sabato

'Voor een winstgevende wijnbouw heeft België te veel beperkingen'

De wijngaard van Vinha do Cercado in Portugal.

De familie Liekens pionierde twee decennia geleden al met een wijngaard in België. Na een grillige start produceren ze vandaag zes cuvées in Portugal.

De ‘wet van de remmende voorsprong’ is geen fictie. Pioniers in een bepaalde discipline stranden soms met hun project omdat de markt er nog niet rijp voor is, of omdat ze op den duur zelf het vertrouwen en de passie verliezen in hun eigen koers, terwijl latere instappers volop kunnen leren en profiteren van de kinderziektes van de pioniers.

Dat overkwam Wim Liekens en zijn partner Christel Govaerts. In 2002 gingen ze van start met hun wijngaard De Langenberg in Lichtaart, mee geïnspireerd door de vader van Wim, die op zoek was gegaan naar een geknipt terrein om daar druivenstokken te planten, zodat ‘Wim iets had om mee bezig te zijn na zijn pensioen’.

Belgische wijn

'De fiscale druk in België verhindert dat onze wijnbouw winstgevend kan worden.'
Wim Liekens
Wijnbouwer

Dat wilde lapje grond werd beplant met vooral hybride rassen zoals regent, rondo bianca, phoenix of johanniter. Liekens, jarenlang productiedirecteur van de Estée Lauder-fabriek in Oevel, slaagde erin zijn wijn ‘De Kastelse Rode’ op de kaart te krijgen van enkele lokale toprestaurants, zoals De Pastorie in Lichtaart en De Watermolen in Kasterlee. En hij richtte mee de vzw Belgische Wijnbouwers op.

De Belgische wijnpioniers Wim Liekens en Christel Govaerts.

Maar wijnmakend België bleek toen toch eerder een hobbyclub dan een professionele sector. ‘Er was geen structuur en voor de overheid was er vanuit deze sector geen aanspreekpunt’, zegt Liekens. ‘Iedereen werkte in de wijnbouw volgens zijn eigen manier. Efficiënte producten voor het behandelen van de wijngaard waren in het buitenland erkend, maar niet in België. Ook waren de controles door de overheid niet afgestemd op de sector.’

Moeilijk klimaat

Voor het gezin Liekens-Govaerts liep het Belgische wijnavontuur met een sisser af. Behalve natuurlijke factoren zoals de voorjaarsvorst - waarvoor zeker de Kempen extra gevoelig is - bleek vooral de fiscus niet echt hun wijnvriend.

‘Bij de jaarlijkse controle vertelde onze belastingcontroleur dat zij in opdracht van de hoofdinspecteur de beroepen in bijberoep extra onder de loep moest nemen. Zo werden verliezen op nul geboekt en dit zelfs met terugwerkende kracht. Dat ontnam ons alle energie om onze droom te realiseren, namelijk een grote professionele modelwijngaard in België aan te planten. Na veel slapeloze nachten besloten we onze activiteiten in België stop te zetten.’  

Portugees wijnavontuur

'Onze leerschool in België maakte dat we onmiddellijk van start konden gaan met een eigen Portugese wijnproductie.'
Wim Liekens
Wijnpionier

Eind 2016 vertrok het echtpaar naar de regio boven Lissabon, Portugal. Een overstap die eerder een toevalstreffer was dan een doelgerichte keuze, zegt Govaerts. ‘We hadden helemaal niet de bedoeling om er een wijngaard te kopen. We trokken naar de Zilverkust om er, zoals wel meer Belgen, een tweede verblijf te zoeken.’

Op hun terugreis ontdekten ze het fraaie stadje Torres Vedras, 30 kilometer ten noorden van Lissabon. Daar werd hun een mooi stuk bouwgrond aangeboden met een bestaande wijngaard en ontmoetten ze Riu, een jonge landbouwingenieur.

‘Hij is het die ons in contact bracht met de nodige instanties en optrad als tolk. Zonder hem was ons Portugese wijnverhaal onmogelijk geweest, want samen bezochten we wijnboeren om te kijken naar hun infrastructuur en of we eventueel vrije capaciteit in hun wijnkelder mochten gebruiken’, aldus Liekens. ‘We investeren liever niet in gebouwen en machines, wel in onze wijngaard en in extra kennis.’

Deze streek heeft bovendien nog een extra bonus: ‘In tegenstelling met veel andere Europese appellaties hebben we hier voldoende regen in het voorjaar. ’s Nachts is er bovendien voldoende afkoeling van de Atlantische Oceaan, zodat de druivelaars kunnen rusten en zich herstellen. Zon, regen én wind zijn een zegen om kwaliteitswijn te maken.’

Vinha do Cercado

'We ontwerpen alles in familieverband: het etiket, de verpakking, de website én het marketingplan.’
Wim Liekens
Wijnmaker

De samenwerking met lokale wijnpartners is een cruciale schakel in hun Portugese project, dat de naam Vinha do Cercado kreeg. ‘We hebben veel tijd gestoken in expertise en gezocht naar samenwerkingsverbanden met andere domeinen. We hebben er tien bezocht en zijn uiteindelijk terechtgekomen bij twee bodega’s.'

Vinha do Cercado, Premium Tinto 2018

'Bij de traditionele familiale wijnbouwers van Félix Rocha laten we onze rode premiumcuvée, onze witte en onze rosé produceren. Voor onze organische rode cuvée werken we dan weer samen met de jonge oenoloog Pedro Marques van Vale da Capucha.’

Het gezin Liekens is aanwezig bij elke belangrijke productiestap, van snoei tot botteling. ‘Zelfs bij het begin van de coronacrisis - met de vele reisrestricties - verliep alles naar wens.'

' Onze drie kinderen komen in een beurtrol mee naar Portugal en we ontwerpen alles in familieverband: het etiket, de verpakking, de website én het marketingplan.’

Terug naar België?

Was het Belgische pioniersavontuur nu een vloek of een zegen? En zouden ze nog herbeginnen op eigen bodem, nu de randvoorwaarden - vooral ook de perceptie bij de consument - serieus veranderd zijn?

Vinha do Cercado, Natural Tinto 2017

‘We zijn blij met het traject dat we hebben afgelegd’, aldus Liekens. ‘Onze leerschool in België was ideaal en leidde ertoe dat we onmiddellijk van start konden gaan met een eigen Portugese wijnproductie. Ons plan is nu bevestigen en continu onze bestaande zes cuvées - goed voor jaarlijks 15.000 flessen -  te verbeteren. En vooral kwaliteit boven kwantiteit te behouden.'

' Maar de weg terug naar een Belgische wijngaard, neen, die komt er zeker niet. Ik heb veel bewondering en respect voor alle wijnboeren in België. Maar het land heeft te veel beperkingen: een beperkt aantal toegelaten druivenrassen, een grillig klimaat, hoge risicofactoren en een fiscale druk die verhindert dat onze wijnbouw winstgevend kan worden. Misschien doen we wel ook nog iets in Spanje, weer dicht bij de zee.’

Vinha do Cercado, Premium Tinto 2017

Kleur: rood.
Druiven: syrah, tinta roriz. 
PRIJS: 15 euro. 
Onvoorstelbaar dat deze elegante cuvée de allereerste premiumoogst is van dit jonge domein. Met 70 procent syrah en drie maanden lichte houtlagering als ruggengraat ontdekken we in ons glas een attractief boeket van bosaardbei, cassis en cuberdons. Geuren die zich nagenoeg integraal weerspiegelen in de smaak. Milde tannines, zoetrijp, maar toch met een frisse, zelfs ‘saline’ afdronk.

Vinha do Cercado, Premium Tinto 2018 


Kleur: rood. 
Druiven: syrah, tinta roriz. 
PRIJS: 15 euro. 
Hoe lekker ook de 2017, deze 2018 is een wildere en fruitcomplexere versie, met ook meer eiklagering en alcohol. Kruidige geurstart, aardser (zoete rode biet) dan de vorige fles, met dan zwarte bes en bosaardbei. Decanteren is nuttig. Qua smaak meer open, vol rijpe bramen, crème de cassis, gojibes en amber. Prima fraîcheur, uitmondend in een lange finale met groene peper.

Vinha do Cercado, Natural Tinto 2017 

Kleur: rood. 
Druiven: tinta roriz, touriga franca. 
PRIJS: 12,50 euro. 
Deze fiftyfifty druivenmix werd ‘organisch’ gevinifieerd. Een parfum van moerbeien, kersen en noten. Fruitgedreven in de mond, met impressies van violette, blauwe bes en zuren die leiden tot een bijna zilte afdronk. Zeker decanteren!

Te koop bij Wijnen de Bleek (Diest), tel. 013/33.55.18 en Vinterra (Herentals), tel. 014/21.65.78

Lees verder

Advertentie
Advertentie