sabato

Belg Jonathan Riss borduurt duizend vintage Louis Vuitton handtassen

©rv

Vanuit Shanghai strijkt het Belgische Jay Ahr, het modemerk van ontwerper Jonathan Riss, de luxelabels Louis Vuitton en Hermès tegen de haren met zijn unieke geborduurde vintage handtassen. ‘Het zijn tassen, maar evengoed kunstwerken.’

Jonathan Riss. ©rv

Duizend vintage handtassen van Louis Vuitton borduren: dat is het nieuwe project van ontwerper Jonathan Riss. De Belg doet dat vanuit Shanghai, waar hij al jarenlang woont. ‘Ik zit nu aan ongeveer zevenhonderd. Elk exemplaar is uniek. Ze vertellen allemaal een verhaal’, vertelt hij als we hem opbellen.

Hij werkt onder de naam Jay Ahr, geïnspireerd op zijn initialen. ‘Het begon als een persoonlijk project, omdat ik eens met een readymade wilde werken. En zo’n iconisch stuk transformeren vond ik een uitdaging. Ik maak er duizend, omdat het project een begin en een eind moet hebben, als een film.’

‘Louis Vuitton vindt dit niet leuk, neen. Zulke grote huizen houden van controle. Maar ik koop de tassen zelf, dus doe ik ermee wat ik wil.’

Maar nog voor de eindgeneriek van Riss’ Louis Vuitton-‘film’ tevoorschijn komt, is hij alweer bezig met een ander project. ‘Sinds een tijdje borduur ik ook Hermès-tassen, onder meer de bekende Birkin. Waarom ik zulke dure tassen borduur? Het gaat me niet zozeer om de waarde. Maar met een onbekend merk werkt dit niet. Ik koop mijn handtassen overal ter wereld. En beroemde handtassen vind je nu eenmaal gemakkelijker.’

Acht maanden werk

Jonathan Riss werkt uitsluitend met vintage handtassen, want ‘die hebben verhalen’. Die geschiedenis is het vertrekpunt voor zijn designs. Elk borduursel ontwerpt hij specifiek voor die ene tas, als een kunstwerk. ‘Ik baseer me op de plek waar ik de tas kocht, maar ook op de maand en het jaartal van de productie. Die staan in elke tas vermeld.'

©v

'In Moskou vond ik bijvoorbeeld een reistas van Louis Vuitton, gemaakt in december 1991, net het moment dat de Sovjet-Unie uiteenviel. Dus borduurde ik daarop de USSR-vlag. En voor een exemplaar dat ik in Teheran vond, ontwierp ik een print, gebaseerd op een Perzisch tapijt. Het borduursel is een afdruk van de lokale cultuur. Maar ik ben wel degene die het ontwerp maakt. Een tas voor iemand customizen met zijn of haar eigen tekening doe ik niet.’

Elk borduursel ontwerpt Jay Ahr als een kunstwerk. ‘Ik baseer me op de plek waar ik de tas kocht, maar ook op de productiedatum.’

Aan één handtas werken zeker twintig mensen, en het neemt gemakkelijk acht maanden in beslag, vertelt Riss. Die handtas moet namelijk eerst volledig uit elkaar worden gehaald. ‘Vintage tassen zijn door het gebruik vaak wat uit model geraakt. Wij ‘herkalibreren’ die weer als een origineel. Tassen die ongebruikt achter in de kast liggen of beschadigd zijn, geef ik een tweede leven. Het borduurwerk voegt opnieuw waarde toe. Ik haat het woord, maar dit is recyclage’, aldus Riss, die via dit project geboeid raakte door de duurzaamheidsgedachte.

‘Ook commercieel is dit project een breuk met mijn verleden. Ik kom uit het typische moderitme van vier collecties per jaar. Dag en nacht werken. Eerst prototypes, dan marketing, verkopen, uitleveren en weer opnieuw. Daar wou ik weg. Nu is mijn website al maanden offline en heb ik amper verkooppunten. Maar zodra ik een tas af heb, is die bijna onmiddellijk verkocht.'

'De meeste van mijn klanten zijn verzamelaars die geregeld kopen. Maar ik krijg ook aanvragen via Instagram en word zelfs aangesproken op straat. Toen ik mijn moeder trakteerde op een wellness- en detoxweek in Thailand, sprak iemand me aan in de lobby en kocht prompt mijn tas. Dat overkwam me al een paar keer.’

Aan één Jay Ahr-handtas werken zeker twintig mensen, in totaal goed voor acht maanden werk. ©rv

Sovjetstoffen

Er stroomt modebloed door de aderen van Jonathan Riss. Zijn moeder is modeontwerpster Johanne Riss en hij groeide letterlijk op boven haar winkel in Brussel. Heel even werkte hij voor haar. ‘We zijn twee creatievelingen, twee sterke karakters met elk een heel andere aanpak. Het was al gauw duidelijk dat ik mijn eigen pad zou kiezen’, lacht hij.

©rv

Het parcours van Jonathan Riss is er een van twaalf stielen, geen ongelukken. School paste daar niet in. ‘De eerste keer dat ik een universiteit binnenkwam, was in 2011. Toen ik er zelf les moest geven.’ In plaats van te studeren, reisde hij de wereld rond. Op zijn 18de trok hij naar Oekraïne, waar hij als artdirector werkte in een fabriek voor legerstoffen.

Twee jaar later opende hij een borduurstudio in India, nog later een juwelenatelier. Hij trok naar Angola, op zoek naar ruwe diamanten en won zelfs de prestigieuze designprijs van diamantgigant De Beers. Hij ontwierp etalages voor de luxewarenhuizen Bergdorf Goodman en Barneys in New York.

En hij lanceerde in 2003 Jay Ahr, toen een modemerk met uitsluitend jurken. ‘Ik hou van een monoproduct: één ding heel goed doen. De jurken waren architecturaal van look. Maar ook versierd met borduurwerk. Dat blijft een van mijn passies. Het merk was een succes. Maar op een bepaald moment had ik zo veel verkooppunten dat ik naar mijn goesting te diep in het modesysteem was beland. Dus stopte ik er radicaal mee.’

Handgemaakte iPhone

Het reizen is Riss nog niet verleerd. In België is hij nog maar één keer per jaar, zegt hij. Hij pendelt tussen Shanghai en Peking. ‘Peking is mijn lievelingsstad. Daar ben ik het gelukkigst. Het is alsof je in het Amerika bent van de jaren 50, net na WO II. Maar dan wel in een land met meer geschiedenis dan Amerika. Het vooruitgangsgeloof is zalig. Net als het vakmanschap. Het ‘made in China’-label heeft een kwalijk imago. Maar hun erfgoed gaat veel verder dan het onze’, pleit Riss.

Zijn tassen worden grotendeels geborduurd in China door producenten waarmee hij al 15 jaar samenwerkt. Worden ze met de hand geborduurd? ‘Nee, door machines, maar die worden wel met de hand bediend. Er wordt te romantisch gedaan over handwerk, vind ik. Je handen zijn beperkt. Als je iPhone met de hand gemaakt zou zijn, konden we dit gesprek niet voeren.’

Tassen die ongebruikt achter in de kast liggen of beschadigd zijn, geeft Jay Ahr een tweede leven. ‘Het borduurwerk voegt opnieuw waarde toe.’ ©rv

Joseph Beuys

Wat vinden Louis Vuitton en Hermès eigenlijk van Riss’ ingrepen? ‘De luxemode is een kleine wereld. Ik ken de mensen van Louis Vuitton hier in Shanghai. Ze wisten dat ik dit project zou lanceren. Al ga ik niet beweren dat ze het leuk vinden. Zulke grote huizen houden van controle. Maar ik koop de tassen zelf, dus doe ik ermee wat ik wil’, aldus Riss.

Dat zijn merk zo’n succes is, komt volgens hem omdat er ‘een uniformisering bezig is. Bijna iedereen draagt hetzelfde. Tegelijk willen we allemaal uniek zijn. Ik denk vaak aan Joseph Beuys die zei: “Jeder Mensch ist ein Künstler.” Personaliseren zal heel groot worden in de modewereld, daar ben ik van overtuigd. We staan nog maar aan het begin. Louis Vuitton en consorten zullen daar rekening mee moeten houden. Toch wil ik niet met hen samenwerken, want dan beslissen zij. Ik blijf liever onafhankelijk.’ Box19

In de boetiek van Johanne Riss zijn enkele Jay Arh-handtassen te koop. Instagram

Lees verder

Advertentie
Advertentie