Donald Trump, beste vriend van de mainstream media

Met zijn aanvallen op de media zorgde Donald Trump voor een opstoot in de abonnementen van kranten en nieuwssites. ©AFP

Met Donald Trump als president lijkt een soort heropstanding van de media in de maak. Maar is die stijgende aandacht voor kwaliteitsjournalistiek ook structureel?

In het Amerikaanse laatavond-segment op televisie was de rolverdeling lang duidelijk. Koning van de late night was Jimmy Fallon. En op een afstandje volgden de concurrenten Stephen Colbert en Jimmy Kimmel. Tot vorige week. Toen overschaduwde Colbert met zijn ‘Late Show’ voor het eerst in zeer lang ‘Late Night with Jimmy Fallon’.

Bezwaarlijk interessant voor ons Belgen? Akkoord. Maar de dynamiek die erachter zit is dat wel. Want Colbert zette zijn inhaalrace in door het roer van zijn wat halfzachte entertainmentshow om te gooien, en meer plaats te maken voor politieke satire in de nasleep van de Amerikaanse verkiezingen. De scherpe politieke toon lokt steeds meer kijkers weg van de brave, apolitieke Fallon. Het dichtste dat die zich bij politiek waagde, was in volle campagne lieflijk het haar van - toen nog - kandidaat Trump overhoop gooien.

Een recent fragment uit 'The Late Show' waarin Stephen Colbert Donald Trump aanpakt

Colbert is lang niet de enige die profiteert van het presidentschap van Donald Trump. Het regende de voorbije weken berichten over een heroplevende interesse in kwaliteitsjournalistiek, een opvallende trendbreuk na decennia van moeilijke jaren in de sector.

‘The failing NY Times’ won in de laatste drie maanden van vorig jaar een recordaantal van 276.000 digitale abonnees.

The New York Times – door Trump zelf steevast omschreven als ‘The failing NY Times’ – won in de laatste drie maanden van vorig jaar een recordaantal van 276.000 digitale abonnees. Dat is meer dan in het hele jaar 2015, toen de krant 184.000 digitale abonnees mocht bijtellen. Ook andere kwaliteitsmedia, zoals The Washington Post, The Wall Street Journal en The Guardian melden een ‘opvallende’ toename van het aantal abonnees in de nasleep van de verkiezingen.

Op woensdag 9 november, de dag nadat Trump verkozen werd, zag The Guardian 25 keer meer abonnees toestromen dan op een normale dag, eveneens goed voor een record. En ook de interesse voor onafhankelijke nieuwssites zit in de lift, met een stijging in het aantal financiële donaties voor sites die gespecialiseerd zijn in onderzoeksjournalistiek, zoals Mother Jones, The Nation en ProPublica.

Trump helpt een handje

Nu is het bij gebeurtenissen van formaat niet ongebruikelijk dat de interesse in journalistiek stijgt. ‘Vergelijk het met gebeurtenissen in Europa als de terreuraanslagen, de brexit, de economische crisis of de vluchtelingencrisis’, zegt Kip Cassino, een doorwinterde media-analist van het Amerikaanse researchbedrijf Borrell Associates. ‘Of nog lokaler, als een plaatselijk sportteam een belangrijke prijs wint.’

Maar bij Trump lijkt er, behalve zijn verkiezing, nog een extra aspect belangrijk te zijn. De nieuwe president laat er geen twijfel over bestaan dat hij een hekel heeft aan de media. Zo noemt hij CNN en The New York Times op regelmatige basis ‘fake news’, en bestempelt hij de mainstream media in het algemeen als beredeneerd leugenachtig. Deze week nog zei Trump tijdens een speech dat de media moedwillig islamterreur negeert. Zijn hoofdstrateeg, de aartsconservatieve en extreemrechtse Steve Bannon, riep de media zelfs tot oppositiepartij uit. Zo’n openlijke aanval op de pers zorgt ook voor een soort verenigd front van lezers.

Apache vs De Wever

Het is het soort spontane steun dat ook de Belgische nieuwssite Apache vorig jaar aan den lijve mocht ondervinden. De projectontwikkelaar Land Invest Group en de voormalige kabinetschef van Antwerps burgemeester Bart De Wever, Joeri Dillen, spanden in oktober vorig jaar een rechtszaak aan tegen het medium, dat bericht had over een gecontesteerd vastgoeddossier aan de Antwerpse Tunnelplaats. De rechtszaak werd door pers en academici gezien als een aanval op de persvrijheid, wat Apache aardig wat steun opleverde.

De realiteit blijft dat oudere mensen dubbel zoveel betaalde media lezen als hun kinderen, wiens kinderen zelfs nog minder betalen voor nieuwsmedia.
Kip Cassino
Media-analist

‘Onze hoofdredacteur Karl Van den Broeck zat toen in het tv-programma De Afspraak, tegenover de advocaat van de tegenpartij’, zegt de operationeel directeur van Apache, Bram Souffreau. ‘Dat heeft toen duidelijk een gevoelige snaar geraakt, bij een groter publiek dan we voordien wisten te bereiken. We zijn toen op korte tijd van 1.900 naar 3.000 leden gegaan, met vooral oktober als belangrijke maand.’

Deze uitzending van 'De Afspraak' leverde Apache heel wat abonnees op.

De uitdaging is nu om de mensen die een soort symbolisch abonnement namen ook te overtuigen om te blijven, beseft Souffreau. ‘We moeten dat momentum structureel zien te maken. Daarom investeren we momenteel in extra journalisten. Dat zie je momenteel ook in de VS. De media die er lezers bij kregen als een soort protest tegen Trump, proberen nu ook het momentum te verzilveren.’

Dat was de voorbije weken duidelijk in de marketingcampanges van verschillende Amerikaanse media. Vorige week deed de hashtag #PressOn de ronde op sociale media, een campagne om mensen op te roepen om te betalen voor kwaliteitsjournalistiek. De boodschap werd niet alleen gedeeld door journalisten, maar ook door celebrities als acteur Ben Stiller en basketbalster JJ Reddick.

En toch is de kans eerder gering dat Trump voor een echt keerpunt heeft gezorgd in de trend bij de klassieke media, zegt Cassino. ‘Hoe lang deze verhoogde interesse blijft duren, is moeilijk te voorspellen. Dat zal afhangen van hoe het presidentschap zich verder doorzet. Maar wanneer de situatie normaliseert, zullen we waarschijnlijk terugvallen naar eerder niveaus.’

‘De realiteit blijft dat oudere mensen dubbel zoveel betaalde media lezen als hun kinderen, wiens kinderen zelfs nog minder betalen voor nieuwsmedia’, zegt Cassino. ‘Wanneer millennials gepeild worden naar hun nieuwsbronnen, is ‘Facebook’ steevast het antwoord. Je kan wat we nu zien dus moeilijk structureel noemen. De sleutel voor een echte heropstanding van de nieuwsmedia ligt in het winnen van de interesse van jongeren en van de volgende generaties. Tenzij zij hun mediagewoonten aanpassen, is er weinig hoop op verandering.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect