Advertentie

‘Bonanza tv-voetbalrechten is voorbij'

Pierre Maes: ‘Het voetbal mikt op de overstromende geldkoffers van Amazon en Google. Maar die geven niet thuis.’ ©Frédéric Pauwels / HUMA

Pierre Maes draait 30 jaar mee in het miljardenspel rond tv-voetbalrechten. Maar de cash-sneeuwbal lijkt te smelten. ‘Een nieuw Belgisch tv-contract van 100 miljoen? John Porter en Dominique Leroy lachen zich kapot.’

Pierre wie? In Vlaanderen kent niemand Pierre Maes, maar de Brusselaar is hoofdrolspeler in het grootste economische mirakel van mondiaal entertainment: de industriële voetbal-revolutie. Die is aangedreven door een lawine aan tv-rechten, die miljarden strooit over de clubs. Maes maakte die cash-explosie de voorbije 30 jaar vanop de eerste rij mee. Geestig weetje: Maes kocht in 2011 met 105.000 euro van zijn eigen centen de rechten op de interland België-Roemenië. Geen hond was erin geïnteresseerd, maar hij wist ze toch te slijten aan de zenders RTBF en Vier. Winst: 35.000 euro. Vier jaar later hielp hij, na een carrière bij Telenet, als extern consultant het Belgische tv-contract binnenhalen voor het Italiaanse rechtenbedrijf MP&Silva. Zijn relaas, dat hij neerschreef in een boek, leest als de avonturen van ‘Kuifje in Poenland.’

Maes beschrijft een besloten wereld van 2.000 à 3.000 experts. Die runnen mondiaal een business van 45 miljard euro. Amerikaanse durfkapitalisten, Hollywood-reuzen en Chinese fondsen gooien dezer dagen met geld voor een stukje van de tv-koek. ‘Die bonanza loopt op zijn laatste benen’, is zijn rode draad. Maes behoort tot de club pessimisten over ‘piek-tv-rechten’. De positivo’s geloven dat de rijzende tech-reuzen zullen overnemen van tanende telecomgiganten, waardoor de miljardenstroom zal aanhouden en zelfs nog zal aanzwellen.

Het voetbal kijkt likkebaardend naar de overstromende geldkoffers van Google, YouTube en Amazon. Maar er zijn voorlopig geen signalen dat die ook met de helikopter zakken geld over het voetbal zullen uitkieperen.

‘Ik denk dat ze zich vergissen. Het voetbal kijkt likkebaardend naar de overstromende geldkoffers van Google, YouTube en Amazon. Maar er zijn voorlopig geen signalen dat die ook met de helikopter zakken geld over het voetbal zullen uitkieperen. Mijn idee is dat de tech-bedrijven veel meer naar het echte economische plaatje kijken, in plaats van torenhoge sommen te betalen voor marktaandeel, zoals de telecom jaren heeft gedaan.’

De houding van de tech-reuzen, als ze de knip op de beurs blijven houden, kan een gamechanger zijn. ‘De waarde van tv-rechten heeft vandaag niets te maken met reële economische waarde. Het is het grote misverstand. Prijs wordt nooit bepaald door product, wel door de hevigheid van de biedstrijd over tv-rechten. Door een wapenstilstand tussen de twee sleutelspelers, Telenet en Proximus, kan de Belgische fan met 20 euro per maand kijken naar alle topcompetities en de Champions League.’

‘Een vergelijkbaar voetbalpakket in Frankrijk kost vanaf volgend jaar 90 euro. Reden: een nieuwe agressieve speler, het Spaans-Chinese Mediapro. Die betaalt samen met het Qatarese BeIn 1,1 miljard euro per jaar voor het nieuwe Franse voetbalcontract, een stijging met 50 procent. Het Franse voetbal is dat niet waard, maar de Chinezen achter Mediapro smijten met geld, zonder dat er terug te verdienen economische waarde tegenover staat. Het gevolg is dat er een nieuw kanaal bijkomt, tegen een prijs van 25 euro per maand. Wie alle voetbal wil, zit zo aan 90 euro voor abonnementen op alle verschillende kanalen.’

Tv-contract

Maes vreest dat het laatste stuiptrekking is van een stervend model: ‘Kijk naar Engeland. Daar is het tv-contract na twintig jaar explosieve groei voor het eerst met 10 procent gedaald. De clubs hoopten op een hevige biedstrijd en dus weer extra cash, maar de huidige rechtenhouders BT en Sky konden de rechten zonder veel moeite opnieuw binnenhalen. In de biedstrijd geen spoor van Google of Facebook. Dus moest het voetbal terugvallen op BT, dat bloedt onder druk van de nieuwe tech-spelers, 13.000 man moest ontslaan en dus geen miljarden extra kan uitgeven aan tv-rechten.’

Maes verwacht dat België hetzelfde lot wacht. De profclubs beslissen volgend jaar over het nieuwe tv-contract tot 2023. Zij hopen op minstens 100 miljoen, 15 miljoen euro meer dan nu. ‘John Porter van Telenet en Dominique Leroy van Proximus zullen daar eens goed mee lachen. Zij beslissen als kartel hoeveel de clubs krijgen, niet omgekeerd. Er zijn ook weinig incentives om meer uit te geven. Telenet en Proximus staan nog niet, zoals in de VS, onder grote druk van ‘cordcutters’, mensen die massaal hun tv-abonnement opzeggen. En Proximus is bovendien in herstructurering, waardoor een duurder tv-contract politiek gevoelig ligt.’

De prijs van de voetbalrechten wordt nooit bepaald door het product, wel door de hevigheid van de biedstrijd tussen concurrenten.
Pierre Maes
voetbalconsultant

‘Het huidige Belgische tv-contract is ook al serieus opgeblazen. België profiteerde mee van het model van de tussenbedrijven, zoals het Italiaanse MP&Silva dat de rechten opkocht, de clubs een vast bedrag garandeerde en een deal sloot met de zenders. Dat model was jarenlang toonaangevend, maar het is dood. De MP&Silva’s bliezen zichzelf op door in een onderlinge concurrentiestrijd waanzinnige bedragen te betalen. Ze konden niet terugverdienen wat ze uitgaven. MP&Silva is na een Chinese overname intussen failliet, en de rest staat er ook niet goed voor. Het Belgisch voetbal staat volgend jaar naakt tegenover Leroy en Porter. Dat is geen leuk vooruitzicht.’

Achter de schermen is het onderhandelingsspel begonnen. Eén Belgische club-topper zwaait met de interesse van Google om individueel zijn tv-rechten te verkopen. Er wordt ook druk gezet met het dreigement om de matchen via een eigen streaming-platform aan te bieden. Maes: ‘De Europese voetbalbond zit op dat spoor, en ook de Franse Ligue 1 zou matchen gratis willen aanbieden in landen waar de rechten niet verkocht zijn. Zien ze dat als alternatief, extra kanaal? Of zijn ze aan het anticiperen op wat komt?’

Storm

Storm is coming. Daar is Maes van overtuigd. Er is niet enkel de terughoudendheid van de nieuwe entertainment-spelers. Boven het voetbal cirkelt intussen de schaduw van piraterij, die eerder de bodem uit de muziekindustrie sloeg. ‘Het voetbal wordt er later door getroffen omdat live uitzendingen grote bandbreedte vragen. De technologie staat nu eindelijk op punt. Jongeren streamen illegaal, in HD. Er zijn platformen waar je voor 10 euro per maand 3.000 zenders wereldwijd kunt kijken.’

Ik zie een toxische cocktail van telecombedrijven die niet meer kunnen, tech-bedrijven die niet willen en toenemende druk van illegale streaming.
Pierre Maes

‘Het voetbal reageert op dezelfde manier als de muziekindustrie destijds, met repressie. En dat zal net als toen niet werken. Ik zie een toxische cocktail van telecombedrijven die niet meer kunnen, tech-bedrijven die niet willen en toenemende druk van illegale streaming. Dat kan niet anders dan tot correcties leiden. Het is ironisch dat de motor achter de eerste grote voetbalrevolutie wellicht de volgende ontketent. De Europese topclubs zijn bezig met oprichting van een eigen superliga, een Champions League op speed, en met afscheuring van de eigen nationale competities. Dat is mee ingegeven door de dreiging van dalend tv-geld, waarbij de hoop is dat een Europese supercompetitie hun tv-inkomsten opnieuw aanjaagt.’

Le Business des droits du Foot van Pierre Maes, FYP Editions, 2019.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud