Brussel slaat geen munt uit cultuur

De economische return-on-invest van 'Brussel-cultuurstad' is nihil.

Ondanks 90 musea, nog eens zoveel concert- en theaterzalen, honderden creatieve bedrijven en vele (zaken)toeristen slaagt Brussel er als een van de zeldzame metropolen niet in zijn immense culturele potentieel economisch te verzilveren. Onze hoofdstad is een culturele parel zonder glans. Tot die conclusie komt een vergelijkende studie van Ineum Consult.

Het internationaal adviesbureau onderzocht de economische impact van de culturele sector bij 47 steden in 21 landen. Brussel behoort volgens de  studie tot de groep van ‘historische cultuursteden’. Dat zijn dynamische metropolen met een ruim cultureel aanbod en een sterke internationale uitstraling.

Onze hoofdstad verkeert met Rome, Parijs, New York en Londen in uitstekend gezelschap. Ook op andere vlakken lijken de kaarten goed te liggen. Brussel is de derde rijkste metropool van Europa na Londen en Luxemburg, de derde congresstad van de wereld en nog steeds een populaire zakenstad, getuige de hoge bezettingsgraad in hotels.

In de culturele sector in onze hoofdstad werken 16.000 mensen. Het gaat zowel om gesubsidieerde banen als om jobs in de vrije sector. Per inwoner besteden onze overheden jaarlijks 351 euro aan cultuur in de hoofdstad. Daarmee zit Brussel bij de beteren in vergelijking met de andere metropolen in het onderzoek. Toch is de return-on-invest van al die inspanningen nihil. Brussel profiteert economisch amper van al die culturele dynamiek.

Het culturele bruto binnenlands product (bbp) van Venetië bedraagt een derde van dat van Brussel, maar haar Unesco Werelderfgoed en jaarlijks filmfestival verlenen de Italiaanse stad wel een mondiale culturele uitstraling. In Avignon levert het jaarlijkse theaterfestival de stad een financiële return van ruim 50 miljoen euro op.  

Werkgelegenheid

‘Brussel gaat ten onder aan Kafkaiaanse situaties’, verklaart Vincent Fosty, een van de auteurs van het onderzoek. ‘Het schoentje knelt in het institu­tionele en politieke aspect. Meerdere overheidsniveaus nemen het cultureel beleid ter harte. 42 mensen zijn politiek verantwoordelijk voor cul- tuur.  Zo kan je onmogelijk een culturele citymarketingstrategie ontwikkelen voor een metropool van een miljoen inwoners.’

Brussel mag de boot niet missen, luidt het. Als de lezing van het onderzoek één ding leert, is het dat cultuur een veel grotere bijdrage  kan leveren aan de duurzame ontwikkeling van een stad dan wat velen denken. Ten eerste kan cultuur  tewerkstelling stimuleren.  Bijna 5 miljoen Europeanen werken in de culturele sector.

De culturele industrie draagt meer bij aan het bbp van de Europese Unie dan de chemische, de rubber- en de plasticindustrie samen en stelt meer mensen tewerk dan de beroepsbevolking van Griekenland en Ierland bijeen.  Uit de studie blijkt dan ook dat steden die een duidelijke strategie hebben om hun culturele aantrekkelijkheid te vergroten een sterke daling in de werkloosheid noteren. Brussel is met zijn steeds stijgende werkloosheid een uitzondering op die regel.

Het onderzoek laat ook zien dat cultuur geen sector is die geïsoleerd is van de rest van de economie, maar integendeel een indirecte factor is van economische ontwikkeling in tal van andere activiteiten. Fosty: ‘Bepaalde culturele activiteiten staan aan de oorsprong van innovaties in andere sectoren. Denk maar aan 3D-technologie uit de filmwereld of virtuele toepassingen in musea. Steeds meer creatieve designtoepassingen worden vandaag gerecupereerd door de auto-industrie.’

Een laatste argument waarom een stad als Brussel volgens het rapport haar cultureel potentieel economisch beter moet benutten, is dat creatieve industrieën traditioneel een hoogopgeleide bevolking aantrekken. Hoogopgeleiden brengen op voor een stad: ze consumeren meer dan lager opgeleiden én betalen meer belastingen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect