reportage

YouTube, waar tieneridolen geboren worden

©Wim Kempenaers

Jezelf opmaken, videogames spelen, pretparken uittesten of voeding uitproberen. Het klinkt niet meteen als een beloftevolle carrière, maar een hele generatie tieners werkt zich ermee op tot mediafiguren. Welkom in YouTubeland.

'Er staat al een hele rij. Mogen de deuren al open?'

Waagnatie, Antwerpen, klokslag 12 uur. In de loden hitte stromen steeds meer tieners en de occasionele ouder toe om zich achteraan in de rij te zetten. Er hangt een zekere opwinding in de lucht. Jonge meisjes overleggen en giechelen. Straks, als de deur eindelijk opengaat, zullen ze oog in oog komen te staan met enkele van hun nieuwste idolen.

De kans dat u ooit van één van hen hebt gehoord, is eerder gering. Ze komen niet op de radio, staan niet in magazines en duiken niet op in tv-programma's. En toch betalen de aanschuivende tieners met de glimlach 15 euro om straks een praatje te mogen slaan en een selfie te nemen met Audrey Marshmaloo, Meester Hoefnagels, BiBi Breijman of Gonzaroo.

Iedereen met een smartphone en een passie kan zich gewoon smijten

Het zijn slechts vier van de in totaal 150 YouTubers die rondlopen op de Belgian Tube Days, het allereerste evenement in ons land dat draait rond YouTube, de videosite van Google.

In het buitenland zijn dit soort evenementen al lang vaste prik. In Nederland lokte de YouTube Gathering onlangs 10.000 man, in Duitsland is Video Days goed voor een publiek van 15.000 YouTube-gekke tieners.

Fans poseren voor een foto met enkele van hun favoriete YouTubers. ©Wim Kempenaers

Het is daar dat organisator Dirk Timmerman de mosterd haalde, nadat hij als medewerker van Video Days met eigen ogen kon zien hoe de jeugd storm loopt voor YouTube en zijn sterren in de dop. Timmerman kon eerder een neus kweken voor tienerrages in de muziekindustrie, waar hij fenomenen als Justin Bieber, Tokio Hotel of One Direction van dichtbij zag doorbreken.

'Dat soort boysbands heeft zeker een toekomst', orakelt Timmerman. 'Maar dit is nu het ding voor de doelgroep 10 tot 18 jaar. Ook in België. Met de Belgian Tube Days willen we de Belgische scene een platform geven, een kans om zich kenbaar te maken.' Met 750 bezoekers is het Belgische evenement nog klein bier in vergelijking met het buitenland. Maar voor Timmerman is dit slechts een begin. 

Niche

Het YouTube-universum is soms moeilijk te vatten voor de oudere generaties, die zijn opgegroeid met lineaire televisie. Ze kennen het videoplatform wel, maar dan als plek om een nieuwsvideo, een trailer of een muziekclip te bekijken.

Dat er daarnaast een heel universum van razend populaire kanalen met originele content is verschenen, dat gaat aan de meeste volwassenen voorbij. Dat er tout court een publiek is voor video's van iemand die nieuw speelgoed uitpakt, een videospelletje speelt of make-up aanbrengt, klinkt voor velen onder ons bizar. Dat zou het op tv nooit gehaald hebben. Maar in Antwerpen lopen we YouTubers tegen het lijf die tienduizenden volgelingen hebben verzameld met exact dat soort video's.

YouTubers Kim van Haren, BestOfBart en Lenette Hermsen op de Belgian Tube Days. ©Wim Kempenaers

'Dat is net het mooie van YouTube', zegt Chris Klapwijk, verantwoordelijke voor partnerships in de Benelux voor het videoplatform. 'Vroeger had je een zenderbaas die besliste wat het haalde tot op tv. Misschien 1 op 100 ideeën haalde het tot op het scherm. Die drempel is vandaag weg. Iedereen met een smartphone en een passie kan zich gewoon smijten. Omdat je een wereldwijd platform hebt, geraak je zelfs in heel specifieke niches aan een aardig publiek. Het is de democratisering van de media.'

De populariteit van YouTube en zijn makers past ook perfect in de tijdsgeest. Het kijkgedrag van tieners verandert razendsnel. Waar wij, ouderen, moesten wachten tot een bepaald tijdstip om iets te zien, word je vandaag via je smartphone op je wenken bediend.

Tieners kijken nog wel tv, maar van zodra hun favoriet programma voorbij is, vinden ze via hun smartphone wel iets dat hen interesseert, in plaats van te zappen of mee te kijken met de ouders. 

Google stond met YouTube aan het front van die verandering. En voor de zoekgigant is de videowebsite van steeds groter belang. Online adverteerders kiezen steeds meer voor video als favoriet reclamemiddel. Het is dus zaak om zoveel mogelijk kijkers te lokken met zo goed en zo veel mogelijk originele content, om adverteerders een bereik te geven. 

Advertentiegeld

Maar Google profiteert niet alleen van de populariteit van zijn ecosysteem. Ook de makers zelf kunnen eens ze een zeker bereik kunnen voorleggen een aardige duit verdienen, omdat Google de inkomsten uit advertenties deelt met makers. Al moet je al echt een heel grote naam zijn om te overleven op reclame-inkomsten van YouTube.

YouTube-ster Audrey Marsmaloo heeft meer dan 180.000 volgers op het videoplatform. ©Wim Kempenaers

De Nederlandse YouTubers Lenette Hermsen (lifestyle, 63.000 volgers), Kim van Haren (beauty en interieur, 20.000 volgers) en 'BestOfBart' (food, 20.000 volgers) zijn aardig bekend in de Benelux, maar kunnen naar eigen zeggen lang niet leven van wat ze aan reclame verdienen. Maar geen van hen maakt daar voorlopig een punt van. 'We zijn eigenlijk allemaal begonnen uit verveling, omdat we iets leuk zochten. En dat is vandaag ook nog altijd het belangrijkste, dat het leuk is.'

Er zijn echter even goed YouTubers die wel hun kost verdienen met hun video's. Audrey Marshmaloo, een Française die in Brussel woont, heeft op haar YouTube-kanaal meer dan 180.000 'subscribers' en besliste in maart om van YouTube haar beroep te maken.

Maar dat kan naar eigen zeggen enkel omdat merken zich graag aan haar video's willen verbinden. Onder andere L'Oréal en Kruitvat betaalden Marsmaloo al om hun producten in de schijnwerpers te zetten. 'Ik werk enkel samen met merken waar ik achter sta en ben daar heel transparant over met mijn kijkers', zegt ze daarover. 'Als je niet meer jezelf bent, haken ze af.'

Marshmaloo ziet naar eigen zeggen de interesse van merken sterk stijgen. 'Tegenwoordig krijg ik ook volop aanbiedingen om naar bijvoorbeeld filmpremières of evenementen te gaan en daar dan een video over te maken. Ik snap dat ook wel. Als YouTuber heb je een soort band met je kijkers.Ze kennen je echt. Als ik dan een merk aanraad, is het een beetje of een vriendin dat doet.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect