sabato

De Usain Bolts van de lucht

©Getty Images/iStockphoto

Vergeet de Ferrari of het penthouse in Knokke: hét nieuwe statussymbool is de valk. Sjeiks in het Midden-Oosten betalen tot 285.000 euro per vogel, en gebruiken die voor de racerij. Op zoek naar de Usain Bolts van de lucht.

In Dubai of Abu Dhabi overbluf je je buurman vandaag niet meer met de zoveelste Rolex of een vergulde Ferrari. Status verwerf je er nu met roofvogels. Niet zomaar een roofvogel, trouwens. Het moet een valk zijn, en nog het liefst eentje van een specifiek ras. Een vogelsoort die een topsnelheid haalt van 320 kilometer per uur en tot voor kort vooral werd gebruikt om te jagen, maar waar vandaag races mee worden georganiseerd.

Miljoenenbusiness
Zowat veertien jaar geleden ontstond in Dubai het idee om valken tegen elkaar te laten racen. Ondertussen zijn valkenraces een megasport én een miljoenenbusiness in Abu Dhabi, Bah­rein, Koeweit en Saudi-Arabië, met wedstrijden over een afstand van 400 meter die op de staatszender komen. En hoge kijkcijfers halen. In de belangrijkste wedstrijden drukt de prijzenpot op de oogleden: van auto’s van 60.000 euro tot een cheque van meer dan een miljoen.

Valken zijn er het nieuwe statussymbool. In Dubai heeft de roofvogel al meer prestige dan een Bugatti of juwelen van Bulgari. Ze zijn er een symbool van macht en rijkdom: ze zorgen voor weelderig beleg op de boterham van eigenaars die hun dieren kunnen verkopen. In het Midden-Oosten veranderen topvalken van eigenaar voor wel 285.000 euro.

De valkenraces worden georganiseerd volgens categorieën op basis van de kwaliteit en dus ook de prijs van de vogel. ‘Maar de rijken doen het niet voor het geld’, zegt Bryn Close, de eigenaar van Armthorpe Falcons, een valkenkweker uit Engeland én zowat de hofleverancier van de sjeiks. ‘Het is een kwestie van prestige. Mijn valk is sneller dan de jouwe, daar gaat het om.’ En met ‘snel’ bedoelt Close héél snel: valken zijn immers de snelste dieren ter wereld. De beste vogels leggen de 400 meter af in ongeveer… 17 seconden.

‘Valkeniers zijn heel competitief ingesteld’, legt Close uit terwijl hij wijst naar een grote foto van zichzelf in het gezelschap van een sjeik, beiden met zonnebril terwijl ze een trofee in de lucht steken. ‘Het gaat alleen maar om winnen. In het Midden-Oosten zitten valkeniers de hele dag bij hun vogels, en praten ook over niets anders wanneer ze elkaar ontmoeten. Ze hebben misschien wel een collectie auto’s van
6 miljoen euro, maar ze zijn meer begaan met hun valken. Noem het een obsessie. In Europa staan vorsten op de bankbriefjes, daar zijn het die vogels.’

Valken zijn de snelste dieren ter wereld: ze halen snelheden tot 320 kilometer per uur. ©Getty Images/iStockphoto



Presidentiële suite
Valken vind je al eeuwen op elk continent met uitzondering van Antarctica, en valkeniers zijn er over de hele wereld, ook in België. Maar de Britse valkeniers heten de beste ter wereld te zijn. De 63-jarige Close behoort tot de vips van de valkenbusiness: dé deskundige als het op kweken aankomt. Hij is de man die de Usain Bolts van de valkenwereld uit het ei krijgt. Close werd er multimiljonair mee.

Vorig jaar verkocht hij valken aan de koninklijke familie van Abu Dhabi voor een bedrag van zeven cijfers. Niet slecht voor iemand die als tiener op straat leefde, zijn eten moest stelen nadat hij door zijn vader aan de deur was gezet. Jaren later, nadat hij wat geld had verdiend met het uitbaten van een motorcrosscircuit, kocht hij zijn eerste vogel. Een uil, als hobby. Dan verkocht hij zijn huis om een koppel valken te kopen en met die dieren te kweken.
Vandaag vliegt hij businessclass met tickets die door sjeiks worden betaald, slaapt hij in presidentiële suites - butler inbegrepen - en wordt hij door de royalty zelf behandeld als een koning.

In Dubai heeft de valk al meer prestige dan een Bugatti of juwelen van Bulgari. Valken zijn er een symbool van macht en rijkdom.

Big Brother-producer
In Armthorpe, het dorp in het Engelse graafschap South Yorkshire waar de kwekerij van Close is gevestigd, wordt goed gezorgd voor zijn 250 valken als hij weer eens de hort op is. Iedere vogel krijgt dagelijks een specifiek menu dat 5 euro kost. De dieren hebben een eigen kamertje in slaapzaaltjes voor 25, en ze trainen op een groot, afgesloten terrein. Twaalf personeelsleden verblijven in witte caravans. Onder hen ook de 36-jarige dochter van Close, Natalie, die verantwoordelijk is voor de eieren en het papierwerk. Ze zit voor een hele reeks schermen, als een producer van Big Brother die hunkert naar een lekkere misstap, wachtend tot de kuikens uit het ei kruipen.

Bryn Close zelf woont zeven maanden per jaar in een caravan die vol staat met beeldjes van valken, maar ook olieschilderijen van de vogels. ‘Hoewel ik iets verderop best wel een leuk huis heb’, lacht hij. In het broedseizoen wil hij immers zo dicht mogelijk bij zijn vogels blijven. En met 250 valken die allemaal wel iets te vertellen hebben, voelt hij zich nooit eenzaam. ‘Sommige valken zijn echte praatvaren’, zegt hij terwijl hij een van hen over de nek streelt. Een jongedame, zo blijkt, Mia is haar naam. In haar scherpe bek heeft ze een bloederig stukje vlees dat ze zopas van een kwartel heeft gerukt.

Valkenraces zijn een megasport én een miljoenenbusiness in het Midden-Oosten. De wedstrijden komen er op televisie en het prijzengeld voor de winnaar kan oplopen tot meer dan een miljoen euro. ©Getty Images

‘Maar ze houden allemaal van mij. Daar, kijk: dat is Silver Lass, iets verderop zit New Silver Lass, en dit hier is Maroney, daar zie je Jeffrey’, zegt hij terwijl we door dit paradijs van veren stappen. Opmerkelijk: geen enkele vogel luistert hier naar de naam van een A-list celebrity als Kim Kar­dashian. ‘Ze zijn veel eleganter dan zij’, zegt hij serieus.

Nummerplaat FAIICON
Er bestaan ongeveer 40 soorten valken, maar Close kweekt alleen de zuivere slechtvalk, giervalk en sakervalk. En ja, ook een kruising van een giervalk en een slechtvalk die de kracht en snelheid van beide rassen combineert. Het resultaat is de snelste valk ter wereld. Van de 150 valken die in aanmerking komen voor de eerste categorie van de ‘President’s Cup’ in Abu Dhabi, een van de grootste races ter wereld, kwam meer dan de helft in de editie van vorig jaar uit de valkerij van Close. Hoe dankbaar de sjeiks hem daarvoor zijn, is te zien aan de parking die vol staat met nagelnieuwe Range Rovers en een limoengroene Lamborghini met nummerplaat ‘FAIICON’, maar ook de Rolex-horloges die in zijn kantoor rondslingeren.

Natuurlijk is het een hele klus om een valk te kweken tot ze klaar is om naar Dubai te verhuizen. De vogel moet twee keer per dag trainen om zijn snelheid te scherpen en zo sterk mogelijk te worden, terwijl een kok erop toeziet dat de dieren voldoende kwartel en geroosterde rat krijgen. Er is zelfs een personeelslid dat naast de vogels slaapt, om over hun wel en wee te waken. ‘Valkenraces beginnen geleidelijk over de hele wereld georganiseerd te worden’, zegt Close. ‘En de sport blijft groeien. Toen ik zowat tien jaar geleden valken begon te kweken, waren we niet zo talrijk. Nu zijn er al duizenden valkeniers. Ze zijn alleen wat discreter dan de eigenaars van een jetski of een jacht: valkeniers stoppen hun vogels in de auto en rijden naar het platteland om te gaan jagen. Ik bedoel: ze paraderen er niet mee. Maar het fascineert de men­sen natuurlijk, want valkenraces zijn nieuw en de meeste mensen hebben zoiets nog nooit ge­zien.’

Ook in België wordt gejaagd met valken, maar races zijn er vooralsnog niet. ‘In het Midden-Oosten is de focus inderdaad helemaal verschoven van de jacht naar de racewedstrijden’, zegt Kris Ulens, de voorzitter van de Belgische Valkerij Federatie. ‘Ik ken dat fenomeen in de Emiraten goed. Ik kwam daar geregeld toen ik bezig was met het dossier om de valkerij in ons land te laten erkennen door de Unesco, wat ondertussen ge­beurd is. Maar in België zijn er geen races. Daar hebben we ook geen behoefte aan. Niet dat ik die wedstrijden afkeur, maar Belgische valkeniers - reken op zo’n 60 à 70 - kweken de roofvogels om ermee te jagen. Of liever: wij ontdekken de natuur met een roofvogel als gids.’

©Getty Images



Kansloze steenarend
In Groot-Brittannië zijn wél al de eerste valkenraces georganiseerd. In oktober vorig jaar konden veel van de 300 gokkers hun ogen niet geloven toen ze geen paarden, maar valken tegen elkaar zagen racen, toen de eerste wedstrijd op Britse bodem werd georganiseerd. ‘Je kon een muis horen lo­pen’, zegt de 44-jarige Tara Kendall-Sykes, die de race samen met haar partner Del Shaylor (59) organiseerde. ‘Tot iedereen luidop zei: wauw.’

Kendall-Sykes en Shaylor verkopen uitrusting en accessoires voor valkeniers en kwekers. Zij brachten het valkenracen naar Engeland omdat ze merkten wat voor enthousiasme de sport elders losweekte. Aan hun eerste wedstrijd namen ongeveer 70 valken deel. In oktober dit jaar volgt een tweede editie. ‘In de Emi­raten is het een elitesport, hier mag het allemaal wat losser’, zegt Kendall-Sykes. ‘Een vergulde Range Rover viel er hier niet te winnen. Maar alleen al die vogels over de racebaan zien vliegen was heel bijzonder. We lieten zelfs een steenarend meevliegen, hoewel die in principe kansloos is tegen valken.’

Voor aspirant-valkeniers is er maar één nadeel: de prijs van een vogel. De wet van vraag en aanbod heeft ertoe geleid dat de meeste gegadigden hun huis moeten verkopen om er eentje te kunnen betalen - zoals Close destijds. So what? Wie dan races wint, kan nog altijd in zijn nieuwe, vergulde Range Rover slapen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie