leading story

Belgische experts helpen Grieken in hun strijd tegen btw-carrousels

Yannick Hulot en Frank Philipsen ©Jonas Roosens

In ruil voor Europese steun moeten de Grieken hun belastinginning verbeteren. Dat doen ze ook. Bijvoorbeeld door met succes de btw-carrousels aan te pakken. Met dank aan experts van de Belgische Bijzondere Belastinginspectie (BBI).

Een miljard euro, dat is wat btw-carrousels jaarlijks wegpikken uit de toch al magere Griekse belastinginkomsten. Vijftien jaar geleden was dat ook het bedrag waarmee fraudeurs in België aan de haal gingen. Bij ongewijzigd beleid zou die 1,1 miljard euro van toen nu flink zijn opgelopen. Maar in 2014 was btw-fraude in ons land nog goed voor slechts 40 miljoen euro.

‘We hebben het fenomeen in België onder controle’, zegt Frank Philipsen, de topman van de Bijzondere Belastinginspectie (BBI). Het systeem en de technologie van de BBI om snel dergelijke georganiseerde fraude met btw te detecteren, zijn sinds vorig jaar ook in Griekenland geïntroduceerd.

Het gespecialiseerde team onder leiding van Yannic Hulot biedt zowel theoretische als pragmatische steun. Enerzijds uitleggen hoe carrouselfraude (lees inzet) werkt, welke types er bestaan en hoe erop te reageren, anderzijds helpen bij het vroegtijdig opsporen ervan. ‘De Grieken stapten zelf naar ons’, beklemtoont Philipsen.

Griekenland werkte tot voor kort met een traag detectiesysteem voor btw-fraude. Als er al een carrousel werd blootgelegd, kon het geld niet meer gerecupereerd worden. De Belgische aanpak is preventief: vroegtijdig een rem zetten op die carrousels, zodat onrechtmatige terugbetalingen voor al dan niet fictieve activiteiten vermeden wordt. ‘We willen de keten breken’, benadrukt de BBI-topman.

Het Belgische systeem werkt met een weldoordachte, geïnformatiseerde risicoanalyse. ‘We vergelijken gegevens van bedrijven en personen en kruisen ze om de netwerken te achterhalen’, legt Yannic Hulot uit. ‘We hebben een dertigtal sets van gegevens die we door de computer jagen om netwerken op te sporen. Geven ze hun belasting aan in Griekenland? Kopen ze veel aan in andere Europese landen als Bulgarije? Werken bedrijven met dezelfde stroman of dezelfde boekhouder? Delen ze systematisch hetzelfde adres?’

Knipperlichten

We geven een score aan een netwerk. Zo kan je de grootste risico’s eruit filteren en daaraan prioriteit geven, zeggen de BBI-experts. ‘Er zijn tal van knipperlichten. Door de massa gegevens kan je banden tussen bedrijven niet makkelijk zien. Via onze montage houd je nog maar een klein aantal bedrijven over die een voorafgaandelijke controle vergen. Maar het gaat in dit soort fraude wel om veel geld. Het zijn die grote vissen die we willen strikken.’

Bij de eerste reeks gegevens die de Grieken door de computer lieten lopen, was het al meteen bingo. ‘Het was als de wonderbaarlijke visvangst’, herinnert Hulot zich. ‘We hadden vijftig namen doorgegeven. 48 bleken positief. Dertig onder hen maakten deel uit van één netwerk.’

Btw-fraude is een vorm van internationale criminaliteit. ‘We hebben te maken met criminele organisaties die de zwakke schakels in het administratief systeem en de wetgeving opsporen. Het is zoals water dat de weg van de minste weerstand zoekt’, zegt Philipsen.

‘De Belgische aanpak van de btw-fraude heeft de criminele organisaties in ons land verzwakt’, weet Hulot. Ook in Griekenland werpt de strijd al vruchten af. ‘Er zijn een zeventigtal bedrijven ontmaskerd. De blootgelegde fraude is goed voor 100 tot 200 miljoen euro. Op jaarbasis kom je zo uit op een klein miljard euro.’

Veel details over de fraudecircuits willen en kunnen de BBI-experts niet kwijt. Ze zijn gebonden door het beroepsgeheim. Maar net als destijds in België staan hifi, gsm’s en petroleum bovenaan de lijst goederen waarmee in Griekenland btw-fraude gepleegd wordt. Ook auto’s, parfum en luxeproducten staan op die lijst. Maar er zijn ook nieuwe trends. Zo zijn al meerdere carrousels gevonden met grondstoffen, zoals graan of suiker.

De criminele netwerken opereren voor zowat de helft met buitenlanders. ‘Geografische nabijheid speelt een rol’, erkent Hulot. De fraude verloopt via Cyprus, Bulgarije, Italië, maar ook via Duitsland, een belangrijke leverancier van goederen. Een invoerland als Griekenland is immers makkelijker vatbaar voor btw-fraude.

‘Elke markt is vatbaar voor fraude’, benadrukt Philipsen. ‘Onze rol is waakzaam te zijn. Het is aan ons om te bewijzen dat de economische realiteit niet beantwoordt aan de fiscale aangifte.’

De juiste cijfers

De samenwerking verloopt erg vlot. Zowel in België als in Griekenland is de tevredenheid groot. ‘We leren van elkaar’, benadrukken de Belgische belastingexperts. ‘We zijn partners.’ Elk kwartaal trekt een beperkte Belgische ploeg voor enkele dagen naar Griekenland. Die omvat behalve Hulot standaard een dataminer en een ervaren BBI-controleur. In de periode daartussen wordt contact gehouden.

De gegevens komen van de Grieken en zij blijven daar ook meester van, beklemtoont Philipsen. ‘Ze stellen dezelfde vragen als wij acht, negen jaar geleden. We zijn dus echt op de goede weg.’

Problemen met de Griekse belastingadministratie heeft de BBI nog niet gehad. ‘We hebben ook telkens het juiste cijfer gekregen, tot achter de komma. Dat de Grieken de capaciteit niet hebben om die data te leveren, klopt dus niet’, klinkt het bij de BBI.

Vorig jaar hebben de Grieken hun eigen anticarrouseldienst opgericht, Yedde. Het gaat om vier eenheden van een twaalftal experts, geografisch gespreid, die net zo werken als de Belgische bestrijders van btw-fraude.

‘Transparantie tussen de eenheden is altijd ons vertrekpunt geweest’, beaamt Philipsen. Als ergens het rempedaal wordt ingedrukt, riskeert de fraude de kop weer op te steken.

Ook over al dan niet bestaande banden tussen de fraudenetwerken en de Griekse oligarchen, die het economisch weefsel controleren, willen de Belgische experts niets kwijt. Het is duidelijk dat ze de samenwerking met Europa en de eigen operaties niet in gevaar willen brengen.

In februari-maart wordt de Grieks-Belgische samenwerking geëvalueerd. Maar nu al is duidelijk dat die goed zit en er een vervolg op komt. Bijvoorbeeld een uitbreiding naar fraudecarrousels in de dienstensector.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud