhaerents Art Collection voort te zetten. Ze zijn zeer begaan met hedendaagse kunst. Het is een goed moment om hen in te werken als ik toch in Venetië zit. Dan weten ze perfect hoe het hier draait. En hoe hoog het tempo is.' Of hij er dan zelf zal uitstappen? 'Dat zal moeilijk zijn. We zien wel of het lukt. Maar ik zal het op een dag wel moeten overdragen. Dat wil niet zeggen dat de rol van de Vanhaerents Art Collection uitgespeeld is in Brussel. We zijn complementair met de musea. We tonen voor 90 procent kunstenaars die in de Belgische musea niet vertegenwoordigd zijn. Vaak jonge artiesten uit het Midden-Oosten, Afrika of Azië, die ontbreken bij musea of bij de verzamelaars.'

'Ons enige probleem: we zijn nog te weinig bekend. De Vanhaerents Collection blijft een verborgen plekje dat nog te weinig mensen weten te vinden. Mensen zeggen altijd dat ik te bescheiden ben over de Vanhaerents Art Collection. Die low-profilementaliteit is belangrijk als verzamelaar. Wie te mediatiek is, laat zich te veel meesleuren door hypes. Door afstand te bewaren kan ik gerichter kiezen. Maar het is tijd om die bescheidenheid af te schudden. Ik ben trots op wat ik heb verwezenlijkt. Ik wil uit de schaduw treden. Tot in Venetië mogen ze weten dat wij in Brussel zitten.'

Heartbreak Hotel, van 6 mei tot 15 september tijdens de Biënnale van Venetië. Zuecca Project Space, Fondamenta delle Zitelle 32, Giudecca, Venetië.
Vanhaerents Art Collection toont 'Philippe Parreno - Marilyn' nog tot 30 januari 2016 en 'Man in the Mirror' nog tot 28 oktober 2017, Anneessensstraat 29, 1000 Brussel. Volgens afspraak. www.vanhaerentsartcollection.com/nl/

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie